Het schilderij en de plant staan nog ingepakt. Een grote tafel van steigerhout staat in het midden. En de enige stoel in de redactieruimte is van de hoofdredacteur. Hier, in het Utrechtse theater Kikker, vormen vanaf aanstaande maandag de toneelgezelschappen Het NUT en Aluin de redactie van Maandageditie.

Zeven afleveringen lang volgen bezoekers het wel en wee van die nieuwe krant, ontstaan uit een fusie van het jonge, hippe Maandag en de ouderwetse kwaliteitskrant De Editie. Het verhaal is gebaseerd op de toneeltekst ‘Stop de persen’ van Erik Snel (Aluin), die samen met Greg Nottrot (Het NUT) het stuk regisseert.

Maandageditie gaat over de nieuwe versus de oude journalistiek. “Moeten journalisten schrijven wat het publiek wil weten of moeten ze schrijven wat zij vinden dat hun lezers moeten weten?”, is de vraag die Nottrot en Snel stelden toen zij met Maandageditie aan de slag gingen.

Nottrot: “Het is een vraag die ook leeft in onze wereld. Maak je theater voor de kunst of voor je publiek? En eigenlijk gaat het dus ook een beetje daarover. Wij maken met Het NUT theater waarbij we het publiek betrekken of laten meebeslissen over het verloop. Aluin doet dat minder.” Die tegenstelling is ook terug te vinden in de rolverdeling op de redactie. De acteurs van Het NUT spelen de redacteurs van Maandag, de oudere acteurs van Aluin die van De Editie.

Fictie en werkelijkheid lopen door elkaar heen op de avonden, waar ook ruimte is voor actualiteit en discussie over journalistiek. Het weer, een horoscoop, advertenties en ingezonden brieven ontbreken niet. En Bert van der Roest, Utrechts gemeenteraadslid van de PvdA, komt steeds direct uit de raadsvergadering vlakbij het theater het toneel op met een scoop.

Britse tv-chefs
Zondag, tijdens de opening van het Utrechtse culturele seizoen, werd in Theater Kikker alvast een voorproefje gegeven. “Ik ben de bode. Ik ben de krant. Het gaat niet goed met mij, zoals u zult zien. Men heeft een beetje genoeg van mijn gezeur”, aldus personage Gert Paping in de proloog.

Nottrot en Snel volgden ter voorbereiding de discussies op de Nieuwe Reporter, debatten en liepen een dagje mee op de redactie van het AD/Utrechts Nieuwsblad. “Daar denken ze dat de krant over dertig/veertig jaar niet meer bestaat. Wij zijn ook pessimistisch. Als de journalisten er al niet meer in geloven, waarom zouden wij dat nog doen?”, vraagt Nottrot zich af.

Het verhaal van Paping vormt de rode draad. Hij bedrijft journalistiek volgens het oude boekje: doet diepgravend onderzoek en pleegt wederhoor tot in de oneindigheid. Bij De Editie was hij sterverslaggever, maar bij Maandageditie staat zijn positie ter discussie. Zijn stukken zijn te lang en steeds vaker is de concurrentie hem voor, omdat die wat minder zorgvuldig te werk gaat.

Paping maakt ruzie met de jonge journalisten die ‘beginselen’ ouderwets vinden en hun lezers eerder iets zouden voorschotelen over Britse tv-chefs dan over de politieke situatie in Paraguay. “Wij zijn niet in dienst van het publiek! Wij schrijven wat wij vinden dat ze moeten weten en wij weten beter wat zij moeten weten dan zij”, vindt hij.

Wie welke partij in de journalistieke discussie vertegenwoordigt is duidelijk. De journalisten van De Editie gaan netjes in pak gekleed, een ervan heeft het Cultureel Supplement van het NRC Handelsblad in de zak van zijn colbert zitten. Jeroen (gespeeld door Nottrot) van Maandag heeft een verfrommelde nrc.next in zijn hand. Hij maakt contact met het publiek, de oude garde blijft juist op afstand. Nottrot: “Onze eigen mening is wat uitvergroot en zo zijn we tot de karakters gekomen.”

Journalistieke gasten
In Maandageditie staat elke week een thema centraal. Wat is nieuwswaardig? Wie controleert de krant? Wat is waarheid? Heeft de krant toekomst? Nottrot: “Het gevaar van discussies hierover is dat ze zich alleen maar afspelen binnen de groep waar het over gaat, bijvoorbeeld op een site als de Nieuwe Reporter. Maar ik merk dat deze vragen ook spelen in mijn omgeving. Met deze manier van theater maken hopen wij de discussie tussen het publiek en de journalistiek weer op gang te brengen.”

Antwoorden op de vragen komen van journalistieke gasten als Thom Meens, ombudsman van de Volkskrant of Peter Middendorp, columnist van de Pers. Maar ook van het publiek, van redactieleden zelf en van gasten uit de actualiteit. Eenduidig zullen die antwoorden zeker niet zijn, maar dat zijn ze nog nooit geweest. Net echt dus, Maandageditie.

Vanaf 22 september spelen Aluin en Het NUT Maandageditie op zeven achtereenvolgende maandagen in Theater Kikker in Utrecht, om acht uur. Ook als er een aflevering wordt bezocht is het verhaal goed te volgen. Kaarten kosten 12 euro, een strippenkaart voor vijf voorstellingen 40 euro. Voor meer informatie: www.maandageditie.nl.