De drijfveren van NRC Handelsblad om op 16 september j.l. de Engelstalige website nrc.nl/international te lanceren waren voornamelijk journalistiek van aard, vermengd met een vleugje jaloezie. De afgelopen jaren hadden we ter redactie wel eens wat afgunstig aan onze Angelsaksische collega’s en hun grenzeloos publiek gedacht, bijvoorbeeld als NRC Handelsblad een bijzondere productie in de aanbieding had – de reconstructie van de ondergang van ABN Amro – of mooie stukken van onze Afrika-correspondent uit Zimbabwe.

Publiceren in het Engels was om nog een andere reden een aanlokkelijk perspectief, ten minste, als het op het web gebeurt. Krantesites staan dichter bij elkaar dan kranten zelf. De afstand is niet groter dan een link. Als de taalgrens eenmaal is overgestoken, wordt het veel gemakkelijker om stukken uit te wisselen met niet-concurrerende, buitenlandse websites. Zeker voor NRC Handelsblad dat veel van zijn onderwerpen van een Europees of nog wijder perspectief wil voorzien, is dat een belangrijk argument.

Netwerk van krantensites
Het verlangen om – ooit – in het Engels te gaan publiceren werd november vorig jaar plotseling uit zijn sluimer gewekt. We ontvingen via de mail een uitnodiging van de chef van het Engelstalig deel van Spiegel Online, de website van het Duitse weekblad Der Spiegel, om samen te gaan werken. Het aanbod van de Amerikaan Daryl Lindsey kwam grofweg neer op het uitwisselen van stukken en het over en weer plaatsen van linkboxen. Het zou de eerste stap moeten worden naar de ontwikkeling van een Europees netwerk van krantesites.

Welnu, daar moest NRC Handelsblad misschien wel bij gaan horen, al was het maar om het gewenste brede perspectief te ontwikkelen en het politiek en maatschappelijk debat op Europees niveau te stimuleren. Tegelijkertijd realiseerden we ons dat zoiets alleen zou werken als we zelf een Engelstalig deel op nrc.nl zouden opzetten.

Voor wie zou zo’n Engelstalige sectie bedoeld moeten zijn? We dachten aan twee groepen. Expats in Nederland die geïnteresseerd zijn in kwaliteitsjournalistiek en buitenlanders die ook iets over Nederland willen lezen. Over ons drugsbeleid of integratiedebat, over multinationals of het red light distrtict, over onze defensie-inspanningen in Uruzgan of onze rol in Europa. Grote Engelstalige media zoals de BBC berichten hierover steeds minder, mede als gevolg van bezuinigingen op hun correspondenten-netwerk.

De gedachte dat we met deze onderwerpen een miljoenenpubliek zouden aanboren, werd meteen de kop ingedrukt door onze nieuwe vrienden uit Berlijn. Expats worden al redelijk goed bediend door enkele expat-sites En reken er maar op, kregen we te horen, dat het ten minste een paar maanden gaat duren voordat buitenlanders je weten te vinden, en – belangrijker nog – terug gaan komen. Het had minstens een half jaar geduurd voordat de Engelstalige Spiegel Online aansloeg, en wel nadat een Duitse minister een wat onhandige opmerking had gemaakt over hurricanes in de VS (Iets in de trant van: eigen schuld dikke bult, moeten die Amerikanen maar wat meer tegen de klimaatverandering gaan doen).

Betekende dit dat nrc.nl straks op soortgelijke diplomatieke onhandigheidjes moest gaan hopen, of cynischer nog: op een nieuwe politieke moord? Dat viel mee. Toen ik aan Daryl Lindsey, de Amerikaan die me in november 2007 had gemaild, vroeg welk Nederlands onderwerp hij graag op zijn site zou hebben gehad, gaf hij een opmerkelijke invulling aan de Europese dimensie. “Bokito had me wel wat geleken.” Voor wie het was vergeten: Bokito is grootgebracht in de dierentuin van Berlijn.

Vertalers
Naast het op touw zetten van de samenwerking met Spiegel Online, was het aantrekken van goede vertalers een behoorlijke klus. Met het letterlijk vertalen van NRC-artikelen zouden we niet serieus genomen worden. Wie kende nou John Peter Balkenende? Er waren vertalers nodig die Nederland – letterlijk – van binnen en van buiten kenden en waar nodig dingen voor buitenlanders konden uitleggen. Die vonden we in de personen van Abi Daruvalla en Robin Pascoe, de twee oprichters van de DutchNews.nl, een jonge succesvolle expat-site. Beide Britse journalisten hebben ervaring bij zowel Britse, Amerikaanse als Nederlandse media.

Toen we de vertalers eenmaal gevonden hadden, werd het tijd voor een experiment. De komst van Geert Wilders’ Fitna bood een kans om onze veronderstellingen en nieuwe vriendschappen op de proef te stellen. Vanaf donderdagavond 27 maart tot en met de maandag erna vertaalde DutchNews.nl voor ons enkele stukken over de film; uitlegstukken over de politieke strategie van Wilders en over de vrijheid van meningsuiting werden ‘doorgeplaatst’ op de site van Der Spiegel. Omgekeerd publiceerde nrc.nl enkele Spiegel-stukken, zoals een interview met de Deense cartoonist Kurt Westergaard over Fitna. Door een aardige tip van Daryl Lindsey kon nrc.nl als een van de eerste Nederlandse krantesites melden dat Westergaard vond dat een van zijn cartoons door Wilders was misbruikt. Al met al ontwikkelde zich het soort journalistieke samenwerking dat we voor ogen hadden. Dat we er in drie dagen tijd zo’n 25.000 extra bezoekers mee trokken, was natuurlijk prachtig maar ook misleidend, gelet op de eerdere waarschuwingen ons niet rijk te rekenen.

Inmiddels zijn we dus begonnen met ons tweede experiment. Nrc.nl/international heeft geld tot het einde van het jaar, daarna zien we verder. Dagelijks brengen we vijf stukken, drie nieuwsberichten en twee grotere achtergrondverhalen en/of opiniestukken. We selecteren vooral Nederlandse onderwerpen van grensoverschrijdende betekenis (de diplomatieke rel rond de Marokkaanse politieagent, een reportage met Indonesische dorpelingen die een schadevergoeding eisen van de Nederlandse regering, etc). Het zijn vooral de problemen bij Fortis die onze collega’s van de financiële redactie een mooie kans bieden om aan te haken bij het wereldniews en hun werk via de site van Spiegel Online aan een groter publiek te tonen.

Geen Hup Holland-site
Op het kruispunt van nationale en internationale kwesties ontstaat ook meteen een dilemma. Hoe Nederlands moeten we opereren? Een al te prominent gepresenteerd bericht over de Nederlandse wortels van ‘shortselling’- voorzien van een mooi portret van een VOC-schip – leverde ons meteen kritische opmerkingen op van collega’s. Nrc.nl/international moet geen Hup Holland-site worden met tulpen, klompen en VOC. Waarvan acte. Net als NRC Handelsblad kijkt nrc/international over de grenzen. De tulpen zijn voor Spiegel Online.