Alweer Peter en Joran

Al eerder schreef ik over de onthullingen met de verborgen camera van Peter de Vries rondom Joran van der Sloot. Je moet dan altijd tegen de stroom van de publieke opinie in, want dit soort uitzendingen bereiken merkwaardig hoge kijkcijfers. In Amerika krijg je er ook een mooie televisieprijs voor, hetgeen overigens iets anders is dan een prijs krijgen voor het onthullen van een misdaad (dat is namelijk niet door De Vries aangetoond).

Die populariteit als televisiemaker gebruikt Peter de Vries doorgaans als legitimatie voor wat hij doet of heeft gedaan. Iemand die zulke hoge kijkcijfers haalt en de meest prestigieuze tv-prijs in de VS wint, kan het niet mis hebben, is zijn gedachte.

En toch betwijfel ik dat, want de ijdele De Vries wordt van al die publieke lof steeds hoogmoediger en daardoor verliest hij in sommige zaken zijn natuurlijke neiging om pas toe te slaan als zijn zaak stevig staat als een huis. Neem nu zijn vendetta tegen Joran van der Sloot, want daar is zo langzamerhand wel sprake van. Joran is natuurlijk een enorme etterbak van een jongen met een hoogst onaangename levensstijl. Eerst een meisje voor dood ergens achter laten (de precieze toedracht is nog steeds niet aangetoond) en dan in Thailand in het pokercircuit gaan pochen over vrouwen die hij voor de seks-industrie kan leveren. Een vreselijke jongen, maar ook een opschepper van de eerste orde, zoals elke keer weer blijkt. Ook nu, want hij slaagde er niet in om ook maar 1 meisje aan de handlangers van De Vries uit te leveren.

Publieke verontwaardiging
Dus waarom zou je op zo’n zielig geval nog een verborgen camera-actie los laten? Om zijn zoveelste leugen vast te leggen? Of om nog weer eens aan te tonen dat hij voorgoed ten kwade is gekeerd? Dat is niet het onthullen van een maatschappelijke misstand (want we weten dat vrouwenhandel in Thailand helaas op grote schaal voorkomt) en ook niet het ontmaskeren van een misdadiger, want dat Joran in Thailand tot nu toe iets strafbaars heeft gepleegd en dus vervolgbaar is, is nog maar zeer de vraag.

Mijn conclusie is dat De Vries de verborgen camera hier heeft ingezet om op de golven van de publieke verontwaardiging over een klerejong zijn kijkcijfers op te stuwen. En misschien ook wel om de aandacht af te leiden van de claim die de advocaat van Van der Sloot eerder deze maand bij de rechter indiende over inbreuk op auteursrecht.

De Vries komt daarbij weer op een terrein dat hij toch goed moet kennen: het gebruik van zijn mediamacht om een persoonlijke strijd te beslechten. Eind jaren negentig had hij die bijvoorbeeld met zo’n andere vreselijke man: Steve Brown. Door de Raad voor de Journalistiek is De Vries toen op de vingers getikt omdat hij de verborgen camera toen alleen maar gebruikte om aan te tonen dat Brown een onbetrouwbare figuur was. Met die ‘onthulling’ was niet een dermate groot publiek belang gemoeid dat het de inzet van en zwaar middel zoals de verborgen camera rechtvaardigde. De Raad meende namelijk ‘dat het besluit om gebruik te maken van verborgen opname-apparatuur voor televisieuitzendingen slechts voldoende verantwoord kan worden geacht, als de belangen die daarbij gediend zijn in ruime mate opwegen tegen de inbreuk op rechten en rechtmatige belangen van de betrokkenen.’ In de leidraad voor journalistiek handelen die de Raad in 2007 opstelde staat dan ook onder artikel 2.1.5 dat de verborgen camera alleen ingezet mag worden als er een aantoonbaar maatschappelijk belang mee gemoeid is, als geen ander middel die misstand kan aantonen en als er geen onevenredige inbreuk op de privacy of veiligheid van betrokkenen wordt gemaakt.

Nu is zo’n leidraad natuurlijk niet bindend want de Raad voor de Journalistiek is een door de journalistieke beroepsgroep zelf in het leven geroepen adviesraad. Alleen een rechter kan journalistiek handelen bindend toetsen (alleen achteraf en op grond van een aanklacht) aan andere belangen. En ook Joran van der Sloot heeft rechten en belangen, wat voor een etter het ook is.

Lynchpartij
Ik denk eerlijk gezegd dan ook dat Joran’s advocaat geen slechte zaak heeft als hij iets zou beginnen tegen De Vries of SBS. En dat is natuurlijk treurig en juist tegen alle bedoelingen van De Vries en zijn publiek in.

Maar het is wel de consequentie van onze rechtstaat, waarin iemand pas kan worden veroordeeld na een behoorlijke rechtsgang en niet na een televisieuitzending die beoogt de publieke opwinding tegen een vervelende jongen op te hitsen tot een lynchpartij.

Huub Wijfjes

Huub Wijfjes (1956) is mediahistoricus en verbonden aan de masteropleiding Journalistiek van de Rijksuniversiteit Groningen. Hij is auteur van meerdere boeken en artikelen over (media)geschiedenis en journalistiek, waaronder: Journalistieke Cultuur in Nederland (samen met J. Bardoel, F. van Vree en C. Vos; Amsterdam University Press 2002) en Journalistiek in Nederland 1850-2000. Beroep, organisatie en cultuur (Boom Uitgevers 2004). In september 2009 heeft hij een multimediaal mediahistorisch project afgerond over de omroepvereniging VARA. Sinds maart 2011 is hij lid van de Commissie van Deskundigen van de Raad van Toezicht NOS.

Alle artikelen van Huub Wijfjes op De Nieuwe Reporter.

  • Ben het grotendeels eens met je analyse over de zaak in Thailand.
    Anderzijds heeft De Vries een groot aantal dossiers waarin grote kans bestaat dat justitie niet juist heeft gehandeld. Niet in al die zaken heeft De Vries juridisch gelijk gekregen, maar dat doet niets af aan zijn gedegen onderzoek. Als we blindelings vertrouwen op “een behoorlijke rechtsgang” hadden de verkeerde mensen in de Puttense moordzaak nu nog vastgezeten…
    Zie ook: http://www.casaspider.com/live/2008/11/joran_versus_peter_r_een_analy.html

  • Huub, je analyse deugt natuurlijk. Ik heb mij ook al eerder verbaasd over de lof die Peter R. de Vries kreeg toegezwaaid in de Joran-zaak, terwijl hij een handvol journalistieke beginselen aan zijn laars lapt. De welwillendheid waarmee Matthijs van Nieuwkerk hem in DWDD behandelde, stoorme mij ook. Ik valt wel het een en ander af te dingen op de journalistiek van PRdV, al geloof ik niet dat het verwijt dat jij hem maakt (“vendetta”) het ernstigste is. Het interesseert me niet zoveel of PRdV een persoonlijk motief heeft om Joran te blijven volgen; menig journalist wordt door een particuliere belangstelling gedreven. Het effect van zijn werk, waarbij middelen zijn ingezet die geen rechtvaardiging vinden in het maatschappelijk belang dat gediend is bij publicatie, stoort me meer.

    Maar het is natuurlijk fascinerend dat bijna niemand in Nederland zich druk maakt over de aanpak van PRdV. Joran is een ettertje, en een bekend ettertje, en dan mogen alle remmen los.

    Vraagje: hoe kom je erbij dat de advocaat van Joran al een claim heeft ingediend qua auteursrechten. Je linkt naar een stuk in De Telegraaf, maar dat haalt de Endstra Tapes (en de zaken bij Hof en Hoge Raad) en de Joran Tapes ernstig door elkaar.

  • Frederik

    “terwijl hij een handvol journalistieke beginselen aan zijn laars lapt.”

    Dat interesseert toch alleen een handvol journalisten?

  • Gerda

    Ik heb niet de hele 2e uitzending gezien. Als Joran al in de vrouwenhandel zat dan had hij natuurlijk al meisjes op voorraad, die hoefde hij dan niet meer te zoeken. Ik denk dat het hele verhaal samen is opgejut met die zgn. pokerspeler.
    In Thailand worden meisjes door hun vaders gewoon aangeboden voor geld, een hele andere mentaliteit dan in Nederland. Joran zegt ook tussen de 18 en 28 jaar.
    En dat die waarschijnlijk ook wel voor de sex hierheen willen. Voor Nederlandse begrippen niet goed te praten.
    Thailand is toch een ander land dan Nederland.

    Dus het hele verhaal lijkt mij weer een mediakwestie van Peter R. de Vries. Eenzijdig weergegeven en in scene gezet.

  • Simon

    @Frederik
    “Dat interesseert toch alleen een handvol journalisten?”

    Dat is niet zo interessant. Belangrijker is, dat PRdV zich eraan houdt. Een journalist / journalistiek medium is zeer machtig. Hij/het kan mensen maken en breken. Die macht moet in toom gehouden worden. Mensen moeten daarvoor beschermd worden.

    En om je vraag te beantwoorden: Het interesseert niet alleen journalisten, maar ook de slachtoffers.

    Als advocaat van de duivel kun je pleiten: “De jongen gaat onhandig om met de dood van een persoon en schept graag op. Er is totaal geen onderbouwing voor strafbare feiten. Waarom wordt hij dan (buiten alle proporties) tot persona non grata verklaard en kan hij niet meer over straat in Nederland.”

    Resumerend had Freek de Jonge bij P&W een punt, alleen formuleerde hij het bijzonder ongelukkig.

  • Alsof er ook maar vrouwenhandelaar het risico zou willen lopen om met ene Joran van der Sloot in zee te gaan. Dat snapt Joran zelf ook heus wel. Om het in zijn eigen woorden te zeggen: “Als je met mij zaken doet, weet je zeker dat je tegen de lamp zult lopen. Al is het maar de verborgen cameralamp van Peter R. de Vries.” Kortom, het lijkt meer eerder dat Peter R. de Vries er door Joran is ingeluisd dan andersom.

  • lia

    Die Huub, die schrijft wat af. Maar ondertussen schijnt-ie toch niet te twijfelen aan het verhaal dat De Vries op tv over Van der Sloot liet zien.

    ´(…) hetgeen overigens iets anders is dan een prijs krijgen voor het onthullen van een misdaad (DAT IS NAMELIJK NIET DOOR DE VRIES AANGETOOND).

    Joran is natuurlijk een enorme etterbak van een jongen met een hoogst onaangename levensstijl. EERST EEN MEISJE VOOR DOOD ERGENS ACHTER LATEN (de precieze toedracht is nog steeds niet aangetoond) (…).`

    Zoals De Vries weinig zelfreflecterend vermogen laat zien, zo laat Wijfjes ook weinig zelfreflecterend vermogen zien. Gaat het weer om meningen dus. Jammer Huub.

  • Beste Huub,

    Ik vraag mij werkelijk waar af of u een mediahistoricus bent en n.b. verbonden aan de masteropleiding Journalistiek van de Rijksuniversiteit Groningen, gezien o.a. hoe u over De Vries en die vreselijke man ik in deze.

    Wel laat mij u langs deze vreselijke weg alleen maar wijzen op twee historische feiten ter zake De Vries die kennelijk tot heden nimmer bij de Rijskuniverstiteit te Groningen zijn doorgedrongen.

    Zie: http://stevenbrown.web-log.nl/stevenbrown/files/brown_de_vries.pdf

    en zie: http://stevenbrown.web-log.nl/stevenbrown/files/brown_de_vries.pdf
    En indien u werkelijk wil weten hoe het zit met De Vries raad ik u aan deze link te lezen:http://stevenbrown.web-log.nl/stevenbrown/2008/11/pr-de-vries-pr.html

    Hopelijk is hetgeen hiervoor door mij gesteld niet zo vreselijk dat u er onwel van wordt.

    Meest de meest hoogachting.

    ing. Steven Brown