“Journalisten zijn onzeker. Ze weten niet wat ze doen en zijn daardoor beïnvloedbaar.” Internetjournalist Francisco van Jole legde graag even uit waarom er geen linkse kranten meer zijn in Nederland. Hij deed dat vorige week donderdag in Amsterdam tijdens een pr-bijeenkomst van immigrantenomroep MTNL. “Er is heel lang heel hard geroepen dat de kranten in Nederland zo links zijn. Journalisten zijn daar zelf in gaan geloven. Nu zijn ze als de dood om iets te zeggen wat zelfs maar links zou kunnen lijken.”

Slecht nieuws voor de vrager uit het publiek, René Danen¹, tevens voorzitter van antiracisme organisatie Nederland Bekent Kleur. Hij kan zijn organisatie wel opdoeken, racisme bestaat immers niet meer in Nederland. Van Jole is het woord in ieder geval de laatste paar jaar niet meer in de kranten tegengekomen. Janmaat werd beschuldigd van racisme omdat hij zei dat Nederland vol zat. Nu durft geen journalist Geert Wilders te bekritiseren, terwijl die veel radicalere uitspraken doet. Integendeel. “De opiniepagina in de Volkskrant is zo’n beetje voor Wilders gereserveerd.”

Stropdas
Hoofdredacteur van Elsevier Arendo Joustra begrijpt het probleem niet. “Als je er zo van overtuigd bent dat er behoefte is aan een linkse krant, waarom richt je er dan niet eentje op? We hebben een vrije markt in Nederland.” Joustra zit aan de rechterkant achter een tafel op het podium van het kleine zaaltje in De Balie. Aan het andere kant zit Van Jole. Tussen hen in een zwijgzame Henk Blanken, adjunct hoofdredacteur van het Dagblad van het Noorden. Het publiek bestaat voornamelijk uit links geëngageerde werknemers van MTNL. Joustra is de enige in de ruimte die een stropdas draagt.

Joustra vindt het raar dat Danen de Elsevier noemt in zijn rijtje van rechtse media. “Elsevier was de enige die niet tegen de burqa was.” Het maakt hem niet uit wat voor kleren immigranten dragen en wat voor taal ze spreken. “Als ze maar werken en belasting betalen.” Elsevier publiceerde kortgeleden een artikel over Nederland Bekent Kleur. Danen wordt daarin in verband gebracht met de Internationale Socialisten. Zelf ontkent hij lid te zijn van de IS, al werkt zijn organisatie wel met hen samen.

Advocaat of zakenman
Debatleidster Gülsen Alkan ziet geen heil in het oprichten van linkse media om de negatieve mediamaalstroom op het gebied van immigranten een halt toe te roepen. Het zou veel beter zijn als de redacties van bestaande media uit meer allochtonen zouden bestaan. Joustra heet goede allochtone sollicitanten alvast welkom. Er werken nu geen allochtonen in de redactie van de Elsevier omdat er zich geen goede kandidaten hebben aangemeld. “De meeste allochtonen willen advocaat worden of zakenman. De rest spreekt niet goed genoeg Nederlands.”

Dan kan hoofdredacteur Bart Römer van MTNL, die de hele bijeenkomst achter in de zaal onrustig op zijn stoel zat te draaien, zich niet meer bedwingen. De Nederlandse media moeten niet wachten tot de allochtonen naar hen toekomen. Ze moeten allochtonen opzoeken, opleiden en aannemen. Joustra voelt zich duidelijk niet aangesproken. Kwalijk kun je het hem niet nemen. Elsevier is behalve een weekblad ook een onderneming. Investeringen moeten wel iets opleveren.

En of dit soort opleidingstrajecten voor allochtonen iets oplevert, is maar zeer de vraag. Ruurd Bierman van de raad van bestuur van de Nederlandse Publieke Omroep legt uit dat de publieke omroep vorig jaar is gestart met een master die er op gericht is om meer allochtonen bij de omroepen te laten werken. Tijdens de master lopen de studenten veel stage. Dit jaar zijn zestien studenten afgestudeerd. Slechts één van hun heeft nu een baan bij de publieke omroep. Hij werkt bij de EO.

Turks brood
Na de bijeenkomst wordt er nog even nagepraat onder het genot van een biertje en een Turks brood met humus. Joustra en Bierman kennen elkaar van dertig jaar geleden. Toen werd er bij de publieke omroep ook al gepraat over de witte redacties. De met overheidsgeld gefinancierde omroepen zouden daar toch iets aan moeten kunnen doen? Dertig jaar gepraat heeft tot nu toe weinig opgeleverd. De nieuw opgezette master lijkt ook niet echt te werken.

Volgens Bierman moeten de verhoudingen binnen de redacties veranderen zodat er plaats is voor allochtonen. Het is veelzeggend dat de omroepen de allochtonen die ze zelf hebben opgeleid niet eens aannemen. Blijkbaar is er voor het enige dat Joustra belangrijk vindt in het immigratiedebat, namelijk dat allochtonen werken en belasting betalen, toch datgene nodig waar hij zich liever niet mee bezig houdt, een cultuuromslag. Jammer dat al dertig jaar niemand weet wat zo’n cultuuromslag precies in moet houden.

Journalistiek talent
En dus verandert er niets. Joustra wacht tot de markt hem getalenteerde allochtonen biedt, Bierman richt buiten de bestaande mediaopleidingen om een master op voor allochtonen. Beide oplossingen zijn te radicaal. Waarom zou je niet van de markt kunnen uitgaan, maar die een beetje sturen? Waarom zou je niet binnen de bestaande opleidingen, journalistiek talent van allochtone afkomst stimuleren?

Help allochtonen de wegen te bewandelen die er al zijn, in plaats van wegen aan te leggen die nog niemand kent en waar niemand op zit te wachten. Biedt jongeren een beurs om de gerenommeerde, maar witte master Journalistiek en Media aan de UvA te volgen. Of organiseer een voortraject dat toegespitst is op het toegelaten worden tot die master. Studenten die in Amsterdam afstuderen, komen bijna allemaal goed in de journalistiek terecht. Maak daar gebruik van.

————-