Hoofdredacteur Bart Brouwers van dagblad Sp!ts mag zich een jaar lang tooien met de titel ‘Mediaprofeet van het jaar’. Hij deed – volgens de DNR-jury – de beste voorspelling over het mediajaar 2008. De jury keek daarbij niet alleen of de voorspelling uitkwam – ook het karakter ervan speelde een rol bij de verkiezing.

Over de grote lijn waren de achttien orakelende cracks het destijds roerend eens: er stond weinig positiefs of spectaculairs te gebeuren. Het regende lauwe uitdrukkingen als “verdere doorgroei van nieuwe media”, “tendenzen lijken zich volgens een redelijk voorspelbaar patroon voort te zetten”, “er zullen wel weer wat hypejes wegsudderen uit de belangstelling”. Dat daarbij Twitter als voorbijgaande mode werd gekwalificeerd, lijkt vooralsnog een verkeerde inschatting. Twitter: eerst een gouden toekomst voorspeld, vervolgens als hype afgeserveerd en uiteindelijk voluit omarmd als 140 karakters tellend minimedium. Voorspellingen zijn er om ‘door voortschrijdend inzicht’ te worden bijgesteld in de loop van het kalenderjaar.

Marsman
Slechts een enkeling dacht (of hoopte) iets uitgesproken moois te zien aankomen. En kreeg prompt ongelijk. Het overkwam een van de ondergetekenden met zijn voorspelling dat Wegener/Mecom de resterende aandelen AD Nieuwsmedia van PCM zou gaan overnemen. Het tegendeel gebeurde en de hoop op een sterke Wegener-keten van regiokranten – met een totale oplage van 1,5 miljoen exemplaren – is vervlogen.

Terugkijkend kunnen we vaststellen dat veel voorspellingen te globaal bleven om de correctheid ervan te meten of conform de kansberekening half wel, half niet uitkwamen. Meerdere mediakenners zagen in hun glazen bol dat de dagbladsector het moeilijk zou krijgen. Ja, dat kon een marsman zien aankomen. Ook voor 2009 en 2010 kan worden voorspeld dat de krant een zware tijd tegemoet gaat.

De runner-up
Twee zieners scoorden beter dan dat. Runner-up in het eindklassement is LAURENS VERHAGEN, hoofdredacteur van NU.nl. Zijn profetie dat één van de bestaande vier gratis dagbladen ging verdwijnen, bleek correct, evenals zijn voorspelling dat de professionele fotojournalistiek het nog moeilijker zou gaan krijgen door de opkomst van burgerjournalistieke fotosites. Het ineenzijgen van Skoeps.nl logenstraft deze laatste voorspelling weliswaar maar daar staat het oprukken van NUfoto tegenover. En de marginalisering van de professionele fotografie zette door, getuige alleen al de zegetocht van de Nokia-foto in de regionale pers. Opvallend was de schaal waarop professionele media door burgers geleverde foto’s en filmpjes gebruikten toen er brand bij de TU Delft uitbrak.

Ook voorzag Verhagen een verschuiving “van de hype van pogingen om de burger nieuws uit zijn buurt te laten schrijven naar het plotten van specifieke regionale informatie op Google-achtige kaarten”. Daarmee voorspelde hij natuurlijk voor een deel het oprukken van zijn eigen NU-imperium – wat ook een kunst is – maar de trend is breder dan dat. Buurtlink is na Schoolbank en Hyves de populairste community website van het land geworden. Dit grootste landelijke buurtenplatform van Nederland plaatst duizend berichten per dag en heeft een bereik van 2,3 miljoen bezoekers per maand (bron: Multiscope). Andere indicatie dat het deze kant op gaat: de van redactiewege bijgehouden site Trouw in de buurt heeft de eerste bestaansjaren overleefd, terwijl het burgerjournalistieke gedeelte van diezelfde site wegkwijnt.

De winnaar
Met afstand de meest visionaire vakgenoot bleek BART BROUWERS. Dat hij bij zijn zeven voorspellingen ook een paar keer misschoot, is hem vergeven. Een ziener is nooit onfeilbaar. Wel gebiedt de eerlijkheid te zeggen dat hij zijn eigen voorspelling een behoorlijke hand hielp door nadrukkelijk zelf de discussie over commercie in de redactionele kolommen aan te zwengelen. Ach, zieners, waarzeggers en illusionisten, lijken ze in wezen niet op elkaar?
Brouwers wint overigens niets behalve de eer. En hij mag een jaar lang bij al zijn schriftelijke correspondentie ‘Mediaprofeet van het jaar’ onder zijn naam schrijven. Als-ie dat wil, natuurlijk. De jury wijst er nadrukkelijk op dat hij de titel ook mag weigeren.

Hier Barts zeven voorspellingen:

1. Er komt een wet die de bronbescherming van journalisten regelt.
80% correct (het wetsvoorstel is ingediend maar moet nog worden aangenomen)

2. De vermenging van commercie en redactie rukt óók in de klassieke media zoals betaalde kranten verder op.
100% correct (zie de recente discussies op De Nieuwe Reporter)

3. DAG en De Pers gaan het niet redden maar op lokaal niveau komen er wel nieuwe gratis dagbladen
50% correct (DAG verdween, De Pers ging door, De Utrechter ging met een proefnummer van start maar zoekt nog steeds een uitgever, Rotterdam Vandaag & Morgen kwam en verdween weer)

Overwegend raak waren ook de resterende vier voorspellingen: crossmedia vanuit de gedrukte pers blijkt slechts incidenteel te werken; de nieuwe code van het genootschap van hoofdredacteuren wordt met een oorverdovende stilte aangenomen waarna niemand er ooit meer iets van hoort; we blijven ons het hoofd breken over de vraag wie zich nu wel of niet journalist mag/zou moeten noemen; we beloven plechtig het in 2009 allemaal anders te gaan doen.

Wie alle voorspellingen van het vorige jaar nog eens wil nalezen, kan dat hier doen.

Morgen, 2 januari, een nieuwe ronde met nieuwe kansen! Dan plaatsen we de voorspellingen voor 2009. Waarbij ook alle DNR-lezers zijn uitgenodigd een gooi te doen naar de titel ‘Mediaprofeet van het jaar’. De winnaar wordt bekendgemaakt op 1 januari 2010.