Als de Commissie Innovatie en Toekomst Pers de komende maanden uitzoekt hoe de kranten moeten vernieuwen om te overleven, moet ze ook even kijken naar het bedrijf NewspaperDirect in de westcanadese stad Richmond. Dat heeft naar eigen zeggen een succesvolle manier gevonden om kranten digitaal te distribueren en hun advertentie-omzet te verhogen.

Op de website PressDisplay.com biedt NewspaperDirect 910 kranten uit 81 landen aan. (Uit Nederland zijn het er vier: Algemeen Dagblad, de Volkskrant, NRC Handelsblad en Nederlands Dagblad.) Voor 2,75 Amerikaanse dollar dollar per stuk, 10 dollar per maand (31 exemplaren) of 30 dollar per maand (onbeperkt gebruik) kunnen lezers de gedrukte versies van de kranten lezen. Behalve op hun computer kunnen ze dat op mobiele platforms als iPhones, Blackberries en de elektronische lezers iRex en Readius uit Nederland. Uitgevers hoeven alleen maar de krant in PDF-formaat naar NewspaperDirect te sturen.

Maar waarom zou de lezer betalen als die alle kranten gratis op Internet kan lezen? “Omdat de web-versies dertig tot zestig procent verschillen van de gedrukte versies”, zegt Igor Smirnoff, directeur strategische ontwikkeling van NewspaperDirect. “Mensen willen de volledige inhoud lezen.”

Opgepepte versie: SmartEdition
Daarbij kunnen ze op PressDisplay.com, mits de uitgever daarvoor kiest, een technologisch opgepepte versie zien, de SmartEdition. De originele gedrukte inhoud is dan voorzien van digitale extra’s als video, audio en blogging-opties. NewspaperDirect functioneert in feite als “een dure research & development-afdeling van een krant”, zegt Smirnoff. “Wij praten al met technologiebedrijven voordat hun nieuwe producten uitkomen.”

Voor uitgevers biedt de SmartEdition het voordeel dat deze een ‘warmtekaart’ bevat waarop de uitgever kan zien welke artikelen en welke delen in die artikelen het meest worden bekeken en hoeveel minuten lezers op een pagina doorbrengen.

Deze informatie is niet alleen nuttig voor de redactie, die zo inzicht krijgt in de interesses van de lezer. Uitgevers kunnen met behulp van de ‘warmtekaart’ adverteerders leiden naar de plekken in de krant waar hun advertenties de meeste eyeballs krijgen. Verder zijn de gedrukte advertenties vervangen door digitale. Hyperlinks zijn weggelaten om te voorkomen dat de lezer van de site verdwijnt. In plaats daarvan verschijnt informatie over de advertentie op de PressDisplay-site zelf en kan de lezer met een enkele klik direct contact opnemen met de adverteerder.

Juist deze manier van adverteren is aantrekkelijk voor uitgevers, zegt Smirnoff, omdat die meer omzet genereert voor de krant. “Adverteren op de websites van de kranten is nu nog veel goedkoper dan in de gedrukte versie. De manier waarop wij het doen helpt kranten deze kloof te overbruggen, want nu kunnen ze adverteerders tegelijk een gedrukte en een betere digitale advertentie aanbieden. En die betalen daar goed geld voor.”

Kranten kunnen ook op hun eigen websites linken naar hun SmartEdition. Zo’n driehonderd kranten hebben inmiddels SmartEditions en de eerste ‘slimme edities’ van tijdschriften – Billboard en The Hollywood Reporter – zijn ook gelanceerd. Geen enkele Nederlandse krant maakt overigens tot nu toe gebruik van deze optie, al zijn het juist deze versies die volgens Smirnoff geld opbrengen.

“Eerste aanzet”
Gert Jan Oelderik, uitgever van NRC Handelsblad, ziet de site als “een prima eerste aanzet tot digitale losse verkoop”. Niet omdat NRC, dat sinds twee jaar op PressDisplay.com is, er zoveel exemplaren door verkoopt: maandelijks slechts vijfhonderd tot duizend. “Maar we leren hierdoor van digitale distributiemodellen”, zegt Oelderik. “Lezers zijn bereid te betalen voor de digitale krant.” Dat werd ook al duidelijk door de 7500 webabonnementen op NRC (los van PressDisplay.com), zegt hij.

PressDisplay.com geeft NRC tevens meer bekendheid. Zo stond de krant 23 januari op de site bovenaan in de categorie ‘top reporters’ (langst gelezen artikelen).

Minder enthousiast is Oelderik over de gebrekkige gebruiksvriendelijkheid van de PressDisplay-site – inderdaad het grootste struikelblok. De site heeft een rommelige interface en de lezers moeten een hinderlijk vergrootglas gebruiken om de krant te kunnen lezen. In de SmartEdition bestaat verder de mogelijkheid om elk artikel in elf talen te lezen, maar die door een machine geproduceerde vertalingen zijn in meerdere talen een hutspot.

“Platform is wennen”
Jason Ludwig, vice-president lezersservice van de Pacific Newspaper Group, is afgezien van de slechte vertalingen ‘tevreden’, zegt hij. “Dit kan een van de toekomstige modellen voor kranten zijn.” De Pacific Newspaper Group geeft The Vancouver Sun uit, een van de bestgelezen kranten op PressDisplay.com omdat alle Sun-abonnees automatisch deze versie erbij krijgen (in de losse verkoop daarentegen slijt de krant slechts 130 digitale exemplaren per dag). Het nieuwe platform is wel wennen, zegt Ludwig. “Daarom hebben we er, bijvoorbeeld wat betreft de advertentie-mogelijkheden, nog niet alles uitgehaald.”

Door de malaise in de krantenindustrie zoeken steeds meer kranten hun heil bij NewspaperDirect. Hoewel het bedrijf al tien jaar bestaat, werd het vorig jaar voor het eerst winstgevend. Toen verdubbelde het aantal kranten dat op de site wordt verkocht. Met name Canadese, Amerikaanse en Engelse gebruiken de dienst.

Het kost uitgevers in elk geval niets om de site uit te proberen. NewspaperDirect strijkt de inkomsten op en betaalt over elk verkocht exemplaar auteursrechten aan de uitgever. Vooraf wordt onderhandeld over de hoogte van dat bedrag. Volgens het bedrijf heeft PressDisplay.com inmiddels meer dan 750.000 geregistreerde lezers en worden elk jaar ‘miljoenen’ kranten, inclusief SmartEditions, verkocht. Niet alleen aan individuele lezers, maar ook aan onder meer bedrijven, overheden en bibliotheken.

Een andere manier waarop de krant bij de lezers komt, is via Print-On-Demand, wat enigszins lijkt op het idee dat Arthur Vierboom 7 januari opperde op De Nieuwe Reporter. NewspaperDirect heeft printstations in 106 landen, waaronder Nederland. Behalve op verkooppunten, waar de krant na bestelling kan worden opgehaald, kan de krant voor een paar dollar worden geprint in onder meer hotels en winkels, op cruiseschepen en evenementen als de Olympische Spelen. NewspaperDirect is momenteel software aan het testen, zodat lezers de krant(en) van hun keuze ook thuis kunnen printen.

DNR-lezers die willen zien wat PressDisplay.com precies is, kunnen de site een maand lang gratis uitproberen. Toets bij het registeren achter offer code in: testdrive.

* Aanvankelijk luidde de kop boven dit artikel: PressDisplay: NRC voor 2,75 dollar per maand. De toevoeging ‘per maand’ is onjuist. Het gaat – helaas – om een enkel nummer van NRC Handelsblad.