Zaterdagochtend, even lekker rustig ontbijten: jus d’orange, croissantje en natuurlijk de laptop op tafel. Niet om te werken, maar om de krant te lezen. Bijna iedere landelijke krant in het land biedt digitale abonnementen aan. Het bespaart niet alleen bergen oud papier, maar zo’n online krant is ook nog eens veel goedkoper dan de papieren versie. Maar wat kosten de bits en bytes van de diverse kranten eigenlijk?

Zeker vergeleken met E-papers in omringende landen, zijn de Nederlandse digikranten een koopje (zie bijlage). De Telegraaf, Het Nederlands Dagblad en Het Financieele Dagblad (FD) zijn wat duurder, maar de meeste digitale kranten kosten hier rond 7,50 tot 8 euro per maand. Zowel in Groot-Brittannië als Duitsland, België en Frankrijk zijn prijzen onder de 10 euro per maand eerder een uitzondering. Opvallende uitschieters zijn De Morgen (23,16 euro), Le Figaro (32 euro) en de Frankfurter Allgemeine Zeitung (27,50 euro). Maar hoe komen de prijzen van online abonnementen eigenlijk tot stand?

Journalistieke content
De productie van een digitale krant is natuurlijk veel goedkoper dan die van een papieren exemplaar. Er komt immers geen drukker aan te pas en ook op de papier- en distributiekosten wordt met een digitale krant fiks bespaard. “Om de prijs van deze abonnementen te bepalen, halen we eerst deze variabele kosten af van de prijs voor de papieren krant. Zo kijken we puur naar wat onze journalistieke content kost”, zegt Arjen van de Meer, marketeer van het Reformatorisch Dagblad. Ook het Nederlands Dagblad, NRC Handelsblad, de Volkskrant en Het Financieele Dagblad trekken dergelijke kosten af om tot hun digitale abonnementsprijs te komen.

“Daarnaast is ook de markt een belangrijke factor bij het bepalen van de prijs”, vertelt Ronald Appelman, oplagemanager van NRC Media. De meeste Nederlandse kranten geven aan dat ze hun digitale prijs baseren op de concurrentie en wat de consument bereid is te betalen. Daarom liggen de prijzen in Nederland ook redelijk dicht bij elkaar. Alleen het FD zit er ver boven met een prijs van bijna 25 euro per maand. Maar in die abonnementen zijn naast extra bijlagen ook nog diverse online diensten inbegrepen die de andere kranten niet bieden.

Oplagecijfers HOI
Misschien nog wel de belangrijkste prijsfactor is dat om de digitale abonnees te mogen meetellen in de oplagecijfers van Het Oplage Instituut (HOI), de prijs niet lager mag zijn dan 25 procent van het papieren abonnement. Alle Nederlandse online dagbladen blijven hier dan ook netjes boven. De Telegraaf rekent voor de E-paper zelfs bijna de helft van de prijs voor een papieren krant. Maar die laat de digitale leden dan weer niet meetellen in de HOI-cijfers. Waarom blijft een raadsel, want daar wil de directie niets over kwijt, meldt een managementassistente.

Naast de prijs is opvallend dat bijna iedere krant in Nederland wel een digitaal abonnement aanbiedt. Terwijl bij onze Belgische buren het aantal kranten met digitale abonnementen helemaal niet zo groot is (zie bijlage). In Nederland kennen alleen AD en nrc.next geen elektronische versie. Maar bij beiden wordt er achter de schermen wel over nagedacht. Het AD is al druk bezig met het uitwerken van de plannen. “Ik vraag me zelfs af waarom we dit nog niet veel eerder hebben gedaan”, zegt marketeer Marc Rondagh. “Ik denk dat digitale kranten zeker de toekomst hebben.”

Maar zijn collega Richard van der Hoek wijst erop dat de Nederlandse kranten nu natuurlijk een moeilijke tijd doormaken. “Dus we willen het wel heel graag, maar misschien gaat het uiteindelijk ook wel niet door.”
Waar volgens Van der Hoek ook rekening mee moet worden gehouden is dat veel artikelen al gratis op de website te vinden zijn. “Het is dus maar vraag of mensen dan nog wel willen betalen voor een digitaal abonnement.”

Tegen dit punt liep begin vorig jaar ook de Britse Daily Telegraph aan. Ze is om die reden gestopt met het aanbieden van een E-paper.

Niet voor iedereen een vetpot
Hoewel de meeste dagbladen aangeven dat hun digitale krantenabonnementen rendabel genoeg zijn, is het niet voor iedereen een vetpot. “Momenteel verdienen we genoeg met de online krant, maar als alle papieren abonnees overstappen naar digitaal, hebben we een probleem”, zegt Van der Meer van het Reformatorisch Dagblad. “Dan zouden we de E-paper niet meer voor deze prijs kunnen maken. We zien de online krant ook niet als een middel om winst mee te maken. Het is vooral een extra service voor de lezers.”

De krant richt zich liever op de combinatie-abonnementen waarbij lezers in het weekend de papieren krant ontvangen en doordeweeks de online editie kunnen gebruiken. “Van de 1.966 lezers die onze digitale krant gebruiken, is driekwart weekendabonnee”, legt Van der Meer uit.

Dagblad Trouw kiest ook voor deze koers. Marketeer Florianne Harmsen: “Onze focus ligt nog steeds op de papieren bezorging. Daarom hebben we bij de digitale abonnementen gezorgd dat de prijs niet teveel verschilt met die voor een combinatie met één of meerdere dagen bezorging.”

Reclame
Net als Trouw maakt ook het Nederlands Dagblad niet actief reclame voor haar digitale abonnement. De Volkskrant en NRC Handelsblad doen dit wel. Dat vertaalt zich in hogere oplagecijfers. De E-paper van het Nederlands Dagblad heeft een oplage van ongeveer 700, volgens HOI, tegenover ongeveer 35.000 * bij de Volkskrant en bijna 7.000 voor NRC Handelsblad. “We zien dat het betalen voor online diensten steeds meer geaccepteerd wordt”, zegt de oplagemanager van NRC Media. Hij ziet dan ook zeker toekomst in dit soort digitale diensten. “Momenteel onderzoeken we de mogelijkheden om ons digitale aanbod verder uit te breiden. We kijken daarbij niet alleen naar nrc.next, maar ook bijvoorbeeld naar de uitgifte van nieuwe digitale edities van kranten en boeken voor e-readers.”

* = Het betreft hier een correctie. Aanvankelijk stond in de tekst ten onrechte dat de Volkskrant een digitale oplage zou hebben van ‘ruim 1.100′.