De tien voorstellen om de krant te redden van Piet Bakker inspireerden Frank Volmer, directeur van Telegraaf Media Nederland, tot een reactie. “Mijn voorspelling is dat het voortbestaan van een breed aanbod van privaat gefinancierde journalistieke kernen in Nederland in gevaar komt, als de politiek niet heel rap met ingrijpende maatregelen komt.”
Vooropgesteld, ik heb nog geen enkele uitgever horen pleiten voor subsidie. Het feit dat de commissie-Brinkman toch aan de slag gaat, is het directe gevolg van het feit dat de Ster in 2008 acht miljoen meer heeft omgezet dan begroot en dat het minister Plasterk daarom een goed idee leek dat aan dagbladen te besteden. Die hebben het namelijk zo moeilijk (en dan stoppen ze misschien met zeuren).
Onder andere de NDP heeft er na veel lobbywerk voor kunnen zorgen dat de opdracht aan de commissie niet beperkt is gebleven tot de besteding van 8 miljoen overschot. Ze mag nu ook wat zeggen over het fundamentele probleem; een ongelijk concurrentieveld. Maar als de commissie maar niet komt met het voorstel om in te grijpen bij publieke omroepen of de Ster. Huh? Maar als dat nu wel een relatie blijkt te hebben? Het zou goed zijn als er nu echt eens samenhangend mediabeleid komt. En met samenhang bedoel ik hier dus het effect van ontwikkelingen en regelgeving van het ene mediumtype op het andere.
De WRR heeft er in 2005 een lijvig rapport over geschreven, Focus op Functies. Maar ja dat was een vorig kabinet. Dat was in opdracht van Medy van der Laan van D66. Dus waarom zou je daar wat mee doen?
Journalistieke kernen
Mijns inziens gaat deze hele discussie niet over kranten. Het gaat over journalistieke kernen in Nederland. En in het bijzonder over privaat gefinancierde journalistieke kernen. En mijn voorspelling is dat, als de politiek niet heel rap met ingrijpende maatregelen komt, het voortbestaan van een breed aanbod van privaat gefinancierde journalistieke kernen in Nederland in gevaar komt.
Is dat erg? Als je echt gelooft dat journalistiek een belangrijke rol heeft bij het functioneren van de samenleving dan kan het antwoord niet anders dan ‘ja’ zijn. Als er geen journalisten betaald kunnen worden die de werkwijze van de AIVD bestuderen, als er geen journalist meer naar een rechtszaak of een gemeenteraadsvergadering gaat dan gaat een belangrijk controlemiddel op het functioneren van de rechtstaat verloren. En als deze journalistieke kernen hun primaire functie niet meer kunnen uitoefenen dan is er voor Google en Nu.nl ook weinig nieuws te genereren.
Econometrist
In je eerste punt suggereer je dat het afschaffen van de Ster geen invloed zou hebben op de inkomsten van dagbladen. Dat is echt een verkeerde aanname. Elke econometrist kan je uitleggen hoe het werkt. Geld dat niet wordt uitgegeven aan de Ster kan dan wellicht allemaal aan SBS en RTL worden besteed maar dat kan niet aan de Q (want die is tot een wettelijk maximum beperkt) dus moet het in de P van prijs gaan zitten.
Daarmee wordt de prijs van TV-reclame hoger en verandert het speelveld van alle bestedingen aan media. In het algemeen kan je zeggen dat een consument een minuut maar één keer kan besteden en een adverteerder een euro ook. Ingrijpen in wat de publieke omroep uitzendt en hoe dat wordt gefinancierd heeft daarom een enorm effect. Zeker als je beseft dat de prijs van GRP’s (afrekeneenheid van TV-reclame) op de Ster laag is omdat de totale kosten (900 mio) niet gedekt hoeven te worden door de omzet (200 mio).
Sarkozy
Het 18-jarigenplan van Sarkozy is unaniem door de uitgevers afgewezen. (Overigens is dit plan in de Franse context wellicht zo slecht nog niet. Daar lezen veel minder mensen überhaupt kranten en is het thuisbezorgen van kranten de uitzondering en losse verkoop de regel.)
Als die 8 miljoen toch op moet, geef het dan aan het ministerie van onderwijs voor een breed lespakket voor de laatste klassen van de basisschool en de eerste klassen van de middelbare school en leer jongeren de functie en werking van journalistiek en media. Dat kan ook in samenwerking met KIK (een door de kranten gefinancierd activiteitenprogramma op basisscholen). Een andere mogelijkheid waarmee uitgevers geholpen zijn, is al de content die publiek gefinancierd is vrij te laten gebruiken door alle uitgevers. Dat is ook logisch want er is toch al voor betaald.
Stopera
De huidige kranten worden uitgegeven in bedrijven met privaat gefinancierde journalistieke kernen. Die zijn er ook nog bij een handje vol tijdschriften. De rest is vrijwel allemaal publiek gefinancierd bij de omroepen. In een markt waarin traditionele verdienmodellen eroderen moet je gewoon blijven ondernemen. Als je dat niet doet sterf je op den duur uit.
Maar als de baas van Carré z’n best doet om goede artiesten op het podium te krijgen (inhoud), marketing bedrijft om de zaal vol te krijgen (oplage) en nog een aantal sponsors zoekt (adverteerders) dan is het wel frustrerend als in de Stopera publiek gefinancierde artiesten, gratis te bekijken zijn met een lage prijs voor sponsors.
10 reacties