Het International Symposium on Online Journalism is al jaren met zijn vele interessante sprekers een prestigieus congres in journalistiek Amerika. En dit jaar viert het evenement zijn tiende lustrum. Leidinggevenden van gerenommeerde omroepen en kranten als ABC News, National Public Radio, the New York Times, Politico.com and the Washington Post, researchers van twintig universiteiten en ‘nieuwe media’ ontwikkelaars uit de hele wereld komen twee dagen bijeen om te praten over de staat van online journalistiek. Waren hier tien jaar geleden, op het eerste congres, nog maar tien deelnemers in de zaal, nu zijn dat er meer dan tweehonderd.

Paul Steiger, hoofdredacteur van ProPublica, ex-hoofdredacteur van the Wall Street Journal, mag als visionair het publiek als eerste toespreken. ProPublica is een nieuw innovatief online nieuwsplatform dat hij in 2008 startte. Het heeft als belangrijkste doel: ‘keeping the flame of investigative journalism alive‘.
Steiger twijfelt er niet aan dat we ons aan het begin van een revolutie in de media bevinden. Met de faillissementen van de ene krant na de andere – als de Rocky Mountain News, San Francisco Chronicle – kan hij niet anders concluderen dan dat het slecht gaat met de journalistiek. Maar zegt hij, grote kranten – ‘warenhuizen’ zoals hij ze noemt, als de New York Times en de Wall Street Journal – zullen altijd blijven bestaan. Maar ze zullen niet meer de norm zijn. In plaats daarvan zullen er ’boutique’ publishers komen, die voor een kleiner publiek schrijven, maar zeer doelgericht. Small and targeted zijn de sleutelwoorden volgens hem voor de nieuwe journalistiek. Puur en alleen omdat het vandaag de dag veel makkelijker is om tien miljoen dollar bij elkaar te krijgen dan de tweehonderd miljoen die een krant als de New York Times nodig heeft om te bestaan.

Voor de jonge generatie journalisten, net uit school of al een paar jaar aan het werk, ziet hij wel een toekomst. Hoe meer media, hoe meer er geschreven zal moeten worden. Maar op een andere manier. Het ergst vindt hij het voor de ambachtelijke journalist, de vijftigplusser, die zoveel capaciteiten heeft, maar niet de juiste skills om het in het snelle digitale tijdperk bij te kunnen benen. ‘Enormous loss of talent‘, zegt Paul Steiger, ‘and a national tragedy‘. De vijftigplusser die juist nu met zijn ervaring iets voor het land kan betekenen, krijgt op de nieuwsredactie minimaal een trap in zijn maag omdat hij niet multimediaal is.

Politico.com
Het panel na zijn toespraak kreeg de vraag voorgelegd of uitgevers wel hard genoeg hun best doen om de journalistiek te redden. Beth Frerking, managing editor van het groeiende Politico.com, zegt erg succesvol te zijn. De combinatie van ‘narrowcasting’ met ‘het juiste moment’ maakte dat volgens haar mogelijk. Politico.com gaat alleen over politiek en startte op een bijzonder moment: toen Obama, als onopvallende senator uit Illinois, het nog tegen Hillary Clinton opnam.
Binnen twee jaar mag politico.com zich tot de top-20 van best bezochte nieuwssites rekenen. Een hele prestatie als je het moet opnemen tegen de bestaande gevestigde nieuwssites als washingtonpost.com of nytimes.com.

‘When lawyers walk, something is wrong!’ wordt er geschreeuwd in een van de films die de CEO van de onafhankelijke nieuwssite Malaysiakini.com laat zien. Het betreft een protest van advocaten en juristen in Maleisië. Premesh Chandran heeft een heel andere reden voor het succes van zijn mediabedrijf. Het publiek in Maleisië betaalt maar wat graag veertig dollar voor een maandabonnement op dit ‘enige onafhankelijke nieuwsplatform’ van het land.

De andere leden van het panel (MSN-directeur Katie King en de Braziliaanse UOL-directeur Marion Strecker) geloven beiden dat je misschien niet harder moet proberen om geld te verdienen, maar wel slimmer. MSN (dat met 35 man op de redactie ook nieuws genereert) probeert vooral geld te verdienen door een community op te bouwen. De waarde van die community is van ongekende waarde voor de adverteerder. En de Braziliaanse Strecker, die verantwoordelijk is voor het content gedeelte van de grootste nieuwsportal van Brazilië, is het daar mee eens: “You first have to create your audience, then try to monetize it”. Haar bedrijf is het eerste in Brazilië dat aan online advertising doet.

Domino’s pizza
“Social media platforms are going to be the heart of the society and of journalism”,
riep Paul Brannan. De mensen maken uit wat het nieuws wordt, stelde de BBC News Emerging Platforms Director. Hij gaf daarbij het voorbeeld van een video die uitgezonden werd op Youtube waarbij twee medewerkers van Domino’s Pizza kaas in hun neus steken om het vervolgens op de pizza van een klant te gebruiken. De twee medewerkers werden ontslagen en op hetzelfde Youtube probeerde Patrick Doyle nog meer schade te voorkomen door de situatie uit te leggen. Maar dat baatte niet meer. Miljoenen mensen praten inmiddels over Domino’s, twitteren elkaar dat ze nooit meer naar die pizzaboer moeten gaan.

Brannan ging ook in op de gigantische hoeveelheid foto’s en video’s die de BBC dagelijks krijgt aangeboden. Hoe ga je daarmee om? Daarvoor creëerde de BBC de site ‘Could your news be broadcast on the BBC?, waarbij burgerjournalisten hun bijdragen kunnen mailen. Veel wordt gebruik gemaakt van twitter-journalistiek, het hotste medium van dit moment. Mensen die op locatie het eerste nieuws doorgeven via een 140 karakters tellend medium. Brannan gaf als voorbeeld battlefront.com een site waarop twintig jongeren een campagne zijn gestart voor een betere wereld. Evenzoveel gespecialiseerde mentoren ondersteunen hen. Het unieke hieraan is, volgens Brannan; ‘It’s happening in their space‘.

‘Content is there, use it!’
Rachel Nixon is de global news director van NowPublic.com. De voormalige deputy world editor van de BBC leidt momenteel ’s werelds grootste nieuwsnetwerk met ‘contributing reporters’ in 160 landen. Zij is van mening dat de traditionele journalist zijn tijd heeft gehad. ‘Content is there, use it’.

Robert Quigley, de internet-hoofdredacteur van de Austin American Statesman is de man die met twitter de krant heeft geleid tot de Top 10 ‘most followed newspaper Twitter accounts in the country’. De politieke pagina bijvoorbeeld begint zelfs met een Twitter-boodschap. Hij zegt: ‘We need to be where people are, so that we don’t become irrelevant‘.

Hebben uitgevers van kranten wel adequaat gereageerd op de komst van de nieuwe media? Hoe hebben ze multimedia geïntegreerd in hun nieuwsredacties? Volgens Torry Pedersen, de CEO van de grootste uitgever van Noorwegen, VG, moet je dat niet eens proberen te doen. Internet en een krant uitgeven zijn twee totaal verschillende disciplines die beiden specialisatie nodig hebben.

Volgens Sewell Chan, bureau chief of City Room Blog bij de The New York Times, heeft zijn bedrijf dat nu wel goed geregeld. Vroeger (in 1996 toen ze het internet op gingen) zaten ze in een ander gebouw. Nu, in 2005, maken ze deel uit van de nieuwsredactie en bestaat de internet-afdeling uit ongeveer negentig mensen van de twaalfhonderd die bij de Times werken. Fysiek is er geen segregatie en ook inhoudelijk vergaderen ze nu veel meer samen, twee keer op een dag. Ook hij wil nog even het verhaal kwijt dat veel content door de lezer wordt geleverd, via blogs, via Twitters of video’s. Hij krijgt soms zelfs kant-en-klare reportages aangeboden die op de site werden gezet.