Kinderziektes staan succes e-paper nog in de weg

nrcepaperHet experiment van NRC Handelsblad en de Franse krant Les Echos om ervaring op te doen met elektronisch papier is geslaagd. Er doen zich wel technische problemen voor. “Bij tien procent van de artikelen gaat er iets mis.” De kans is echter groot dat als de kinderziekten van de benodigde soft- en hardware zijn genezen, het lezen van de krant via e-papers volwassen kan worden.

Het Eindhovense bedrijf iRex Technologies, een spin-off van Royal Philips Electronics, probeert de iLiad eReader, een e-paper (diagonaal 20,6 cm), aan een van de meest conservatieve bolwerken te slijten: de krantensector. De naam iLiad refereert aan het epische gedicht van Homerus over de strijd om Troje. Willem Enthoven, marketing manager van iRex is ook in een epische strijd gewikkeld; tegen de scepsis die bij veel kranten bestaat tegen een elektronische versie van papier en dat terwijl het de kosten voor het drukken en distribueren van kranten bespaart.

Na zo’n 180 jaar waarin NRC Handelsblad haar lezers slechts ‘inkt op dode bomen’ kon aanbieden, nam de krant het initiatief om ervaring op te doen met het nieuwe medium. NRC Handelsblad startte begin 2008 een aanbieding (voor abonnees 499 euro en niet-abonnees 699 euro) om via de iLiad eReader gebruik te maken van het NRC Handelsblad ePaper abonnement.

NRC Handelsblad richtte zich met het e-paper abonnement op de early adopters die de kinderziekten op de koop toe zouden willen nemen. Volgens Enthoven was het doel van NRC dat het eerste kwartaal 500 abonnees de iLiad zouden gebruiken. Maar de eerste week werden er al 1.500 exemplaren afgezet. Gert Jan Oelderik, uitgever van NRC Handelsblad, was eigenlijk niet zo verheugd met de grote vraag. Nu kon niet meer in de relatieve luwte worden geëxperimenteerd. De extra gebruikers vormden bovendien een extra verantwoordelijkheid.

Technische worsteling met soft- en hardware
Een gesprek met Edwin Schravesande, projectleider internet NRC Media, leert dat het een aardige technische worsteling was om de krant via het elektronische papier aan te kunnen bieden: “We hebben veel geleerd. Negentig procent van de artikelen worden nu automatisch en zonder problemen omgezet van broadsheet, van het redactionele systeem Tera naar het xml-formaat en dan naar het pdf-formaat. Bij tien procent van de artikelen gaat er iets mis. En dus blijven we worstelen met de techniek.”

De techniek kan enigszins vergeleken worden met RSS-feeds, waarbij het uitserveren van het eindresultaat er ook weer goed moet uitzien. Schravesande: “We zijn direct bij aanvang van dit innovatieve project begonnen met een forum, waar de gebruikers feedback kunnen geven. Daar zijn veel klachten op binnengekomen. Maar veel softwareproblemen hebben we ook kunnen oplossen.” Daarnaast zijn er ook hardwareproblemen. Volgens Oelderik klaagden gebruikers in het begin over schermbreuken, een niet-intuïtieve user interface en een te korte levensduur van de batterij.

Oelderik, die voorheen bij Apple heeft gewerkt als Landenmanager Retail: “Het tempo waarin nieuwe modellen worden gelanceerd ligt laag. Nieuwe features en verbeteringen in de hardware bereiken daardoor pas laat de consument. Dat is overigens niet vreemd; bij de iPods was dat in het begin ook zo, terwijl er nu bijna ieder kwartaal nieuwe modellen uitkomen.”

Serendipiteit
In mei 2008, een paar maanden nadat NRC Handelsblad met iRex in zee was gegaan, deelde Oelderik tijdens de New Media Lab Lunchmeeting zijn visie over de toekomst van de manier waarop je kranten leest met studenten van de School voor Journalistiek in Utrecht: “Ik ben bang dat de iLiad het zelf niet wordt.” Oelderik denkt dat bestaande e-papers veel beter moeten worden, maar ook dat simpele laptops de toekomst kunnen hebben en een formaat aan zullen bieden waarop je kranten goed kunt lezen.

Enthoven ziet echter de toekomst van de e-papers van iRex rooskleurig: “De afzet van onze e-papers verdubbelt ieder jaar. Bovendien lanceren we binnenkort de iRex Digital Reader serie, een nieuwe generatie met een beeldscherm zo groot als een A4 (diagonaal 25,9 cm). Dit maakt deze eReader niet handzamer, maar het overzicht en de serendipiteit tijdens het lezen nemen wel toe.”

Sinds september 2007 biedt de Franse zakenkrant Les Echos ook een aanbieding om deze via de iLiad eReader te lezen. In tegenstelling tot het NRC e-paper abonnement, dat iedere dag één versie van de krant brengt, update Les Echos de digitale versie voor e-papers de hele dag door. Sonia Khatchadourian, marketing manager van Les Echos, vertelt dat ook deze krant problemen heeft met het omzetten van de artikelen naar het elektronische-papierformaat.

Kindle
Zowel Les Echos als het NRC Handelsblad vinden het niet hun kerntaak om hardware aan te bieden aan hun lezers. En zowel Khatchadourian als Oelderik geloven in open standaard en multi-platform oplossingen en zullen de exclusieve samenwerking met iRex niet voortzetten. Dat wil zeggen dat het e-paper abonnement via iedere e-reader gelezen moet kunnen worden.

Oelderik: “We verwachten dat onze lezers binnenkort een sterk verbeterde e-paper kunnen gebruiken. Nu nog op de iLiad, maar hopelijk snel ook op een Kindle of iets anders.” Misschien is dat wel de Achilleshiel van de iLiad, dat ze eerst de markt hebben opengebroken, waarna andere aanbieders een goedkopere en verbeterde e-paper op de markt kunnen brengen.

Danny Friedmann

Alle artikelen van Danny Friedmann op De Nieuwe Reporter.

  • Jan Bierhoff

    Parallel aan de zoektocht van de NRC en enige andere Europese kranten heeft een Nederlands-Vlaams researchproject de opties van zowel iLiad als netbooks verkend en daar prototypes voor journalistiek gebruik voor geproduceerd. MePaper (wat staat voor Mobiele Electronische Gepersonaliseerde (me) Dagbladen) zal begin mei worden gepresenteerd. De projectresulaten onderschrijven de inschatting van Oelderik: e-readers zijn nog niet toe aan kranteninhoud, mobiele minicomputers des te meer.
    Het project krijgt de komende twee jaar een vervolg; daarvoor worden alle oude en nieuwe uitgevers uitgenodigd, een verbreding dus ten opzichte van de huidige vier voorlopers: Financieele Dagblad, SP!TS, Eindhovens Dagblad en Barneveldse Krant.

  • http://reinder.rustema.nl ReindeR Rustema

    Sinds 2006 heb ik een iLiad van iRex en inderdaad, het ding is niet ideaal om de krant mee te lezen. Het is wel praktisch om normale PDFs op te lezen en te bekliederen en om te kunnen archiveren en terugvinden later.

    Eigenlijk zou een volwaardig A4-formaat scherm nog fijner zijn. Een krant is te groot en moet opnieuw vormgegeven worden met allerlei consequenties. Een open standaard die het naar allerlei verschillende interfaces kan sturen is inderdaad de oplossing.

    Het probleem is dat de uitgever van een krant tot nu toe zowel de maker van de inhoud als de interface was. Nu zijn de interfaces in de handen van derden: softwarematig de partijen die een RSS, PDF of HTML-reader maken hardwarematig de fabrikanten van een iRex, PlasticLogic, Apple, of wat voor kastje dan ook.

    Ook journalisten moeten wennen aan het idee dat ze niet meer voor ‘de krant’ schrijven, maar dat ze een stuk tekst laten distribueren die onder andere via de papieren interface wordt verkocht. Je weet niet hoe het eruit komt te zien, je alleen wat metainformatie meegeven. Bloggers hebben die ervaring al.

  • Miriam van der Have

    De problemen worden voor een groot gedeelte veroorzaakt doordat er nog te vaak wordt uitgegaan van papier. Bij het schrijven van een artikel wordt bij een goed redactioneel systeem gelijk rekening gehouden met de weergave op papier. Copyfittting, afbrekingen, lengte van de kop, noem maar op. Vaak wordt vanuit hetzelfde workflowsysteem een versie voor het web of voor een eReader gegenereerd.

    Oude workflows vervang je niet zo snel, maar ze zijn wel de oorzaak van veel problemen.
    Ik zou om die reden ook niet over ‘kinderziektes van ePaper’ willen spreken. ‘Ouderdomskwalen van papier’ zou passender zijn.