Anderhalf jaar geleden was het nog onbespreekbaar, maar vanwege de financiële crisis in de krantensector doen steeds meer Amerikaanse kranten het: redactioneel werk outsourcen naar India. “Als de gemeenteraad zes-drie stemt, begrijpen Indiërs dat heus wel. Ze kunnen wel tellen.”

De San Jose Mercury News doet het in het geheim, vanwege bezwaren van de vakbond, volgens Express KCS, het bedrijf dat het uitbesteedde werk voor rekening neemt. The Orange County Register maakte in juli vorig jaar bekend op proef eindredactie uit te besteden. The Miami Herald kondigde begin vorig jaar aan de eindredactie en opmaak van een wekelijkse nieuwssectie te outsourcen, trok dat plan onder druk van de redactie terug en besteedde uiteindelijk de wekelijkse internationale editie in Latijns-Amerika uit. De krant laat ook het opstellen van de activiteitenkalender en het digitaal archiveren over aan Indiërs.

Experimenteren
Mindworks Global Media in Noida, India, heeft recent de eerste zes Amerikaanse kranten aan zijn klantenbestand toegevoegd, zegt de Indiase CEO Tony Joseph. Het 120 man tellende bedrijf verricht eindredactie voor in totaal vijftien kranten in de Verenigde Staten, Engeland en Hongkong. Joseph weigert namen te noemen, maar bekend is dat The Orange County Register en The Miami Herald klanten zijn.

Joseph, voormalig economisch journalist voor Indiase kranten en bladen als Economic Times en BusinessWorld, verwacht dat hij over vijf jaar duizend werknemers en tientallen klanten heeft. “Gebaseerd op wat wij horen van de krantenindustrie. Ik denk dat we de fase aan het afsluiten zijn waarin kranten slechts experimenteren met het uitbesteden van eindredactie.”

Lay-out
De World Association of Newspapers (WAN) kijkt in elk geval serieus naar de optie. Outsourcen van redactionele taken staat op de agenda tijdens de jaarlijkse World Editors Forum-conferentie van de WAN, die van 30 november tot 3 december wordt gehouden in, niet toevallig, India (Hyderabad).

Volgens een rapport van Research and Markets zetten bedrijven in India vorig jaar 35 miljoen dollar om met werk dat onder meer Amerikaanse en Engelse kranten uitbesteedden. Tot nu toe is dat voornamelijk advertentieproductie en, in mindere mate, lay-out. Het Indiase analysebureau ValueNotes schat dat de outsourcing-omzet in 2012 oploopt tot 120 miljoen dollar, mits Indiase ondernemers de kansen goed benutten. De omzet zou uiteindelijk kunnen toenemen tot 3,5 miljard dollar.

Behalve Mindworks Global Media zijn Affinity Express, 2AdPro en Express KCS de drie andere grote bedrijven in deze sector. Express KCS verzorgt advertentieproductie en lay-out in Gurgaon, India, voor 450 Amerikaanse en Europese kranten, dertig bladen in die landen en een Belgische uitgever die CEO Robert Berkeley niet met naam noemt.

Eindredactie
Express KCS biedt tegenwoordig ook eindredactie aan omdat “alle kranten overwegen dat werk uit te besteden. Alle”, zegt Berkeley. “Het is geen luxe. Kranten doen het omdat ze het gevoel hebben dat ze absoluut niet anders kunnen.”

Express KCS is “vergevorderde testen” aan het doen voor enkele Europese kranten. Welke dat zijn wil Berkeley niet zeggen, maar omdat Engels de enige westerse taal is die in India wordt gesproken, ligt voor de hand dat het om Britse dagbladen gaat.

India is volgens Berkeley al niet meer het enige land dat aast op uitbesteed krantenwerk van het westen. Hij ziet “enorm veel potentie” voor een outsourcingsector aan de Afrikaanse oostkust. “Daar hebben ze traditioneel hoogstaande journalistiek en veel goede Engelstalige kranten.”

Salarissen
Met outsourcen kan een krant nu 35 tot 50 procent per personeelslid besparen. Voor een groot dagblad in een metropool, waar de salarissen hoog liggen, kunnen de besparingen oplopen tot 70 procent per persoon, zegt Berkeley.

Reden waarom Dean Singleton, bestuursvoorzitter van The Associated Press en CEO van MediaNews Group, afgelopen oktober andere krantenuitgevers opriep na te denken over het uitbesteden van werk naar binnen- en buitenland om het financiële bloeden te stelpen. Singleton deed dat tijdens een bijeenkomst van de Southern Newspaper Publishers Association. MediaNews Group, een van de grootste krantenondernemingen in de Verenigde Staten, laat nu al de meeste advertenties voor zijn Californische dagbladen in India vervaardigen. Daarmee bespaart Singleton 65 procent op de kosten. “Als je het moet outsourcen, outsource het”, zei hij. “Warme herinneringen aan dode kranten helpen onze gemeenschap niet.”

Controversieel
Ook al besteden steeds meer uitgevers eindredactie uit, het onderwerp blijft controversieel. The Orange County Register reageert niet op een interviewverzoek van DNR. Hoofdredacteur David Butler van de San Jose Mercury News ontkent in een e-mail met klem dat het dagblad eindredactie uitbesteedt voor ‘nieuwsartikelen die in de krant verschijnen’. Het vakbondscontract van de redactie zou dat verbieden.

Butler reageert niet op de vraag waarvoor Indiërs wel de eindredactie doen, maar The Hindustan Times schreef vorig jaar dat Express KCS in elk geval content verzorgt voor Home Preview, een advertorialkrantje dat bij de San Jose Mercury News wordt gevoegd.

Anders Gyllenhaal, hoofdredacteur van The Miami Herald, beschouwt outsourcen daarentegen niet meer als een taboe. “Omdat de industrie verandert, doen kranten allerlei dingen waar ze een jaar geleden niet over piekerden”, zegt Gyllenhaal. Hoeveel kosten The Miami Herald met deze ingreep bespaart, wil de hoofdredacteur niet zeggen. Maar de krant heeft in totaal twaalf mensen in India, waardoor bijna evenveel verslaggevers in Miami hun baan hebben kunnen behouden. “Hierdoor kunnen we ons concentreren op verslaggeving”, zegt Gyllenhaal.

7,50 dollar per duizend woorden
Het is moeilijk voor te stellen dat nog maar anderhalf jaar geleden James Macpherson, uitgever van de amateur-website PasadenaNow.com in Californië, het mikpunt van spot was omdat hij journalisten in India via de webcam raadsvergaderingen in Pasadena, zo’n 13.000 kilometer verder, liet verslaan. Toen De Nieuwe Reporter hem destijds belde, gooide hij de hoorn op. Deze keer belt hij zelf om te melden: “Ik voel me in mijn gelijk gesteld. Nu wordt erkend dat dit niet compleet krankzinnig is.” Macpherson verkondigt volgens eigen zeggen het outsource-evangelie “om sommige kranten, en Amerikaanse banen, proberen te behouden”.

Na alle media-ophef in 2007 over zijn Indiase verslaggevers nam Macpherson meteen vijf Amerikaanse journalisten aan om te bewijzen dat hij “legitieme journalistiek bedreef”, zegt hij. Maar hij moest hen begin 2008 wegens geldgebrek alweer ontslaan.

Macpherson heeft nu een groep onbetaalde “observeerders” die informatie vastleggen op video en audio. De uitgever stuurt dat materiaal, voorzien van andere relevante bronnen als internetlinks, naar zijn vijf “nieuwsschrijvers” in India. Twee van hen zijn volgens Macpherson afgestudeerde journalisten van de universiteiten Columbia en Berkeley. Hij betaalt hen 7,50 dollar per duizend woorden.

“Je hoeft niet ter plekke aanwezig te zijn om een situatie te begrijpen”, meent Macpherson. “Als de gemeenteraad zes-drie stemt, begrijpen Indiërs dat heus wel. Ze kunnen wel tellen.” Behoeft het verhaal uitleg, dan voegt Macpherson, die als eindredacteur functioneert, deze toe.

De randen van de redactie
Tot nu toe volgt geen enkele krant Macphersons model, al produceert Express KCS wel content – geen verslaggeving – voor het onroerend-goedblad London Property News en doet Mindworks hetzelfde voor enkele bladen. Singleton zei tijdens zijn beruchte speech dat hij aan het bekijken was of zijn kranten gezamenlijk een nieuwsredactie kunnen vormen, “misschien zelfs in het buitenland” – een plan waarop hij later terugkwam.

Gyllenhaal sluit niet uit dat The Miami Herald meer werk naar India verplaatst. “Maar verslaggeving en eindredactie daarvan moeten op locatie blijven. Outsourcen gebeurt vooral aan de randen van de redactie.”

Dit is het eerste deel van een tweedelige serie over outsourcing.