Twitter, what are you doing? Wereldwijd ruim zes miljoen gebruikers, maar nog steeds geen verdienmodel?

Het vermeende gebrek aan strategie van de Amerikaanse micro-bloggingservice, waarvan het aantal gebruikers in één jaar met negenhonderd procent toenam, is een running joke aan het worden in de blogosfeer en zelfs in de satirische politieke talkshow The Colbert Report. Bij Twitter lachen ze even hard mee. Toen mede-oprichter Evan Williams werd uitgenodigd om in maart met negentien andere jonge ondernemers de economische crisis te bespreken in het Witte Huis, twitterde hij: ‘Dit betekent dat ze echt geen ideeën meer hebben. Wat moet ik tegen hen zeggen?’

Uiteraard hebben oprichters Williams en Biz Stone wel plannen hoe ze hun bedrijf winstgevend willen maken. “Onze aanpak is gewoon anders dan die van traditionelere bedrijven”, zegt Stone (35), wiens echte naam Isaac is, in een gifgroene vergaderruimte in Twitters loft. “Wij maken onderscheid tussen winst en waarde. En nu bouwen we de waarde op.”

Terwijl buiten de lucht zich vult met de chemicaliën en herrie van autogarages, heerst in het Twitter-loft in San Francisco’s SoMa-buurt de stilte van harde werkers. De ene helft van de zwart-wit ingerichte ruimte – opgefleurd met een rode Britse telefooncel en twee groene kunststof herten – doet dienst als wachtruimte, kantine, keuken en fietsenstalling. Rechts in de open ruimte huizen de 36 werknemers bij een foto van de beroemdste twitterer: president Barack Obama (zie hieronder voor een virtuele toer).

“Onze benadering is niet veel anders dan die van Google”, zegt Stone, evenals Williams een voormalig Google-werknemer. “Twee jaar nadat Google was gelanceerd, in 1998, begonnen mensen ook te roepen dat er geen verdienmodel was. Wij willen dat Twitter eerst uitgroeit tot een robuust, betrouwbaar, wereldwijd netwerk. Dat doen we door Twitter simpel te houden, kijken hoe mensen het gebruiken en op basis daarvan nuttige functies toe te voegen. Als we een waardevol netwerk creëren, zijn er veel verschillende manieren om omzet te genereren.”

Twitters investeerders zijn in elk geval overtuigd van deze strategie. In februari investeerden Benchmark en Institutional Venture Partners 35 miljoen dollar in de micro-bloggingservice. In juni vorig jaar kwamen Amazon-oprichter Jeff Bezos en drie andere investeerders gezamenlijk met 15 miljoen dollar over de brug. In totaal heeft Twitter, dat 250 miljoen dollar waard zou zijn, sinds 2006 55 miljoen dollar binnengehaald. Door de laatste kapitaal-injectie kunnen Williams en Stone dit jaar gaan experimenteren met twee diensten die geld moeten binnenbrengen.

De eerste borduurt voort op het Twittergebruik van bedrijven, “van de plaatselijke taartenwinkel tot ketens als Starbucks”, zegt Stone. Die marketen hun producten aan twitterers, die hen volgen en kunnen, via directe communicatie, betere klantenservice geven.

Twitter wil volgens Stone geen geld vragen voor bedrijfsaccounts, maar is wel met bedrijven aan het bespreken voor welke extra diensten deze bereid zijn te betalen. “We horen bijvoorbeeld van ondernemers dat klanten nu niet zeker weten of ze wel echt met een bepaald bedrijf te maken hebben. Misschien kunnen we een door ons gekeurd bedrijvenbestand opstellen. Een ander idee is analyses aanbieden van de manier, via het web of SMS, waarop gebruikers ondernemingen op Twitter volgen.”

Maar het is de tweede dienst waarover hightech-blogs speculeren dat het Twitters gouden ei moet worden: de real-time zoekmachine. Real-time search groeit snel op internet, vooral door tweets over brekend nieuws als de terreuraanslag in Mumbai en de recente vliegtuigcrash bij Amsterdam. Afgelopen zomer kocht Twitter daarom de zoekmachine Summize, die al was gebouwd op Twitters API. De zoekfunctie krijgt een prominentere plek op de site en moet uiteindelijk, zegt Stone, ook via SMS zijn te gebruiken.

Behalve dat de zoekmachine Twitter aantrekkelijker maakt voor mensen die de zin van twitteren niet inzien, zegt hij, “zal deze ook winst opleveren”. Hij denkt aan advertenties, maar sluit banners of andere traditionele advertenties uit.

“We willen een model in Twitter bouwen dat bij ons past, anders stoten we onze gebruikers af. Misschien kunnen we inhaken op het idee van ontdekken dat de zoekfunctie ook heeft. We zouden gebruikers tegen betaling kunnen introduceren bij andere Twitter-accounts, basketbalfans bij Shaquille O’Neals account bijvoorbeeld.”

Vergeleken met Twitters real-time zoekresultaten is de moeder der zoekmachines, Google, verworden tot een dinosaurus. Google, waaraan Stone en Williams in 2003 al Blogger verkochten, deed volgens hightech-blog TechCrunch begin april dan ook een bod van minstens 250 miljoen dollar op Twitter en wil een real-time feed van alle nieuwe tweets.

Stone reageert vaag: “Wij praten de hele tijd met andere bedrijven, dus ook met Google. Dat hoort bij zaken doen in Silicon Valley. Natuurlijk hebben we tegenover investeerders de verantwoordelijkheid om met een bedrijf in gesprek te gaan dat Twitter wil kopen. Samen met het bestuur moeten we dan overleggen of het zin heeft op het voorstel in te gaan.”

Dus er was een gesprek over overname door Google? “Er is geen bevestiging van dat gesprek”, nuanceert Stone veelbetekenend. Hoe dan ook, Twitter wordt volgens hem niet verkocht. “Wij willen onafhankelijk blijven. Niet ‘onafhankelijk’ binnen een ander bedrijf, maar echt onafhankelijk.”

Om dezelfde reden sloeg Twitter vorig jaar een bod van 500 miljoen dollar van Facebook af. “De timing was niet goed. We zijn nog zo’n jong bedrijf en hebben zoveel potentie. Gelukkig hebben we heel geduldige investeerders. Zij willen dat we onze potentie realiseren.”

Maar hoeveel tijd heeft Twitter daarvoor? Hoe lang nog voordat het bedrijf een vierde investeringsronde nodig heeft? Tenslotte verliest een start-up met elke ronde meer zeggenschap aan de investeerders in ruil voor hun geld. “We gaan de komende twee jaar experimenteren met onze nieuwe diensten, want we hebben nu genoeg geld op de bank”, zegt Stone. “We hoeven niet meteen een home run te scoren. Maar het zou mooi zijn als we omzet draaien voordat we een vierde investeringsronde nodig hadden.”

Of voordat gebruikers doorgaan naar het volgende Internet-speeltje? “Daar ben ik niet bezorgd over”, zegt Stone. “Toen de TV werd uitgevonden, hielden mensen ook niet op de telefoon te gebruiken. Ik denk dat Twitter een lang leven is beschoren.”

Wat ziet de creatief directeur zelf dan als de belangrijkste functie van Twitter? Is het, in de woorden van nieuwe-mediagoeroe Jay Rosen, mindcasting: het in real-time uitwisselen van informatie en ideeën met talloze anderen? Of is Twitter “de minimaalste krant”, zoals Tim O’Reilly, uitgever van technologieboeken met 60.000 Twitter-volgelingen, zei?

Twitteren is vergelijkbaar met wat een zwerm vogels in vlucht doet, antwoordt Stone filosofisch. “Het lijkt perfect gechoreografeerd, maar het is niets meer dan communiceren in een groep. Twitter is niet de triomf van technologie, maar van menselijkheid. Hopelijk doen mensen er uiteindelijk geweldige dingen mee en helpen ze elkaar.”

Als voorbeeld noemt hij het verhogen van de levensstandaard in afgelegen dorpen, waar bewoners misschien geen computer hebben, maar wel een mobiele telefoon. Via Twitter kunnen ze onder meer de juiste vraagprijs voor hun graan bepalen. “Wij willen dat gaan aanmoedigen door ons netwerk in de hele wereld gratis via SMS aan te bieden. Twitter is voor de gewone man met een eenvoudige mobiele telefoon.”