NU.nl en het recht op nieuws

nuColumn no. 15 van Bas Broekhuizen

Vraag studenten naar de toekomst van het nieuws en je krijgt soms verrassende antwoorden. Gevleugeld zijn de woorden van een anonieme Amerikaanse, vorig jaar in de The New York Times: “If the news is that important, it will find me.” De Nederlandse variant is al twee jaar ouder: “Als er echt iets belangrijks gebeurt… dan hoor je het vanzelf.” Afgelopen week discussieerden studenten Journalistiek en Nieuwe Media uit Leiden over de vraag: wie betaalt straks voor het nieuws? Vooral één opmerking is blijven plakken.

Onderwerp van gesprek waren nieuwe ideeën om de journalistiek te financieren, uiteenlopend van overheidssubsidie en crowdfunding tot filantropie (waarom sponsort Dirk Scheringa wel sport en kunst maar geen journalisten?) Natuurlijk kwamen ook de diverse nieuwe initiatieven voor betaalde content aan de orde. De redenering: eerdere pogingen zijn mislukt, maar nu de aftakeling van de journalistiek voor iedereen zichtbaar is geworden, zijn mensen best bereid te betalen voor goede journalistiek op het web. Als het maar net zo makkelijk en veilig is als muziek kopen via iTunes.

Die vergelijking ging een van de studenten te ver. Niet omdat je muziek oneindig vaak kunt luisteren en nieuws meestal maar een keer tot je neemt. Nee, het verschil zat hem elders: “Muziek is geen noodzaak, je kunt best zonder. Maar om te weten wat er in de wereld gebeurt, moet je gewoon naar NU.nl kunnen. Je hebt recht op nieuws!"

Tegenwicht
Nieuws als een grondrecht vergelijkbaar met frisse lucht of schoon drinkwater. Iets dat er gewoon altijd is of zou moeten zijn en waarvoor je niet apart hoeft af te rekenen. Op z’n zachtst gezegd vloekt dat nogal met de resultaten van een vorige week gepubliceerd onderzoek van PricewaterhouseCoopers (PWC). Daaruit zou blijken dat wereldwijd 62 procent van de consumenten best bereid is te betalen voor online nieuws.

Het onderzoek kreeg in de kranten en op het web veel aandacht. Nu produceren consultancy bedrijven aan de lopende band dit soort rapporten, maar in dit geval viel de publicatie – toevallig of niet – samen met het nieuws dat Rupert Murdoch lezers geld wil gaan vragen voor toegang tot de websites van zijn kranten. Het onderzoek van PWC bood prettig tegenwicht aan de stortvloed aan kritiek op de plannen van de mediatycoon.

Helaas heeft niet iedereen het rapport (pdf) even goed gelezen. Er staat nergens dat 62 procent van de consumenten wil betalen voor online nieuws. Uit een ingewikkelde vraagstelling is af te leiden dat de respondenten voor een online krant 62 procent van de prijs van een papieren krant over hebben. Maar – zo schrijven de onderzoekers zelf – dat betekent geenszins dat ze bereid zijn dat geld ook werkelijk op tafel te leggen. Zolang nieuws en achtergronden van voldoende kwaliteit op het web gratis voorhanden zijn, zullen consumenten niet gaan betalen voor online kranten. Ja, dat wisten we natuurlijk allang.

WZND?
Gratis nieuws in Nederland is bij uitstek het domein van de grote site met de kleine naam. Niet voor niets stelt genoemde student het ‘recht op nieuws’ gelijk aan het ‘recht op NU.nl’. Geen haar op het hoofd van hoofdredacteur Laurens Verhagen die eraan denkt om bezoekers van NU.nl geld te gaan vragen. Al hoopt hij natuurlijk stiekem dat PCM, TMG en Wegener het wel zullen gaan proberen.

Deze week viert Verhagen met zijn redactie een feestje. NU.nl bestaat tien jaar en dat verdient een felicitatie. Al een decennium lang wordt de site verguisd door printjournalisten. Ze noemen het een door stagiairs in elkaar gezet knip-en-plakwerkje en beschuldigen het van oneerlijke concurrentie. De populaire nieuwssite zou draaien op voor een spotprijs ingekochte persbureaukopij waarvan de productie in feite door de kranten wordt betaald. Maar intussen slaagt NU.nl waar alle anderen falen: echt geld verdienen aan online nieuws en niet te weinig ook.

Het geheim? Misschien wel de klare lijn, zowel in de strategie als in de presentatie. De nieuwssite zelf is in die tien jaar nauwelijks veranderd. Geen periodiek restyling, geen wilde experimenten op de voorpagina. Never change a winning formula.
Wat niet wil zeggen dat er niet wordt geëxperimenteerd. Nieuwe functionaliteiten zijn ondergebracht in dochtersites (NUjij, NUik, NUtv et cetera) die of uit kunnen groeien tot zelfstandig merk of bij tegenvallende resultaten even makkelijk weer kunnen worden ontmanteld. Waar kennen we dat toch van?

Alle grote nieuwsmedia worstelen met hun online strategie. Geheel in lijn met de aanbevelingen van Jeff Jarvis opende Vrij Nederland afgelopen week een weblog waarop iedereen mee mag denken over de toekomst. Onderwijl voorziet NU.nl in het ‘recht op nieuws’ en maakt daarop nog winst ook. In plaats van na te denken over wat Google zou doen, kunnen VN en de andere kranten en tijdschriften zich misschien beter afvragen: Wat Zou NU.nl Doen?

Bas Broekhuizen

Bas Broekhuizen (1975) studeerde Geschiedenis aan de UvA. Van 2000 tot en met 2008 werkte hij voor de Volkskrant, eerst voor de internetredactie, later als chef van de door hem zelf opgerichte videoredactie. Voor het mediakatern Stroom schreef hij over de ontwikkeling van het web. Sinds september 2008 is hij in deeltijd verbonden aan de Universiteit Leiden. Hij geeft college aan studenten Journalistiek en Nieuwe Media en Wetenschapscommunicatie en doet onderzoek naar Information Visualization. Daarnaast is Bas freelance journalist, trainer en adviseur.

Alle artikelen van Bas Broekhuizen op De Nieuwe Reporter.

  • Ik vind deze discussie een beetje scheef lopen. Immers, het journaal op RTL is toch ook gratis? Dat wordt als het goed is betaald uit de reclames. Dat moet dus online ook kunnen, ware het niet dat veel site-eigenaren zich in de hoek laten drukken naar cps/cpl/cpc modellen, terwijl de brandingseffecten van banners een CPM model toch zeker rechtvaardigen.

  • Mooi stuk Bas. Ik zou er bijna naast mijn schoenen van gaan lopen. Hele kleine nuance: inderdaad leeft het beeld bij velen dat wij een ‘spotgoedkoop’ ANP-abonnement hebben, maar dat moet ik bestrijden. Voor onze budgetten is dit echt niet spotgoedkoop.

    Verder is het m.i. niet zo dat het ANP alleen teert op de inspanningen van de kranten. Lees in dit verband ook de column van Arjan Dasselaar op NU.nl van afgelopen zaterdag:
    http://www.denieuwereporter.nl/2009/05/nunl-en-het-recht-op-nieuws/

    Tot slot: ik hoop niet stiekem dat andere sites betaald gaan. Ik hoop dat openlijk.

  • Miriam van der Have | newwws.net

    Uitgevers die zich telkens maar weer opnieuw afvragen waarom nieuws gratis zou moeten zijn en vervolgens hoopvol onderzoekjes citeren waaruit zou moeten blijken dat consumenten best wel bereid zijn te betalen, stellen zichzelf de verkeerde vraag.

    Waarom wordt nieuws gratis op het web geplaatst?

    Dat is de enige vraag die belangrijk is. En het antwoord is verbazingwekkend eenvoudig: Nieuws is gratis omdat de auteur of de uitgever gehoord wil worden.

    Zelfs de meest integere journalist heeft meningen en die meningen zijn van invloed op de manier waarop een onderwerp wordt belicht. Als dat niet zo zou zijn, zou er geen verschil zijn tussen de diverse kranten.

    Films zijn in de bioscoop niet gratis en op televisie wel. Dat komt doordat je op televisie een ‘boodschap’ meegelevert krijgt; de reclamemaker wil gehoord worden.

    Zo gaat het bij ‘nieuws’ ook. Omdat iedereen zijn mening meeverpakt met het nieuws en omdat iedereen met een mening gehoord wil worden, zal er altijd gratis nieuws blijven bestaan.

    Vroeger MOEST geld worden gevraagd voor de krant omdat voor drukken en distributie veel geld nodig was. Daardoor KON ook geld worden gevraagd, want het was voor de concurren

  • Miriam van der Have | newwws.net

    Vroeger MOEST geld worden gevraagd voor de krant omdat voor drukken en distributie veel geld nodig was. Daardoor KON ook geld worden gevraagd, want het was voor de concurrentie nagenoeg onmogelijk om een drukkerij en een bezorgingsnetwerk op te zetten.

    (sorry, per ongeluk te snel op de verzendknop gedrukt)

  • Ferryman

    Veel kranten hebben in het verleden (te) lang gewacht met direct het actuele nieuws op internet te zetten. Lang was het adagium: internet volgt print. Toen ze er uiteindelijk toch mee begonnen was er geen discussie meer van gratis of betaald. Immers, de consument was al verwend met en gewend aan ‘gratis’ nieuws. En aangezien alle kranten daarop met gratis nieuws in gingen zetten op bereik, waren de weinige initiatieven van betaalde nieuwssites niet succesvol.
    Echter, de realiteit heeft de kranten nu geleerd dat internetbereik niet automatisch betekent dat er evenredige advertentie-inkomsten tegenover staan. Bij lange na niet zelfs. Met andere woorden, alle content die kranten nu op de sites zetten worden grotendeels betaald vanuit print. Tel daar de recessie bij op, die de kranten nog harder treft op het gebied van oplage en advertentie-inkomsten, en de huidige signalen laten zich verklaren. De uitgeverijen reageren hier tot op heden op door, net als andere ondernemingen, te snijden in de kosten. Hier zitten in bedrijfsmatige zin uiteraard grenzen aan (faillisement). Dit brengt de kranten blijkbaar toch weer terug naar een strategische keuze om wel of geen geld te vragen op internet voor het ‘product’ nieuws. En waarom zouden ze geen geld gaan vragen als ze toch geen geld of naar verhouding weinig geld verdienen aan het huidige model?

  • mooi stuk, Bas – zie uit naar de discussie met de JNM-studenten als ik straks weer in Leiden ben.

    een suggestie: nieuws is geen grondrecht, JOURNALISTIEK is een grondrecht (zoals bijvoorbeeld John Hartley mooi uiteenzet).

    De idee dat journalistiek iets is dat door een elite in naam des volks wordt beoefend of uitgevoerd is wellicht achterhaald.

  • francois

    Schoon drinkwater (het andere ‘grondrecht’ waarop studenten recht denken te hebben) is trouwens ook niet gratis: daar moet je voor betalen. Los daarvan vermoeit me dit soort zichzelf herhalende discussies zeer: Nu.nl casht inderdaad slim op een anp-abonnement en (veel?) jonge nieuwsconsumenten zien kennelijk niet het verschil tussen een fatsoenlijke krant en een digitale worst van anp-berichten – of vinden dat niet groot genoeg om ervoor te betalen. Ik feliciteer Laurens Verhagen. Exit dieptejournalistiek; verschraalde democratie: kom er maar in!

  • Rudy

    Het probleem is dat die fatsoenlijke krant vaak een papieren worst is van anp-berichten, veel van het nieuws dat je vandaag in de papieren krant leest was gisteren al te lezen op internet.

    Blijft over de ‘dieptejournalistiek’, als ik afga op de krant die ik zo af en toe lees dan zijn deze verhalen vaak van matige kwaliteit. Je merkt dan dat de journalist weinig van het onderwerp weet en alleen oppervlakkige informatie heeft opgezocht en een werkelijk inzicht waar de lezer wat aan heeft ontbreekt.

    Niet dat de journalisten die deze verhalen schrijven dit doen uit opzet, het niveau is kennelijk gewoon zo laag dat ze waarschijnlijk niet beter kunnen. Als amateur denk ik dan vaak bij het lezen van zo’n verhaal, ik had hier een veel beter verhaal van kunnen maken dan deze “professionele” journalist.

  • Rudy: Jij vindt dus dat berichten vaak van “matige kwaliteit” zijn in de krant. Kom dan tenminste met goede voorbeelden van waar dat zo is.

    En, als je dan beweert dat jij het beter kunt. Doe het dan en laat daar dan ook een voorbeeld van zien.

  • Rudy

    Dat wil ik best doen, hoofdredacteuren kunnen even contact opnemen met deze site voor mijn emailadres. Als een hoofdredacteur aangeeft belangstelling te hebben zal ik een paar berichten uit de krant van die hoofdredacteur kiezen, daar commentaar op leveren en een betere versie schrijven. Die hoofdredacteur krijgt dan de exclusieve optie om, uiteraard tegen betaling, verhalen van mij te kopen voor publicatie in de krant.

  • Rudy

    Om het wat gemakkelijker te maken voor de hoofdredacteuren heb ik even een emailadres aangemaakt voor dit doel: betereverhalen@gmail.com

  • Rudy

    Hier een voorbeeldje hoe de berichtgeving door de Nederlandse pers soms erg matig is, met de recente Noord-Koreaanse kernproef in de hoofdrol. Afgelopen maandag in de vroege ochtend hoorde ik van de kernproef, op dat moment was er nog weinig over bekend. Wel was er op internet wat informatie te vinden over de kracht van de aardschok veroorzaakt door de kernproef. Een vriend van mij heeft een Engelstalige blog waar ik af en toe ook voor schrijf en ik besloot om een berichtje op z’n blog te plaatsen over de explosieve kracht van de kernproef. Op grond van de seismische data kon ik berekenen dat de explosieve kracht ongeveveer 4,5 kiloton was. Ik plaatste het berichtje slechts uren na de kernproef.

    In de loop van maandag kwam er een schatting van het Russische ministerie van defensie, volgens hen was het 10 tot 20 kiloton en vergelijkbaar met de bommen op Hiroshima en Nagasaki. De internationale pers nam dit massaal over, ook de Nederlandse. Dat de Russische regering de kracht van de vorige Noord-Koreaanse kernproef zwaar overschatte leek niemand echt te deren. Even leek Zuid-Koreaanse seismische data het Russische getal te bevestigen, maar later kwamen er nieuwe schattingen en deze bevestigden mijn eigen schatting. Zo schat Kalinowski van de Universiteit van Hamburg het tussen 3 en 8 kiloton met een meest waarschijnlijke waarde van 4 kiloton, bijna dezelfde waarde door mij geschat.

    Internationaal dringt dit nu door tot de pers, maar ik kan er nog niets over vinden in de Nederlandse pers. De Nederlandse nieuwsconsument denkt waarschijnlijk nog steeds dat de kernbom getest door Noord-Korea even sterk was als de bommen op Hiroshima en Nagasaki… Dit is een voorbeeld van hoe ik het als amateur het beter deed dan de professionele pers, een paar uurtjes na de kernproef publiceerde ik al een accurate schatting van de explosieve kracht, de professionele Nederlandse pers lijkt nu nog steeds geen idee te hebben hoe het zit…

    Relevante links, mijn eigen berichtjes:

    http://sjeltur.nl/north-korea-had-reached-its-nuclear-goals
    http://sjeltur.nl/north-korean-nuke-test-low-yield-is-bad-news

    Berichten in de internationale pers over de werkelijke, lagere explosieve kracht:

    http://www.nytimes.com/2009/05/26/world/asia/26threat.html?hp
    http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,25197,25545660-25837,00.html

    Behalve één of twee dingen over kernwapens weet ik nog meer over andere onderwerpen, het emailadres in m’n vorige reactie staat nog steeds open voor kranten en andere nieuwsmedia.

  • Rudy

    Hier nog een kleine aanvulling, de pers bedenkt soms de meest fantastische onzin. Volgens De Telegraaf en het Financieele Dagblad: “Kernbommen waarover nucleaire machten tegenwoordig beschikken hebben een kracht van ongeveer 50.000 kiloton (50 megaton) springstof.”

    Waar komt dit soort nonsens vandaan? Men heeft blijkbaar geen idee dat de kernwapens in dienst van de kernmachten in werkelijkheid een veel geringere kracht hebben. Waarschijnlijk is de Sovjet kernproef van de ‘Tsar Bomba’ in 1961 de oorzaak van de verwarring, deze had een kracht van 50 megaton, maar deze bom is geenszins typisch te noemen voor kernwapens in het huidige arsenaal van de kernmachten. (Het verhaaltje op de Nederlandse Wikipedia over de Tsar Bomba heb ik grotendeels geschreven, voor meer info zie hier: http://nl.wikipedia.org/wiki/Tsar_Bomba)

    De Telegraaf heeft het artikel niet meer op hun site, het is nog wel te lezen op: http://www.fd.nl/artikel/11673136/vs-zuid-korea-hogere-staat-paraatheid)

    Toevallig weet ik een paar dingen over kernwapens en valt mij dit op. Hoe zit het dan met de onderwerpen waar ik weinig tot niets van weet? Ik neem aan dat het klopt wat de pers erover schrijft, daar zou ik eigenlijk op moeten kunnen vertrouwen, maar met dit voorbeeld in het achterhoofd heb ik het bange vermoeden dat de pers het waarschijnlijk wel vaker mis heeft… De nieuwsconsument die wil weten hoe het echt zit moet blijkbaar zelf voor amateurjournalist spelen om de professionele pers te controleren, dat zou toch eigenlijk niet moeten.