Debat rapport cie-Brinkman (4)
De aanbeveling uit het rapport van de commissie-Brinkman die voor de meeste ophef zorgde – de heffing die elk Nederlands huishouden met een internetaansluiting zou moeten gaan betalen – mist niet alleen politieke steun. Ook het draagvlak in de media lijkt gering, zo bleek woensdag tijdens een discussie over het rapport van de commissie-Brinkman in Den Haag. Afgezien van Thomas Bruning (algemeen secretaris NVJ) en de twee aanwezige leden van de commissie-Brinkman leek niemand de internetheffing te willen verdedigen.
Ook Bruning begrijpt wel dat minister Plasterk misschien liever niet de geschiedenisboeken in wil met het ‘internetkwartje van Plasterk’, maar volgens hem miskent de minister daarmee de voordelen die aan een dergelijke heffing zijn verbonden. Door geld te vragen maak je consumenten duidelijk dat nieuws niet gratis is. En de heffing zou een bron van inkomsten kunnen vormen voor de talloze sites die nu geen winst maken. Bruning: “Er wordt nu alleen in een beperkte niche van vaksites en sites als NU.nl en GeenStijl geld verdiend.”
In de beeldvorming over de internetheffing ging het een en ander mis. Zo werd op veel plaatsen gesuggereerd dat de heffing zou zijn bedoeld om noodlijdende kranten overeind te houden, terwijl de opbrengsten volgens het voorstel van de commissie zouden moeten worden aangewend voor innovatie in de journalistiek.
Waardeloos
De twee Tweede Kamerleden die bij het debat aanwezig waren, Joop Atsma (CDA) en Martin Bosma (PVV), zien er desondanks niets in. Bosma wil de heffing ‘absoluut niet’ en Atsma noemde de heffing een ‘lastenverzwaring waar niemand op zit te wachten’.
Trouw-hoofdredacteur Willem Schoonen vindt het plan voor de internetheffing ook ‘niet gelukkig’. “Het idee is dat de consument zo beter zou begrijpen dat nieuws niet gratis is. Maar je kunt ook het tegenovergestelde effect bereiken. Straks zeggen mensen: ‘ik betaal al 2 euro, dus nu hoef ik nergens meer voor te betalen’.”
Krantenexpert Piet Bakker: “Als je de gedachte wilt wegnemen dat het nieuws gratis is, moeten kranten en tijdschriften stoppen om hun verhalen gratis weg te geven via internet.” Rimmer Mulder (hoofdredacteur van de Leeuwarder Courant en lid van de commissie Brinkman) bracht daar tegenin dat de betalingsbereidheid op internet niet groot is. Wie trekt er nu de portemonnee voor een online artikel? “Niemand wil betalen.” Bakker: “Dan is het kennelijk een waardeloos artikel.”
STER
Het alternatief voor lezersinkomsten zijn advertentieopbrengsten. Door de economische crisis is dat op dit moment allesbehalve een vetpot. “En bovendien komen we daar de STER weer tegen”, aldus Frank Volmer (directeur van Telegraaf Media Nederland). De ‘oneerlijke concurrentie’ door de publieke omroep is veel kranten nog altijd een doorn in het oog, zo bleek woensdag.
Bij het debat over de verhouding tussen de publieke omroep en de kranten werden de bekende stellingen weer ingenomen. De krantenuitgevers willen gratis kunnen beschikken over de programmagegevens (“daar hebben we immers al voor betaald via de belastingen”). “De publieke omroep vraagt nu een exorbitant bedrag voor die gegevens”, volgens Volmer. Als de overheid de kranten echt wil helpen zouden zij die gegevens gratis moeten kunnen publiceren, via een wekelijkse tv-gids bijvoorbeeld. “Dat is een goede manier om de lezers vast te houden.”
De Telegraaf en NRC pleitten voor een ‘level playing field’ waarbij de STER wordt opgeheven. Henk Hagoort, voorzitter van de Publieke Omroep, bracht daar tegenin dat de kranten daarvan niet zullen profiteren. “Dan kan de vlag uit bij RTL.” Die zullen immers het meeste profiteren als adverteren op de publieke zenders niet meer mogelijk is.
Volgens Volmer ligt dat wat genuanceerder: de commerciële omroepen zullen door het wegvallen van de publieke concurrentie hogere tarieven gaan vragen, waardoor het adverteren in kranten weer concurrerender wordt, zo verwacht hij.
Clairy Polak
Volmers pleidooi vond bij Bosma in ieder geval een gewillig oor. Bosma, die eerder al pleitte voor het ‘slachten van Loekie de Leeuw’, vindt bovendien dat de publieke omroep direct moet stoppen met nieuwssites. “Dat is concurrentievervalsing.” Daarnaast mag Nederland 1 van Bosma worden verkocht aan een commerciële partij. “Dus Nederland 2 blijft wel publiek”, vroeg gespreksleider Max van Weezel. “Dat is goed nieuws voor Clairy Polak.”
4 reacties