De Pers: ontsproten uit het hoofd van een medewerker van Wegener. Het niet geïnteresseerde krantenconcern liet het gaan en haalde het onlangs weer binnen. AD: na een flirt met Wegener terug naar PCM en doorgeschoven naar De Persgroep. Investeringen van krantenbedrijven in communities en online applicaties om ze na een jaar zelf om zeep te helpen. Ondertussen komen onder aanvoering van branchevreemde spelers nieuwe groeimarkten op, zonder dat uitgevers duidelijk posities innemen. Beslissingen in het krantenlandschap: weloverwogen of ad hoc?

Het blikveld van de gevestigde media lijkt niet verder te reiken dan de volgende drukdeadline. Oorzaken? Totale focus op kostenreductie, versterkt door de rondzwermende venture kapitalisten die de druk opvoeren. Gevangen zijn in een kooi die het verleden heet. Vastgeroest aan oude business modellen en journalistieke regels die in het nieuwe mediatijdperk niet meer werken. Managers die achter een willekeurige trend aanhobbelen zonder het af te maken.

Ondertussen spelen de courantiers een stoelendans. Krantjes schuiven van stoel naar stoel, totdat de muziek stopt en plekken wegvallen. Ondertussen zetten nieuwe spelers tweezitters terug in de kring. Hierdoor verandert het spel, er is een extra positie gecreëerd voor samenwerkende partijen. De courantiers weigeren hier echter plaats op te nemen, of de nieuwe regels te volgen. Met als gevolg dat als een nieuw deuntje klinkt, hun plek in het spel is ingenomen. Eenmaal buiten de kring zien zij zich zelf slechts nog een kleine niche vormen in het totale mediaspeelveld.

Honderden mediaprofessionals en een twintigtal mediabonzen werkten mee aan het onderzoek ‘Vormers en Hervormers: toekomstbeeld voor printmedia’ (ondersteund door het Stimuleringsfonds van de Pers). Een voor de gevestigde media unieke publicatie, omdat de visie van zowel journalisten, marketeers, strategen, HRM specialisten zijn gebundeld. Subculturen die in de gevestigde media zelfs binnen hetzelfde bedrijf niet kunnen samenwerken of niet betrokken worden in strategische processen. Terwijl zij samen juist de kracht vormen van het nieuwe mediabedrijf. De mediamensen kwamen tot een viertal toekomstbeelden, met bijhorende strategische houdingen en implicaties voor de werkvloer. Hun voorwaarden voor succes: visie en een lange adem.

De schrijvers van de publicatie (Hille van der Kaa en Richard Janssen) geloven dat het Nederlandse printmedialandschap bovenal beïnvloed wordt door procesinnovatie en productconvergentie. De winnaar is de uitgever die naast een duurzaam verdienmodel, een innovatief kostenmodel ontwikkelt in plaats van enkel in FTE’s te snijden. Het besef dat de stoelendans hierbij inmiddels wordt gespeeld door nieuwe deelnemers, is hierbij geen overbodige luxe. Vragen of je een tweezitter mag delen is wellicht nog beter.

In een reeks van vier blogs beschrijven de onderzoekers de komende twee weken de belangrijkste resultaten uit het onderzoek. In de volgende aflevering een beschrijving van de viertal toekomstbeelden, daarna de strategische houdingen die een in mediabedrijf in kan nemen en tot slot de implicaties voor de werkvloer. Het volledige rapport is digitaal gratis verkrijgbaar.