Lees een dichtbundel in plaats van een krant!

Obama omringd door verslaggeversIn al dat troosteloze proza over verschralende media, zieltogende kranten en falende businessmodellen valt me één ding op. Niemand schijnt rekening te houden met de mogelijkheid dat de consument het nieuws in z’n algemeenheid – hóe ook gepresenteerd! – minder interessant of belangrijk is gaan vinden.

Toevallig las ik net nog dat er bij het ‘historische bezoek’ van Obama aan Rusland vrijwel niemand langs de kant van de weg stond, toen de zwarte president per auto naar het Kremlin werd vervoerd. Tussentijdse conclusie: zelfs de mythische leidersfiguur Obama heeft kennelijk moeite om de gemoederen van de ‘gewone bevolking’ te beroeren. Een teken aan de wand?

Ik merk in mijn omgeving dat nieuws en actualiteiten steeds vaker als ‘een saai onderwerp’ wordt bestempeld (’wat moet je d’r mee? je hebt er tóch geen invloed op!’); zelfs op de redactievloer waar ik part-time werk, praat men liever over een grappig YouTube-filmpje of schunnige verspreking dan over, pakweg, de route naar vrede in het Midden-Oosten. Ik denk ook even aan onlangs toen tennisser Roger Federer geschiedenis schreef met zijn 15e Grand Slam-titel. De Britse pers probeerde de gebeurtenis met vette koppen en uitroeptekens tot een sensatie te maken, maar Roger zelf bleef er toch vooral erg nuchter onder en ik heb tot dusver nog niets gehoord van spontane volksfeesten in zijn geboortestad Basel.

Het is me even ontschoten wie het was, maar ooit zei een slimme man: ‘Er zijn geen andere omstandigheden dan persoonlijke omstandigheden’. Ofwel: ’samenleving’, ‘maatschappij’, ‘politiek’, ‘economie’ – het zijn allemaal ficties, die ons, vooral via de media,worden opgedrongen. Of dit nu waar is of niet, deze zienswijze komt opvallend weinig aan bod in de discussies over de toekomst en de subsidiëring van media. Onterecht!

Want die 15 Grand Slam-titels van Federer mogen dan wereldnieuws zijn en de voorlopige kroon op zijn indrukwekkende tennisloopbaan, als – ik noem maar wat – zijn kindje straks niet (helemaal) gezond ter wereld komt, zal hij die titels hoogstwaarschijnlijk graag inleveren voor een wél gezonde baby. Met dit sentimentele voorbeeld wil ik maar even aangeven hoezeer nieuws, en ook werk, zich uiteindelijk in de periferie van het leven afspelen en de ‘echt belangrijke dingen’ nooit ofte nimmer in de media komen (al kruipen de makers van reality-tv nog zo brutaal en nog zo fanatiek de meest afzichtelijke huizen binnen).

Deze korte overdenking poogt niets anders dan de mogelijkheid te opperen dat minder (passieve) mediaconsumptie – games zijn een ware groeimarkt, natuurlijk! – dan misschien een groot probleem is voor de traditionele zenders en mediaconcerns. Maar dat het voor de volksgezondheid misschien wel een pré is als er wat kranten, tv- en radiozenders verdwijnen. Opgeruimd staat netjes! Laten we meer tijd aan onze vrienden en naasten besteden! Of aan boeken! Met name dichtbundels…

25 reacties

  1. karin schreef op 8 juli 2009 om 23:13

    Interessant: er zijn geen andere omstandigheden dan persoonlijke omstandigheden!. Dat is wel een overdenking waard!

  2. bart schreef op 9 juli 2009 om 00:10

    het klinkt wel cynisch, hans, dit. dat mensen niet op nieuws zitten te wachten en slechts praten over flauwe filmpjes, is dat niet van alle tijden? En dat veel mensen niet geïnteresseerd zijn, maakt dat een thema als vrede in het midden-oosten dan irrelevant?
    Er is verder inderdaad een overschot aan media die elkaar napraat, zowel online als offline (bizar om vandaag op 6 van de 12 blogs die ik volg hetzelfde bericht te lezen (over Google’s nieuwe idee)).
    Volgens mij is er vooral een overschot aan flauwe filmpjes en een overschot aan mensen die denken dat je kan leven in een wereld die niet groter is dan vrienden en naasten.
    En laat dan een dichtbundel een ontsnapping zijn aan dat kleine wereldje en een venster zijn naar buiten. Zou een dichtbundel iets kunnen betekenen voor het Palestijns-Israëlische conflict? (Vast wel, als ie niet door Leon de Winter wordt geschreven)

  3. renzo schreef op 9 juli 2009 om 05:43

    Interessant idee Hans. Toch is het argument van niemand langs de kant wat dubieus, Mensen lezen er wel over.
    Met hetzelfde argument zou je ook kunnen beweren dat de dood van Michael Jackson maar weinigen raakte.
    want er waren niet zovelen bij de plechtigheden.

    er keken er wel veel, zeg ik.
    dus je haalt wat dingen door elkaar. geeft niet.

    wel , en daar heb je een punt, proberen media pseudogebeurtenissen te creeeren. Ik noem het pseudogebeurtenissen, media noemen het gebeurtenissen.
    dat heeft iets te maken met de extreme neiging van de journalist zichzelf belangrijk te maken en deel uit te willen maken van historische gebeurtenissen.
    die zijn er maar weinig, maar de journalist creeert hem gewoon.
    Haha

  4. Sent Wierda schreef op 9 juli 2009 om 10:01

    Het zou best eens zo kunnen zijn dat de dood van Michael Jackson maar weinigen echt heeft geraakt. Hij was een gevierde artiest die evenwel de laatste jaren van zijn leven nauwelijks meer iets presteerde en er ook in slaagde op negatieve wijze in het nieuws te komen.
    Als iemand op het hoogtepunt van zijn leven plotseling sterft (zoals Pim Fortuyn en Theo van Gogh) dan wordt dat veel meer als een schok ervaren. Daarom was het voor velen (jong en oud) een schok dat de fameuze Yasmine is overleden, nota bene op dezelfde dag als Michael Jackson. Jammer dat de Nederlandse pers dit is ontgaan…

  5. Reclamehoer schreef op 9 juli 2009 om 14:18

    Beste Hans, onder het mom van: er is meer in het leven dan voor de kat zijn kut een beetje in het wilde weg voor je uit consumeren opperde ik laatst de stelling om als tegenwicht voor alle onlinejunks, de nationale offline dag te introduceren. Het equivalent van de autoloze zondag zeg maar.Ik had zelfs al een datum: 21 juli, de langste dag van het jaar. Dus uit die pc, netbook, blackberry, laptop en al het andere, je verslaving in stand houdende Online, Communicatie Dope.
    Het meest schrijnende van het door mij geopperde waren de totaal wezenloze tegenreacties zoals:
    - Ik kan geen dag zonder Online dope.
    - Wat moet ik gaan doen dan zonder mijn dagelijkse twittershot?
    - Of, nog triester, uhhh…waarom?

    Kortom het is voor de mentale volksgezondheid zeker een pré, sterker nog een must, als binnenkort alle stroom voor 6 weken achtereen uitvalt ( klusje voor Bin L.en zijn kornuiten?. Dan moeten we wel meer tijd aan onze vrienden en naasten besteden! Of aan boeken! Met name dichtbundels…..natuurlijk.

  6. reguurder schreef op 9 juli 2009 om 14:23

    tssssssss waardeloos!! echt grote onzin dit. wat wordt er op verjaardagen verteld? bijna altijd nieuws. waarom weet bijna iedereen na een wk voetbal de dag erna al de uitslag? omdat we WEL geinteresseerd zijn in nieuws. je probeert ons op te leggen dat nieuws niet leuk is. nou ik vind van wel:D

  7. kO nOrderisk schreef op 9 juli 2009 om 15:28

    is michael jackson dood? echt waar?

  8. Sent Wierda schreef op 9 juli 2009 om 18:09

    In deze tijd van veel beschikbare communicatiemiddelen zijn veel mensen helemaal niet meer met communicatie bezig. Ze horen niks, ze lezen niks, ze weten niks. Vooral jonge mensen blijken in het geheel niet op de hoogte van hetgeen in deze maatschappij gebeurt. Volgens een recent onderzoek is 34% van de jongeren onwetend van wat er gebeurt – in hun eigen regio, in Nederland, in de wereld. Dat is in 2009 bijna niet voor te stellen.

  9. renzo schreef op 10 juli 2009 om 10:40

    Sent,
    ga maar eens kijken in de bijlmer – de zwarte gemeenschap. Luister naar de muziek die uit de ramen klinkt. de gesprekken.

    OOK wordt er erg veel verkocht van Jacksons muziek.
    mensen spreken erover. Gesprek van de dag geweest

    Hoeveel argumenten wil je nog dat het mensen geraakt heeft?

    Het ging mij om het dat het argument ‘media-aandacht’en ‘langs de wegstaan ‘op een lijn worden gesteld. dat is slordig geredeneerd.

  10. @ALLEN dank voor de reacties! Wat ik zo intrigerend vind is dat mijn generatie nog erg vast lijkt te zitten in het afwachtende ‘als’-denken (ALS Israël zich terugtrekt…, ALS er een intelligente Amerikaanse president komt…, ALS de hele wereld vredelievend en democratisch wordt…, ALS de vrijheid van meningsuiting nu eens overal doordringt), terwijl de twintigers van nu ‘ALS’ al een veel te vaag en abstract begrip vinden en zich (lijken te) realiseren dat zij ZELF dichterbij moeten brengen waar ik en de mijnen passief op zitten te wachten. Conclusie? Media passief consumeren? Steeds minder. media maken en actief beïnvloeden? Steeds meer!

  11. lia schreef op 12 juli 2009 om 13:19

    Wat ik zo intrigerend vind is dat Hans van Willigenburg zulke zelfingenomen stukjes schrijft en daar steeds de bevestiging van zijn eigen ideeen in zoekt, in plaats van vragen stelt. Zichzelf journalist noemen zodat ze via de media het eigen gelijk halen, is dat ook typerend voor die generatie? Hopelijk stellen die twintigers van nu, nu en straks ook nog meer vragen dan de Van Willenburgers en zijn generatie ooit hadden kunnen bedenken.

  12. @Lia. Opinieschrijven is een idee naar voren brengen en het vervolgens – zeker op het web – al of niet stuk laten schieten door argumenten of tegenvoorbeelden. That’s the game! Jij komt met een wel heel zure en makkelijke reactie, zonder er zelf een idee tegenover te stellen. Slap…

  13. … bovendien zoek ik helemaal geen bevestiging, maar gooi ik – bijna op z’n jaren ’70-s – iets ‘in de groep’, namelijk de vraag: waarom verloopt een bepaalde discussie eenzijdig? en waarom worden bepaalde vragen/opties niet bekeken? Dat is welbeschouwd zo ongeveer het tegenovergestelde (!) van bevestiging zoeken, lieve Lia.

  14. lia schreef op 12 juli 2009 om 18:02

    Ah, die indirectiviteit toch van onze journalisten: ´lees een dichtbundel in plaats van een krant´, daar kan ik geen vraag in ontdekken. Wel een mening die je in een (onbestemde) groep (lezers) gooit. Wat mag hoor, trouwens. Maar wie zit er op weer iemands mening te wachten? Groeien we daarvan? Ik denk dat we groeien van vragen stellen, niet van beargumenteren waarom iemands mening al dan niet klopt. Though I´d say, er zijn goede vragen die je stelt: ‘waarom verloopt een bepaalde discussie eenzijdig?’, ‘waarom worden bepaalde vragen/opties niet bekeken?’.

    Maar je hebt gelijk, er is een onderscheid tussen genres. Wel jammer dat er zoveel journalisten (maar ook voorlichters, spindocters) zijn die ons onder het mom van iets anders opinies verkopen. Ik denk dat er daarom steeds minder waarde aan journalistiek wordt gehecht. Helaas? Wat vind jij Hans? Groet,Lia

  15. @Lia Meer dan met de dalende kwaliteit van de journalistiek (is die wel dalend?) heeft de teruglopende relevantie van massamedia en kranten mijns inziens te maken met de toegenomen mogelijkheden van consumenten hun eigen wereld te creëren (bijv. via games). Ik zie dat niet als iets negatiefs, en ik zie persoonlijk geen enkel heil in het teruggaan naar vormen van uniformiteit die door nostalgici als ‘gezellig’ en ‘sociaal’ worden gekenschetst. De neergang van de traditionele journalistiek – zoals die op DNR vaak wordt geschetst – zie ik dus als iets natuurlijks. Een ontwikkeling waartegen je geen eens een poging moet doen ‘te vechten’, nee, kijk om je heen, zou ik zeggen, ‘surf mee’ en ontdek nieuwe kansen en mogelijkheden.

  16. lia schreef op 12 juli 2009 om 22:29

    Ja, je hebt gelijk Hans. De burger kan (gelukkig) steeds meer haar eigen wereld (en werkelijkheid!) creeren. Waar ik me echter wel zorgen over maak, kennelijk itt jou, is inherent hieraan, namelijk:

    q.)een gebrek aan overlap in die werkelijkheid, dat wil zeggen toch een sóórt gemeenschapszin.
    Waarmee ik niet perse de uniformiteit en sociale knuffelgang waar jij op doelt, bedoel, maar we zullen als we samenleven toch een áántal gemeenschappelijke uitgangspunten moeten hebben, lijkt mij. Die bijvoorbeeld zouden kunnen bestaan uit het weten dat dingen/mensen naast elkaar kunnen bestaan, het één het ander niet uit hoeft te sluiten en vooral dat je met behoud van je eigen individualiteit, rekening wénst te houden met een ander, Zoals jouw wijze man zei, er zijn geen andere omstandigheden dan persoonlijke omstandigheden. Dat geldt ook voor de ander.

    en r.) de toekomst van de democratie, en dan niet zozeer vanuit de burger bekeken want ik denk dat die wel initiatieven zal blijven ontplooien (en misschien zelfs wel meer vanwege die toegenomen autonomiteit) als iets dat zij als waardevol genoeg ervaart, wordt bedreigd, maar vooral vanuit het oogpunt van behoorlijk bestuur. O inderdaad, wij hebben hier een behoorlijk bestuur in vergelijking met, zeg eens wat, sommige Afrikaanse landen. Niettemin heb ik door de eenzijdige benadering van, bijvoorbeeld, het item, maar niet alleen dit item, terrorisme toch een hard hoofd in het denkvermogen van ons bestuur. Ik ken gelukkig uit eigen ervaring mensen uit een bestuurlijke omgeving die zeker wél over een groot denkvermogen en over de capaciteiten beschikken om zaken uit meerdere invalshoeken te benaderen, maar ik ken er ook die dit niet kunnen. Daarbij heb ik mijn twijfels over bijvoorbeeld de autonomie van de opdracht die de cie Davids inzake Irak heeft gekregen, en over de grenzen van de macht van bankiers e.a.

    Verder ben ik het met je eens: terug naar vroeger is geen optie.
    groet

  17. jodelaar schreef op 14 juli 2009 om 14:35

    Hans heeft volgens mij gewoon gelijk. Als je niet van veranderingen houdt, zul je irrelevantie nog minder leuk vinden.

    “we zullen als we samenleven toch een áántal gemeenschappelijke uitgangspunten moeten hebben, lijkt mij.”

    Gemeenschappelijke uitgangspunten zijn van nature aan veranderingen onderhevig welke met name vanuit nieuwe generaties zullen worden vormgegeven. Zo is het altijd gegaan en zo gaat het nu ook.

    Het oude moet plaats maken voor het nieuwe, en het lijkt mij geen kwaad kunnen de poezie aan te spreken teneinde verwondering en nieuwe inzichten te verwerven.

  18. Het zegt ook iets over de maatschappij dat jongeren liever gamen of YouTube filmpjes maken. En wie beweert dat jongeren niet geïnteresseerd zijn in nieuws? Als het echt nieuws is komt het toch wel ter ore en gekke is dat binnen deze commentaren niemand weet hoe vaak jongeren nu.nl bezoeken. En die 34%, van de hoeveel? Van de 100 ondervraagden? Percentages zijn relatief, tenzij aan de regels van wetenschappelijk onderzoek voldaan. En onderzoeken ze daarna ook waarom?

    Mensen trekken over het algemeen te snel conclusies, zonder na te gaan wat de echte waarheid is. Zoals ook bij de hippies, die zich afzette tegen de blauwe en witte boorden cultuur of de punk tegen het kapitalisme, zo zal ook de YouTube generatie al bewust of onbewust een opinie hebben t.o.v. media, maatschappij of politiek.
    De digitale ontwikkeling doet niemand iets aan, zoals Hans aangeeft: “Een ontwikkeling waartegen je geen eens een poging moet doen ‘te vechten’, nee, kijk om je heen, zou ik zeggen, ’surf mee’ en ontdek nieuwe kansen en mogelijkheden.”

    Het oude systeem maakt gewoon plaats voor een nieuwe. En corruptie en winstgerichtheid, gaat hoogstwaarschijnlijk allereerst over kop, waarbij nieuwe zienswijze, strategieën en ontwikkelingen kans krijgen. En jongeren zullen daar de basis van vormen in de toekomst. Hetzij een YouTube of Twitter generatie, maar wel bewust gemaakt van zichzelf en zijn omgeving, zoals het milieu, consumentisme, opheffen arm en rijk en eerlijke handel.

    En deze bewustmaking is onze taak, beginnend bij de opvoeding en de basisschool. Want we groeien inderdaad door het vinden van antwoorden op vragen die we ons stellen, maar alleen als we zelfbewust met deze verschillende vragen omgaan. Deze antwoorden gaan gebruiken en daadwerkelijk toepassen op onszelf en onze omgeving.

  19. lia schreef op 14 juli 2009 om 22:58

    Volledig mee eens jodelaar: gemeenschappelijke uitgangspunten zijn van nature aan veranderingen onderhevig. Zelfs dát kan een gemeenschappelijk uitgangspunt zijn. Waar ik me vooral zorgen over maak, is dat er zoveel individuele subcultuurtjes ontstaan dat een gezamenlijk belang -bijvoorbeeld dat het mág dat er zoveel individuele subcultuurtjes zijn- vergeten wordt. En dat laatste is mijn tweede zorg: het bestuur is zodanig aan het organiseren dat wij allen zo ongeveer één en dezelfde worden, dat zij daarbij de grenzen van behoorlijk bestuur uit het oog verliest. Zij dringt ´integratie´ op, zij creeert een gemeenschappelijk vijand (‘terroristen’, dit zijn mensen die de bestaande rechtsorde in gevaar ZOUDEN KUNNEN brengen, het wachten is nu op ‘die’ chinezen, ‘die’ russen) wat, zo is al heel lang bekend, tot gevolg heeft dat de mensen die zich niet met ‘die vijand’ identificeren, danwel dat onderscheid niet kunnen maken, danwel mensen niet meer als mensen zien met hun behoeften en verlangens maar als ‘bedreigers van de bestaande rechtsorde’, dichter bij elkaar gaan staan of liever nog bij elkaar op schoot kruipen. En zij zorgt dat in het kader van de veiligheid op iedere straathoek camera’s komen te staan, dat onze vingerafdrukken in onze paspoorten komen, dat onze internet-en telefoongegevens tijden lang bewaard worden, dat kortom onze privacy volledig in het geding is, alleen maar vanwege die achterlijke ‘eenwording’. Talloze mensen die niet tot die middelmaat behoren maar zich ergens aan de door het bestuur benoemde dubieuze grenzen bevinden, worden door dergelijke acties nodeloos geschaad, en moeten de rest van hun leven maar met zich mee zien te dragen dat zij afweken van de door god mag weten wie benoemde norm. Ik vind dat een grof schandaal.
    Het bestuur verliest de grenzen van de betamelijkheid uit het oog door op deze agressieve en opdringerige manier van alles te willen organiseren en controleren, door zo ongeveer voor te schrijven hoe ik over iets en iemand moet denken. Ik ervaar het bovendien als grensoverschrijdend; ik ben uitstekend in staat om zelf te denken en mijn oordelen te vormen, daar heb ik geen voorgekauwde ideeen voor nodig. Vandaar dat ik graag een paar gemeenschappelijke uitgangspunten zou benoemen, en dan vooral die die onze democratie, onze autonomie en onze onafhankelijkheid waarborgen.

  20. Levendig, hoor – deze discussie. Mooi! Kernbeeld blijft, wat mij betreft, het (mijns inziens) groeiende besef dat nieuws een ‘gewone’ industrie is geworden, waarvan je de producten wel of niet kunt consumeren. Elke suggestie dat nieuws het ultieme ‘geestelijk brood’ zou zijn (en dus onmisbaar) of dat je ‘iets wezenlijks’ zou missen door de eindproducten te negeren, wordt ook door de hogeropegeleiden (vroeger ‘believers’ in annex grootverbruikers van media) steeds minder geloofd. Geestelijke groei zit veel meer in de omgang met jezelf dan in het ‘verwerken van informatie’.

  21. … Hoe vaak lees je niet over tv-makers, acteurs en journalisten, wier ‘bronnen’ elders liggen (boeken, filosofie, levenskunst) en die amper nog de media consumeren waarvoor ze zelf werken?

  22. Sent Wierda schreef op 16 juli 2009 om 11:53

    @Hans van Willigenburg. Het is verbazingwekkend dat veel hoogopgeleiden niet de ‘bronnen’ hebben die je van hen mag verwachten. (Over Sarah Palin zullen we het nu maar niet hebben.) Zoals de nieuwe Vlaamse minister van Cultuur, Joke Schauvliege, die deze week op tv (Terzake) moest bekennen dat ze niet wist welk boek ze voor het laatst heeft gelezen. Een opiniepeiling (van Knack) heeft inmiddels uitgewezen dat 71% van de Vlamingen haar niet de juiste keuze vindt voor dit ministerschap.

  23. lia schreef op 16 juli 2009 om 12:05

    ja Hans, ik ben het wederom met je eens maar ik ben nog wel nieuwsgierig of jij ideeen hebt wie straks nog het bestuur controleert als de journalistiek dat niet meer doet?

  24. lia schreef op 16 juli 2009 om 12:06

    ps. niet dat ik vind dat de journalistiek die taak nu zo goed vervuld overigens..

  25. lia schreef op 16 juli 2009 om 12:23

    psps. of zou het straks zo zijn dat bestuur overbodig wordt? het statendom aller landen loopt natuurlijk op z’n eind, en over slechts enkele decennia zal bestuurlijk alles anders worden georganiseerd, op andere niveaus en andere schalen. Waar wij, de bevolking, nu belangrijke hulp bij nodig hebben, is het meedenken over de wijze waarop de democratie, en onze individuele autonomie en onafhankelijkheid gewaarborgd blijft. Aan nog meer hetzes tegen nog meer bevolkingsgroepen heeft niemand iets. Help mee mensen weerbaar en emotioneel onafhankelijk te maken opdat iedereen met inachtneming van de andere mens evenwichtige eigen keuzes maken kan, en maken mág.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Meer over Blog (740 van 889 artikelen)


In haar stuk geeft Do Groen een bondig en inspirerend inzicht in ...