“Mijn toekomst en de journalistiek” (1)

toekomstMaar liefst 25 meest jonge journalisten ‘solliciteerden’ enkele maanden geleden naar de functie van ‘Zomerreporter’. Lex Boon, inmiddels op pad, werd uitgekozen. Aan de ‘afvallers’ – althans de jongeren onder hen – vroeg De Nieuwe Reporter in een essay hun eigen toekomst of de toekomst van de journalistiek te schetsen. Vandaag de eerste aflevering. Maiwenn Oplinus, Vlaamse en student journalistiek aan de Hogeschool West-Vlaanderen (Kortrijk), gelooft in de wet van de sterkste.

Vandaag maak ik er komaf mee. Vandaag is het de laatste keer dat iemand me zegt dat iedereen journalist kan zijn. Of dat iemand me vraagt waarom ik drie jaar studeer voor iets dat iedereen toch kan. Wie kan nu niet schrijven!?

Neem nu de opdracht die ik moest maken voor Spaans: Interview een Spaanstalig iemand in het Spaans en schrijf er een artikel over. Het artikel moet over een sociaal-cultureel aspect van de Spaanse of Latijns-Amerikaanse cultuur gaan.

Ik koos ervoor een artikel te schrijven over de homosexualiteit in Mexico. Om de vragen voor te bereiden, deed ik research. Dat is een eerste ding dat veel wannabe-journalisten niet doen. Daarbij komt nog eens dat je uit alle informatie die je voorhanden hebt de juiste moet halen. Je moet informatie juist kunnen interpreteren, je moet kunnen uitzoeken wat klopt en wat niet, je moet checken en dubbelchecken.

Maar boven alles moet je zo objectief mogelijk blijven. En dat is iets wat veel door-zichzelf-benoemde-journalisten wel eens durven te vergeten. Toen ik research aan het doen was voor mijn opdracht van Spaans, vond ik een website waar artikels op stonden over een Nederlandse dokter die beweert homosexualiteit te kunnen genezen. Ik vond ook artikels over het aantal mensen dat vermoord wordt in Mexico omdat ze homo zijn.

Drie toeren rond de tuin
Het allerliefst had ik die links meteen willen posten op mijn Facebookprofiel zodat de hele wereld zou kunnen lezen hoe conservatief Mexico op dat vlak is. Maar dat heb ik niet gedaan – Ja, zelfs op Facebook probeer ik mijn objectiviteit te bewaren! – Ik heb daarentegen mijn MacBook even dichtgedaan, ben al schreeuwend drie toeren rond de tuin gaan lopen en ik heb deze bevindingen vermeld in mijn artikel. Sec. Zonder bijwoorden.

Dat is nog zoiets. Hoeveel mensen denken niet dat ze kunnen schrijven en posten vervolgens pijnlijk slechte teksten op het internet? In journalistiek gaat het er niet alleen om zo objectief mogelijk te zijn – iets wat heel sterk beïnvloed kan worden door de woordkeuze. Je moet informatie ook klaar een duidelijk kunnen overbrengen. Hoe je dat het best doet, hangt mede af van het medium waarvoor je werkt. Zo is een voice-over voor radio of televisie vaak helemaal anders geschreven dan een tekst voor een krant/magazine of het internet. Daarbij komt ook dat niet elk magazine of radiostation hetzelfde is. Een journalist van een kwaliteitskrant zal het moeilijk hebben om een artikel te schrijven voor een vrouwenblad en vice versa.

Ik erger me blauw aan de columns of de wist-je-datjes op het net waarvan de schrijvers denken een goed onderbouwd artikel geschreven te hebben. Die column kan heel goed geschreven zijn, maar doordat de schrijver niet weet voor welk publiek hij schrijft, zakt de waarde van de tekst enorm.

Maar begrijp me niet verkeerd. Ik pleit niet voor het afschaffen van de vrije meningsuiting. Ik ben ervan overtuigd dat het nodig is dat mensen hun mening droppen op het internet. Veel van die meningen zijn clever gevonden. En waarom die niet delen met de wereld? Niemand is verplicht ze te lezen. En als ik eerlijk ben moet ik toegeven dat zo’n subjectieve teksten – waarvan de schrijver overtuigd was een fantastisch zakelijk en onbevooroordeeld stuk geschreven te hebben – mij al vaak geholpen hebben om feiten en informatie beter te begrijpen.

‘Internetbevuilers’
Maar dat zal ik aan niemand vertellen. Dat geef ik niet toe. Want als studente in de journalistiek ben ik verondersteld daar tegen te zijn. Zeker in tijden van crisis. Want hoe vaak hoor ik lectoren niet zeggen dat al die ‘internetbevuilers’ mijn job zullen afnemen. “De media gaan al gebukt onder de crisis en dan komen zij daar nog eens bij!” Zelf geloof ik in de wet van de sterkste. Als je echt goed bent, dan geraak je er wel. En stiekem heb ik een man-vrouw verhouding met de zovele internetschrijvers. Ik kan niet leven met hen, maar eigenlijk ook niet zonder hen. Bovendien ben ik er af en toe zelf één. Want geef nu toe, dit essay kan je toch moeilijk objectief noemen?

5 reacties

  1. Boy van Dijk schreef op 29 juli 2009 om 12:06

    Het huwelijk tussen objectiviteit en journalistiek is niet zaligmakend en ik denk ook niet dat objectiviteit een onmisbaar onderdeel is van journalistiek. Sowieso is het de vraag wat het streven naar objectiviteit precies zou moeten behelzen. De afwezigheid van een oordelende journalist lijkt mij in ieder geval verre van wenselijk. De journalistiek zou dan verworden tot een professie die enkel beschrijft, zonder aan die beschrijving bepaalde conclusies te verbinden. Ook zorgt het zo hoog in het vaandel dragen van objectiviteit ervoor dat altijd de ‘andere kant’ van het verhaal moet worden beschreven, alsof daarmee per se een stap dichter naar de waarheid wordt gezet. Ik denk dat in plaats van objectiviteit, transparantie een veel groter goed moet zijn binnen de journalistiek. En laat internet in de vorm van directe links naar bronnenmateriaal, het beschikbaar maken van meerdere versies van een artikel en het verwijzen naar een audiobestand in het geval van interviews, daar nu veel meer kansen bieden dan statische media.

    PS: In de voorlaatste alinea schrijf je ‘zo’n subjectieve teksten’, dat moet natuurlijk ‘zulke subjectieve teksten’ zijn.

  2. Chris schreef op 29 juli 2009 om 12:18

    “Ook zorgt het zo hoog in het vaandel dragen van objectiviteit ervoor dat altijd de ‘andere kant’ van het verhaal moet worden beschreven, alsof daarmee per se een stap dichter naar de waarheid wordt gezet”

    Eens. Wat dat betreft is de uitspraak van CNN-anchor Canmpbeel Brown wel goed: “Als één gast beweert dat het regent, terwijl de andere vol houdt dat de zon schijnt, is het de taak van de journalist naar buiten te kijken.”

  3. Rik schreef op 29 juli 2009 om 14:58

    Objectiviteit mag dan nastrevenswaardig zijn, zóveel waarde als in dit stuk zou ik er niet aan hechten. Hoe wil je het nieuws aan de lezer duiden wanneer je alleen sec feitjes zonder kleur vermeld? Hoe stel je misstanden aan de kaak wanneer je jezelf geen subjectieve woordkeuze veroorlooft?

    En wat anders: waarom dient een column onderbouwd te zijn? Met die stelling infantiliseer je jouw doelgroep. De charme van het genre zit ‘m in de vrijheid te overdrijven, te liegen dat het gedrukt staat en de wereld voor een aardappel aan te zien. Columns bepalen de smoel van je product.

  4. Theo van Stegeren schreef op 29 juli 2009 om 15:01

    Een voor de journalistiek bruikbaarder begrip dan ‘objectiviteit’ is ‘intersubjectiviteit’, dat ook vaak in de sociale wetenschappen wordt gebruikt. Voor wie het niet kent, het woord intersubjectief stamt uit het Latijn en betekent letterlijk ‘tussen de subjecten’. Intersubjectief is niet puur subjectief, in de beleving van één mens, maar ook niet puur objectief, onafhankelijk van de beleving van mensen. Het begrip erkent, kortom, dat sommige feiten hun waarheidsgehalte uitsluitend ontlenen aan de omstandigheid dat meerdere mensen het bestaan of de waarheid ervan erkennen.

  5. Jos schreef op 22 augustus 2010 om 11:42

    Wat Boy van Dijk schrijft is nu precies mijn probleem met de zogenaamde nieuwe journalistiek. Volgens mij is de betekenis van het woord journal ook dagboek, waarmee meteen het beschrijvend karakter en het vastleggen van feiten is vastgelegd. Ik zit echt niet te wachten op oordelende journalisten die aan allerlei gebeurtenissen interpretaties geeft en conclusies verbindt. Dat kan ik prima zelf. En wat maakt het nu dat journalisten denken dat zij dat beter kunnen dan ik? Ik weet niet waar sommige journalisten die impertinente opvatting vandaan halen. Deze onzalige, arrogante houding heeft er voor gezorgd dat ik mijn abonnement op onze regionale krant heb opgezegd.

    Volgens mij is het vooral de taak/rol van journalisten om mij met zoveel objectieve informatie te voeden dat ik op basis daarvan mijn eigen conclusies kan trekken of interpretaties kan geven. Die blijken in ieder geval vaak veel genuanceerder dan het “kort door de bocht jumping to conclusions” van veel tegenwoordige journalisten waarbij vaak elementaire journalistieke waarden als “hoor en wederhoor” en “feitencontrole” als overbodig, lastig of niet wenselijk worden gezien. Het vellen van oordelen gaat mij sowieso vaak veel te snel en te ver. Dit soort journalistiek heeft al in een aantal gevallen mensen onterecht kapot gemaakt. Als een journalisten al vindt dat hij moet vervallen in analyses is dit prima als maar goed wordt aangegeven wat het karakter van het stuk is. Te vaak wordt dit nagelaten en zie ik persoonlijke opvattingen en conclusies van journalisten vervat in zogenaamd objectieve krantenartikelen. En nogmaals, in tegenstelling tot de heer van Dijk zit ik daar echt niet op te wachten. Om deze objectiviteit goed te kunnen borgen is journalistiek een vak dat je moet beheersen. Al het andere kun je met een gerust hart overlaten aan alle wouldbe journalisten en scribenten op internet. Daar barst het namelijk van de ongenuanceerde, niet onderbouwde en vooral niet objectieve artikelen op websites die pretenderen professioneel te zijn. Op dit moment is de journalistiek vooral aan zelfreflectie toe. Iets waarvoor men maarr al te graag geen tijd vrijmaakt.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Meer over Blog (725 van 899 artikelen)


Met het overlijden van Michaël Zeeman (12 sept.1958-27 juli 2009) is vroegtijdig ...