Hoe gewichtig kun je doen over een mislukte film? Menna Laura Meijer komt een heel eind met haar verzuchting, dat in het genre van de documentaire auteurschap, dat zij zelf kennelijk wél in petto heeft, eigenlijk niet gewenst wordt. Maar dat is natuurlijk onzin: het documentairegenre zit vol met auteurs, en de vraag of zij zich ‘integer’ verhouden tot hun onderwerp is daarbij van ondergeschikt belang. Het gaat erom of de filmer iets interessants doet met zijn of haar onderwerp.
En daar ligt het probleem: Meijer is daarin bij ‘Sweety’ niet geslaagd. Er mogen aan de film dan maanden van research ten grondslag liggen – aan het woord komen slechts ex-pubers die over de zaak niets interessants hebben mee te delen. Vermoedelijk om dit feit te verbloemen heeft Meijer maar een kist met videotrucjes opengebroken: hoe valt het anders te verklaren dat zij in een behoorlijk deel van de film mensen achteruit laat lopen? Ook de talrijke landschappen, al of niet met fotogenieke mist, doen vermoeden dat de filmmaker echt niet meer wist wat zij met haar materie aan moest. ‘Sweety’ heeft weliswaar een van de meest intrigerende moordzaken in Nederland als onderwerp, maar de film werpt daar geen nieuw of zelfs maar interessant licht op – inhoudelijk noch artistiek.
Het verwijt van lijkenpikkerij heeft betrekking op iets anders: zeer uitvoerig en deels ook herkenbaar komt een jonge vrouw in beeld, die in verband met de moordzaak voorwaardelijk veroordeeld is. Zij had weet van het moordplan, maar had volgens de rechter verzuimd daartegen iets te ondernemen of er melding van te maken, en in juridische zin ben je dan medeplichtig. Voor deze gratuite film krijgt deze jonge vrouw alle gelegenheid om te vertellen, dat zij uit het gebeurde, en haar eigen veroordeling niets heeft opgestoken. Dat is pijnlijk om te zien, en naar mening had de geïnterviewde tegen zichzelf in bescherming moeten worden genomen. Datzelfde geldt ook voor andere momenten in de film: een mij onbekende jongen leest volledig in beeld een deel uit de bekentenis van een van de daders voor, waarin minutieus wordt beschreven hoe de wurging in zijn werk ging, en hoe het slachtoffer zich nauwelijks verweerde. Ik vind dat in dit verband al bedenkelijk, maar ernstiger is nog dat deze tekst wordt voorgelezen door iemand die niet zelf de dader was, zonder dat dit ergens uit blijkt. Te vrezen valt dat menige kijker, wanneer de film op BNN zou worden uitgezonden, in de veronderstelling zou verkeren dat de auteur van deze tekst ook de jongen is die in beeld komt.
Meijer heeft zich – in alle eigendunk en pretentie die na haar film ook weer uit dit stuk blijken – over al deze aspecten van de zaak geen zorgen willen maken. Dat verwondert ook niet erg bij een filmmaker die zélf schrijft haar eigen artistieke en andere keuzes in deze film achteraf als ‘arbitrair’ te beschouwen. Dat alles staat haar vrij – zoals het een beoordelaar vrij staat om het resultaat als volstrekt beneden elke maat te beschouwen. Auteur of geen auteur – dat is eigenlijk niet de kwestie. Talent of geen talent – dat misschien wel.
6 reacties