Het opinieblog blijft een zielig bijproduct
Wat moet de wereld met het opinieblog? Wat moet ik er zelf eigenlijk mee? In steeds meer gesprekken met mensen uit de journalistiek en de wetenschap kom ik, samen met hen, tot de eensluidende conclusie dat veel op internet – en ook het opinieblog – in verregaande mate schatplichtig is aan de zogenoemde ‘mainstream media’. Zonder Philip Freriks, Mart Smeets, Volkskrant, NRC en de oer-Hollandse VARA geen, of weinig, rumoer op internet. Het opinieblog is secundair: het reageert, het spuwt gal, het bejubelt, het keurt af, het maakt zieke grappen, maar het initieert niet. Dit zou kunnen duiden op een structureel marginaal bestaan van het opinieblog. Het is een schaars bezochte ’nababbel’ na de Echte Krant, de Echte TV, de Echte BN-ers. En dat blijft het voorlopig (zo niet eeuwig).
Er is meer reden tot somberte over het opinieblog. Hoewel dalende oplagen en omzetten ervoor zorgen dat economische krachten (bedrijven en overheid) steeds meer greep krijgen op de zogenoemde ‘mainstream media’ en hun zeggingskracht daardoor evenredig afneemt, profiteert het opinieblog daar amper van. Hoewel je kunt constateren dat de geest uit de fles is, dat veel – zo niet alles – tegenwoordig in een ‘format’ geduwd wordt en in veel mediabedrijven hooggeplaatsten, met droge ogen, zeggen dat er sprake is van een klant (of doelgroep) die zonder fratsen ‘zo goed mogelijk bediend’ moet worden, is er amper sprake van inspirerende opinieblogs die – bruisend van energie en aantrekkelijkheid – een grootschalig publiek als een magneet weten aan te trekken. (Zelfs over de bezoekersaantallen van GeenStijl bestaan nog altijd ernstige twijfels.)
Taakverdeling
Het opinieblog is weliswaar uitgegroeid tot de natuurlijke thuisbasis voor ‘zuiver’ protest en radicale ideeën (elementen die uit de rest van het media-aanbod zorgvuldig weg zijn gefilterd), maar ja, iedereen begrijpt dat juist dit genre ideeën en teksten slechts aftrek vindt bij een klein, alternatief publiek. De stilzwijgend gegroeide taakverdeling (mainstream media ‘doen’ de grote gebeurtenissen, de opinieblogs ’doen’ het eigenzinnige commentaar achteraf) is eerder een giftige bonbon dan een vruchtbare werkafspraak.
Sterker nog: de kans is veel groter dat de internetgeneratie de mainstream media met hun zapgedrag tot (verdere) hervorming zal dwingen, dan dat ze definitief wegloopt en onderdak gaat zoeken bij de meningsvorming op de opinieblogs. Nu zie je dat al gebeuren. DWDD is een prachtig voorbeeld van een groep klassieke (oudere) programmamakers, die zich, met de kijkcijferterreur als aanjager, dagelijks uitleven in een hip en hijgerig format (overigens goed uitgevoerd!), Pauw & Witteman verbloemen hun ouderdom met de terugkerende zapservice en in het radioprogramma De Dag (Radio 1) zit tegenwoordig een dichtersminuutje om door het (voorspelbare) gemiezemaus van de dag even ‘een ander geluid’ heen te weven. Ofwel: het heeft er alle schijn van dat de mainstream vitaal en slim genoeg is om het dwarse (van bijvoorbeeld opinieblogs) te incorporeren.
Daarmee lijkt het opinieblog dus definitief het symbool te blijven van vergeefs gedoe in de kantlijn: huisvlijt, rancune, jaloezie, imiteergedrag en nog zo wat kinderachtige emoties. Wil ik daar mijn ‘dure tijd’ wel aan blijven besteden? Moet ik morgen niet gewoon keihard stoppen met Seksloos?
Bovenstaande bijdrage verscheen eveneens op de weblog van de auteur.
14 reacties:
24 augustus, 2009
* zwaait naar de navelstaarders en steekt zijn tong uit *
Volgens mij wordt hier een fenomeen verkeerd gegeneraliseerd en ook nog eens verkeerd begrepen. Maar dat zal wel horen bij de vertwijfeling van een beroepsgroep die geen grip weet te krijgen op de veranderingen.
25 augustus, 2009
Een opinie over opinieblogs op een opinieblog, kan het ironischer? Ik ben het met Hans van Willigenburg eens dat er maar weinig weblogs zijn die werkelijk de discussie bepalen. De meeste zijn ‘me too’, proberen elkaar te overtreffen in stoerdoenerige rechtserigheid. Maar ondertussen lees je zelden een werkelijk originele visie.
Is daarmee het opinieblog dood? Ik denk het niet. In de VS is een op de drie blogs politiek getint, in Nederland slechts een op de zes. Juist in deze tijd dat de politiek meer dan ooit polariseert, zal naar mijn verwachting het aantal politiek/maatschappelijke bloggers relatief groeien ten opzichte van de massaal afhakende huis-, tuin- en keukenbloggers. Die trend is al ingezet met de opkomst en ondergang van Pim Fortuyn. Zo herinner ik me dat Peter Breedveld (Frontaal Naakt) met bloggen begon na de moord op Theo van Gogh.
Het zijn spannende tijden, die om meningen schreeuwen. Mensen willen kanttekeningen bij het nieuws: wanneer houdt Wilders zich niet aan de feiten, wanneer vervalt de PvdA weer eens in klassiek regentengedrag? Goede, snelle opinies. Daar is internet bij uitstek geschikt voor. En er is nog ruimte zat voor goede blogs. Links, rechts en rechtdoorzee. Wie durft?
25 augustus, 2009
[...] Niet veel later die dag publiceerde vakblog De Nieuwe Reporter een column met de titel “Het opinieblog blijft een zielig bijproduct.” Ik schreef al eerder dat het elk jaar een paar keer raak is: dan is het weer hip om weblogs dood te [...]
25 augustus, 2009
Wat Steeph zegt.
Als je met een onderzoek naar opinieblogs niet verder komt dan GeenStijl.nl (Sargasso, HVV, Frontaal Naakt, Bbrussen, HoeiBoei, 925 negeert hij met opzet?) en daarbij ook nog eens de bezoekscijfers in twijfel trekt (WTF?), heb je het totaal niet begrepen.
Het lijkt mij dan ook een juist besluit als Van Willigenburg stopt met zijn opinielogje en het online opinie maken voortaan overlaat aan mensen die dat wel snappen.
25 augustus, 2009
@Bert, Media gaan steeds meer op topsport lijken: waar het geld zit, daar zit het talent. Iedereen mag van mij opiniebloggen tot-ie een ons weegt (vrijheid! blijheid!), maar daar – bij de opinieblogs – zit het geld niet/nooit. In het beste geval zie je een talent als Dijkshoorn ‘doorgroeien’ naar…??? De Volkskrant, de VI… Juist! De mainstream media! Ik maak me sterk dat jij ooit tegen een zendgemachtigse zult zeggen: ‘nee, ik wil niet met m’n kop op de buis, ik blijf liever voor een handjevol vrienden recalcitrante meningen op internet kliederen.’
Ik hoop van harte dat GeenStijl het publieke bestel in mag, dan kunnen we ‘live’ gaan zien hoe een opinieblog (en de daarbij behorende mentaliteit) langzaam zal worden aangevreten door een gezapiger ‘hengelen naar kijkcijfers’. Weesie: EAT YOUR HEART OUT!!
Tot slot: ik sta niet te juichen bij mijn eigen conclusie – dat mag duidelijk zijn. Ik zou graag zien dat opinieblogs creatiever geschreven worden en een prominentere plek innemen. Des te rauwer valt de realiteit op mijn dak; en daar doe ik verslag van…
25 augustus, 2009
@Jeroen, Ik zou graag ‘met je mee gaan’ in wat je schrijft, maar extreem gezegd: je hebt het Feestje & je hebt de Nababbel óver het Feestje. De mensen die nababbelen hadden in veel gevallen graag zelf Het Feestje willen zijn en de mensen die het Feestje wáren zijn tijdens de Nababbel allang foetsie en met andere dingen bezig. Ik stel ‘t bewust wat sadistisch (de winners & de losers) en dat doe ik omdat er, mijns inziens, teveel de indruk bestaat dat ‘iedereen overal iets over mag zeggen’ en dat wat iedereen zegt ‘ertoe doet’. Dat is een sfeer van democratische gelijkheid, die bij nadere beschouwing gewoon niet klopt met de werkelijkheid.
Ik hoop van harte dat ik te cynisch en te somber ben.
26 augustus, 2009
Waar heeft de schrijver het in godsnaam over? Wat zijn opinieweblogs? Ergens kwam de naam GeenStijl voorbij, maar is dat alles dat kan worden aangedragen?
Het lijkt wel alsof de schrijver zelf een niche creëert om het vervolgens te gaan afzeiken. Dat is knap, maar als je het nou over zielig hebt…
En al zouden er, naast de opiniebladen, inderdaad opinieweblogs bestaan, doen die het dan slechter dan de weekbladen? Zo goed gaat het niet met de pampieren opinie…
27 augustus, 2009
“Het opinieblog is secundair: het reageert, het spuwt gal, het bejubelt, het keurt af, het maakt zieke grappen, maar het initieert niet.”
Goed gezien; meer is het niet.
27 augustus, 2009
[...] tevens dichter, weet het zeker: weblogs en dan met name opinieblogs blijven een zielig bijproduct. Het zijn “schaars bezochte nababbels” die “niets initiëren” en “voor eeuwig [...]
27 augustus, 2009
Staat op en geeft een staande ovatie.
27 augustus, 2009
Waar gaat het nu om? Gaat het om het feit of gaat het om de opinie die daarachter wegkomt?
Voor dat eerste heb ik niet meer nodig dan een oplettend mens met een mobieltje. Gelukkig is het monopoolie op feiten afgeschaft sinds het internet
Voor het tweede heb ik juist geen journalist nodig die zijn mening aan mij opdringt, zonder weerwoord te dulden. Dus weg met de dode bomen en een harkende, pardon bakkelende, pardon hakkelende Philip Freriks
Dus, van Willigenburg, liever marginaal (wat is marginaal?) dan aan de leiband van van de “opiniemakers” Ik maak mijn eigen opinie wel.
27 augustus, 2009
Tsja ik herhaal hier maar het antwoord om de vraag waar het in deze post allemaal om draait:
“Moet ik morgen niet gewoon keihard stoppen met Seksloos?”
Ja Hans, dat lijkt me een goed idee. Beter op tijd gepenioneerd dan in irrelevantie ten onder gaan.
Ik begrijp dat je 43 jaar geleden in 1966 bij de KRO begonnen bent nadat je daarvoor zelfs nog platenproducent bij Philips bent geweest, knap hoor.
Maar wordt het niet eens tijd om toe te geven dat je het ook allemaal niet meer kan bijbenen en ruimte te maken voor die netgeneratie waar je zo’n hekel aan lijkt te hebben?
Laten we wel wezen: Die investering van jou kostbare tijd die kan wel beter besteed worden dan aan het onvermoeibaar updaten en verbeteren van een eigen webstek; je hebt je kluitjes immers vast al op het droge; niet de moeite waard financieel gezien, toch?
Ik zou zeggen Ga lekker op vakantie, laat de boel de boel en neem het er van.
Als je niet van verandering houdt, dan zal je irrelevantie ook wel niet leuk vinden.
4 september, 2009
[...] De Niewe Reporter se webblad het Nuuswekker egter interessante beskouings rondom dié kwessie raakgelees. Ene Hans van [...]
4 december, 2009
[...] (te) afhankelijk van mainstream media? Spring naar reacties > WEB / weblogs Het opinieblog blijft een zielig bijproduct [...]