“Mijn toekomst en de journalistiek” (3)
Maar liefst 25 meest jonge journalisten ’solliciteerden’ enkele maanden geleden naar de functie van ‘Zomerreporter’. Lex Boon, inmiddels op pad, werd uitgekozen. Aan de ‘afvallers’ – althans de jongeren onder hen – vroeg De Nieuwe Reporter in een essay hun eigen toekomst of de toekomst van de journalistiek te schetsen. Vandaag de derde aflevering. Lisa Witteman, juriste (2008, Universiteit Utrecht), gelooft in kwaliteit.
Het is nu of nooit voor de krantenwereld. De papieren media zullen zich moeten vernieuwen op alle aspecten om zelfs maar weer quitte te gaan draaien. Voor eenmaal is het geen woorden, maar daden. Echter, de vraag naar nieuws van kwaliteit blijft. De grote uitdaging bestaat er simpelweg uit het aanbod zo goed mogelijk aan de individuele vraag aan te passen. Een schets van een mogelijk vergezicht.
Overbodig en onvoldoende
De krant die ’s ochtend op de deurmat valt, bestaat grofweg uit de secties nieuws, buitenland, economie, achtergrond en entertainment. In het weekend wordt daar dikwijls nog het een en ander aan bijlagen aan toegevoegd. Vele pagina’s verdwijnen ongelezen bij het oud papier. Voor de overige pagina’s geldt dat veel ‘nieuws’ al geen nieuws meer is aangezien het op websites als nu.nl te lezen was, in gratis kranten wordt aangeboden óf door kranten zelf gratis online is gezet. Wat overblijft is hooguit tien minuten matig leesplezier, voor velen ongetwijfeld onvoldoende om dagelijks anderhalve euro voor neer te tellen. Het devies is simpel: schrap wat overbodig is, vul aan waar schaarste heerst, bedien de lezer op zijn wenken.
Waarschijnlijk kan voorgaand devies in verschillende vormen uitgevoerd worden. In dit essay wil ik ervoor pleiten de consument keuzevrijheid te geven in de soorten content die zijn krant rijk is. Net zoals men een mobiele telefoon kan bestellen in de meest banale vorm, met uitsluitend de mogelijkheid tot bellen en smsen, maar naar gelang zijn toestel kan aanvullen met mms, mail, mp3, camera, sim only, abonnement bij gratis telefoon tot abonnement inclusief onbeperkte internetverbinding, moeten ook kranten zich flexibeler opstellen ten opzichte van de wensen van de individuele consument.
Individueel abonnement
De lijn van de vorige alinea doortrekkend zouden consumenten hun abonnement zelf moeten kunnen samenstellen. De bijlagen kunnen facultatief worden. Zo zou een door mij op maat bestelde krant er als volgt uitzien: politiek, europa, wetenschap, banen, opinie en media. Een ander zou misschien eerder kiezen voor hard nieuws (een anp-selectie), sport, religie, regionaal en entertainment. Berichten die buiten de anp-selectie vallen, moeten daadwerkelijk iets toevoegen: op de actualiteit aanvullende onderzoeken, interviews, eigen bevindingen, overzichten, noem maar op.
Dit is wat mij betreft de utopie. De uitvoerbaarheid vormt de werkelijke uitdaging. Op zich zie ik wat de drukkerijen en de bezorging betreft nog niet eens de grootste problemen. Drukkers produceren ook nu al per bijlage, de krant ‘zakt’ nooit geheel in een keer, en een verschil in aantallen bijlagen hoeft om die reden mijns inziens geen onoverkomelijk euvel te vormen. Bovendien zal de vraag naar verschillende bijlagen waarschijnlijk vrij snel redelijk stabiel zijn (ondanks fluctuerende individuele vraag) en kunnen overschotten bij winkels ter verkoop worden aangeboden. De postbodes zullen wel een taak extra krijgen, namelijk de juiste bijlagen bij de juiste mensen in de bus doen.
Op de redacties zullen de grootste hervormingen moeten plaatsvinden. In mijn aan de werkelijkheid getoetste belevingswereld is de gemiddelde krantenredactie oud, ingedut, overbetaald, ondermaats producerend en afkomstig van een andere planeet dan de doorsnee Nederlandse bevolking. Laten we beginnen met schrappen en kijken wat we dan overhouden. Allereerst hoeft wat mij betreft geen journalist meer zijn tijd te verdoen met het bewerken van anp-berichten. Die worden linea recta in de ‘hard nieuws’-bijlage geplaatst. Niets meer aan doen. Voor de overige bijlagen geldt dat ik journalistiek verlang waar ik mijn vingers bij af kan likken. Achtergronden met een vernieuwende insteek, onderzoeksjournalistiek van de bovenste plank, opinies van mensen die iets te melden hebben, columns van literair begaafden, stagiairs die online fora afspeuren naar nieuws, toprecensies van specialisten op diverse culturele gebieden en ga zo maar even door. Sommige bijlagen, zoals bij laatstgenoemde voorbeeld, zullen door de aard van de onderwerpen hoofdzakelijk door freelancers ingevuld kunnen worden. Voor andere secties, zoals waarschijnlijk geldt voor onderzoeksjournalistiek, is het lucratiever om vaste medewerkers in dienst te hebben. Ten alle tijde moet het mogelijk zijn slechte journalisten te vervangen. Aanwas genoeg, nietwaar? Laat er maar concurrentie zijn!
En dan de laatste grote verandering, die overigens veel geld oplevert en uiteindelijk ook kwaliteit. Voor kleine kranten is het onmogelijk veel verschillende kleine bijlagen van hoge kwaliteit te leveren. Ik pleit daarom voor een tweepartijenstelsel waarin bijvoorbeeld een Telegraaf Media Groep en een Persgroep ieder één titel leveren en met elkaar concurreren. De een wat volkser, de ander wat elitairder. Zo zie ik het zelfs voor me dat mensen kiezen voor een entertainment/misdaad/sport-abonnement van partij 1, aangezien ze vinden dat deze krant die gebieden beter verslaat, en zich daarnaast abonneren op een achtergrond/banen/opinie-samenstelling van titel 2. Ik denk zelfs dat beide kranten lucratieve onafhankelijk opererende bijlagen kunnen hebben die aansluiten op verschillende rechtspolitieke stromingen en zo de pluriformiteit van de media waarborgen die, zoals sommige tongen wellicht zullen beweren, weg zou kunnen vallen met een duaal krantenstelsel.
Commercieel
Voor adverteerders zou bovenstaande ontwikkeling zeer interessant kunnen zijn. Een adverteerder hoeft niet meer te kiezen tussen soorten kranten, maar kan typen bijlagen selecteren voor de promotie van haar product. Uiteraard zullen ook internetabonnementen verkocht kunnen worden, waar weer een andere groep adverteerders zich toe aangetrokken voelt. In gratis unieke content weggeven op sites, geloof ik niet. Wel kan de krantensite gebruikt worden ter promotie van het eigen product: aanstaande artikels, flitsende bijlagen en flexibele abonnementen.
Utopie? Vloeken in de kerk? Misschien. Maar met een zo snel veranderend medialandschap kan eigenlijk niets uitgesloten worden en zullen alle scenario’s moeten worden doorberekend. Stel je zo voor dat we weliswaar in deze tijd leven, met alle technieken van dien, maar pas vanaf dit moment kunnen media geïntroduceerd worden. Hoe zou het er dan uit gaan zien? Digitale kranten die voelen als papier? Verenigde burgerjournalistiek? Persbureaus die direct aan de consument leveren? Commerciële instellingen als hoofdfinanciers? Vanaf het nulpunt zal beredeneerd moeten worden hoe de krantenmarkt eruit zou kunnen zien. Ik sta in ieder geval overal open voor.
12 reacties:
3 augustus, 2009
Een verward betoog dat als ‘los zand’ aan elkaar hangt; het ontbreekt aan inzicht in de journalistieke realiteit, met name wat betreft het beeld van ‘de gemiddelde krantenredactie’.
3 augustus, 2009
Je betoogt dat de krant van nu voor velen te duur is, omdat zij slechts geïnteresseerd zijn in een beperkt deel van die krant. Anderhalve euro voor tien minuten leesvoer, daar doen ze het niet voor. Je oplossing lijkt logisch: biedt de lezers meer van wat ze wèl willen.
Aangezien het enige vlak waarop je concrete redactionele bezuinigingen voorstelt, het niet meer herschrijven van ANP-berichten is, vraag ik mij af door wie die extra content moet worden geschreven. De onderzoeksjournalistiek waar jij je vingers bij wil aflikken is kostbaar en weinig rendabel: wat denk je te gaan betalen voor een krant die dat biedt?
En niet alleen dat, want de krant moet naar jouw idee modulair zijn opgebouwd en uiteraard moeten ook de andere delen van hoge kwaliteit zijn. Een modulair abonnement betekent voor een aantal modules waarschijnlijk een beperktere oplage dan die van de op dit moment aangeboden krant. Dat is inderdaad interessant voor adverteerders, omdat het hen een stok achter de deur biedt voor nog lagere tarieven. Maar als er meer content van hogere kwaliteit moet komen, de bezorging ingewikkelder wordt en het ook niet irreëel is dat de adverteerders minder willen betalen voor advertentieruimte, dan is mijn vraag nogmaals: hoe duur gaat die ideale krant van jou worden?
3 augustus, 2009
[...] afscheidsbrief van een suïcidale krantenredacteur? Niets van dat alles. Het is een citaat uit een artikel van aspirant-journalist Lise Witteman die is opgenomen in de serie ‘Mijn toekomst en de [...]
3 augustus, 2009
“Op de redacties zullen de grootste hervormingen moeten plaatsvinden. In mijn aan de werkelijkheid getoetste belevingswereld is de gemiddelde krantenredactie oud, ingedut, overbetaald, ondermaats producerend en afkomstig van een andere planeet dan de doorsnee Nederlandse bevolking.”
Woeha! Wat een belachelijk stuk. Laat die Lisa Witteman eerst zichzelf maar eens bewijzen. Te beginnen door de vooroordelen ten opzichte van de papieren krant te dumpen en een goed artikel te schrijven. Ingerukt, mars!
3 augustus, 2009
Het blijkt maar weer eens dat het schrijven van een betoog ook een kunst is. De auteur haalt van alles en nog wat aan, maar etaleert een stuitend gebrek aan kennis over dit onderwerp. Een foute inschatting om daar je vingers aan de branden.
“Vanaf het nulpunt zal beredeneerd moeten worden hoe de krantenmarkt eruit zou kunnen zien. Ik sta in ieder geval overal open voor.” Welke DNR-bezoeker zit er nou te wachten op dit soort jammerlijke dooddoeners?
3 augustus, 2009
Nou, het idee van meer gepersonaliseerde kranten is niet zo heel vreemd.
Juist op dat punt zie je al initiatieven en mogelijkheden ontstaan; zie alleen op dit blog al:
http://www.denieuwereporter.nl/2009/05/doe-het-zelf-krant-niiu-op-komst-in-berlijn/
en
http://www.denieuwereporter.nl/2009/07/zomerreporter-5-druk-op-maat/#more-5802
“Door innovaties in digitale printtechnieken wordt het steeds goedkoper om kleinere oplages te printen op krantenpapier, in plaats van te drukken. Zo brengt printfabrikant Océ dit jaar een digitale printer op de markt, die 130 meter krantenpapier per minuut kan printen. Een uitkomst voor gepersonaliseerde kranten, waar bijvoorbeeld de jonge Duitse ondernemers van Niiu – waar De Nieuwe Reporter eerder over berichtte – gebruik van maken. Met behulp van printers zoals die van Océ brengen zij vanaf deze zomer een gepersonaliseerde krant op de markt. Als abonnee vind je iedere ochtend een echte krant met de inhoud die je zelf hebt gekozen op de mat.
Dat je door aparte edities te drukken je lezer op zijn wenken kunt bedienen, is ook iets wat De Telegraaf met haar vakantie-edities heeft gemerkt. “We voegen het lokale weerbericht toe en een extra puzzel. Daarmee onderscheiden we ons op de grote campings van de andere kranten. Op die manier probeer je ook wat meer loyaliteit te krijgen”, aldus Van Duijvenbode.”
Ik wist alleen niet dat de krant tegenwoordig door postbodes wordt bezorgd… ;-)
3 augustus, 2009
@Chris. Elementaire kennis over dagbladen ontbreekt in het artikel van Lise Witteman. M.b.t. de postbodes neem ik aan dat Lise Witteman heeft bedoeld: nadat de kranten per trekschuit zijn aangevoerd, ontfermen postbodes zich over de kranten die ze eerst op hun gemak gaan lezen alvorens deze te gaan bezorgen.
Vele malen heb ik Telegraaf vakantie-edities gelezen. Nou, daar word je niet vrolijk van: nogal wat stopper-pagina’s (blijkbaar zijn niet alle pagina’s tijdig beschikbaar voor de buitenlandse drukpers).
3 augustus, 2009
Overigens zie ik bezorging door postbodes wel zitten – met in gedachten het idee van ‘de krant als magzine’ in het achterhoofd. Zie ook mijn blogpost over Le Monde, een krant met vele postabonnees. http://www.lexboon.nl/2009/07/26/le-monde-het-nieuws-van-morgen/
@sent zijn die stopper-pagina’s niet gewoon Telegraaf eigen? Heeft volgens mij niks met de vakantie-editie te maken (waar alleen het weerbericht + puzzelpagina anders is).
4 augustus, 2009
@Lex Boon. De vakantie-editie van De Telegraaf is behoorlijk verschillend van de in Nederland gedrukte krant. Het formaat van de krant is iets anders (smaller: een buitenlandse drukpers werkt met een ander formaat), het papier voelt anders aan en de krant bevat een aantal stoppers van een hele pagina: zoals een gigantische foto van een hotellocatie in het vakantieland.
4 augustus, 2009
@Boy van Dijk: jij stelt dat bij een modulair opgebouwde krant adverteerders minder zouden willen betalen omdat de oplage kleiner is. Dat is nog maar zeer de vraag. Als adverteerder zou ik naast de kwantiteit vooral geinteresseerd zijn in de kwaliteit van het bereik: wie is er werkelijk geinteresseerd in mijn boodschap. Als ik voetbalproducten heb, betaal ik meer per lezer die ook werkelijk geinteresseerd is in voetballen (en dat weet je als hij zich bewust op dat katern heeft geabonneerd), dan wanneer je die bijlage automatisch krijgt en mensen zoals ik de sportbijlage ongelezen weggooien (dus ook de advertenties in dat katern niet zien) omdat voetbal me niet interesseert. `Waste` heet dat. Daar wil een adverteerder liefst zo min mogelijk van. Hij wil zo gericht mogelijk op zijn doelgroep mikken. En hoe gerichtere doelgroep je kunt aanbieden bijv. als krant, hoe hoger de prijs per lezer.
4 augustus, 2009
Doet u mij maar twee kilo regionale kwaliteit. Pak die kwaliteit voor mij maar in een verse krant en ik betaal daar zeker anderhalve euro per dag voor. Lisa, Lisa, had toch eens research toegepast voordat je dit epistel schreef. Klim in die telefoon. Bel eens vakbroeders en zusters en vraag om, meningen. Met mijn 30 jaar ervaring in de regionale journalistiek zeg ik: waarom heb je niet gekeken naar de kracht van ‘regionalisering’ van de krant? Feit: We hebben steeds minder geld door de crisis, worden ouder en dus minder mobiel. De wereld waarin we leven wordt dus steeds kleiner. Juist de regionale krant heeft overlevingskans. Landelijke betaalde dagbladen zijn over vijf, zeven jaar uitgestorven. Fossielen die nu nog stuiptrekken. De kracht ligt in de regionale journalistiek. Tante Betje op de huid gezeten. Inclusief wat er zich afspeelt in haar regionale wereld. ANP, GPD? Goed voor vulling van gratis dagbladen. Kwaliteit in journalistiek? Dat is in mijn optiek de redacteur die nog steeds op z’n fiets stapt op zoek naar nieuws, een groot netwerk heeft en zichzelf niet plaatst op die gouden elitaire troon maar nog steeds vol enthousiasme dat verslagje maakt van de dorpsbraderie. Dat door Tante Betje – en de rest van het dorp – letter voor letter wordt gelezen. Nee, gevreten!
De postbode-uitglijer is echt ‘auw’. Onze papieren producten glijden in de brievenbus door bezorgers! Ook een leuk issue voor een follow-up: het werk van management, journalisten, verkopers, drukkers en vormgevers wordt vaak in handen gegeven van 16-jarigen. Die moeten ervoor zorgen dat de doelgroep daadwerkelijk wordt bereikt en krijgt een paar honderd euro voor zwaar, vroeg werk. Achterhaald? Ik ben benieuwd naar je reactie…
5 augustus, 2009
@Frank van den Hoven: Daar heb je uiteraard gelijk in. Ik wilde ook niet betogen dat adverteerders zeer zeker minder zullen betalen in een modulair stelsel, maar wel dat het hen bij lagere oplages een serieuze mogelijkheid biedt om lagere tarieven te proberen te bedingen. Of dat vervolgens lukt is natuurlijk afhankelijk van veel factoren, maar ik denk vooral van de vraag of de toename in ‘kwalitatief’ bereik de (in veel gevallen) afname van het ‘kwantitatief’ bereik kan compenseren (of in goede gevallen zelfs meer dan compenseren).