Maar liefst 25 meest jonge journalisten ‘solliciteerden’ enkele maanden geleden naar de functie van ‘Zomerreporter’. Lex Boon, inmiddels op pad, werd uitgekozen. Aan de ‘afvallers’ – althans de jongeren onder hen – vroeg De Nieuwe Reporter in een essay hun eigen toekomst of de toekomst van de journalistiek te schetsen. Vandaag de eerste aflevering. André Valkeman, dit jaar afgestudeerd aan de hbo-opleiding journalistiek van Windesheim in Zwolle, ziet veel veranderingen. Maar: de clown Bassie treedt over vijftien jaar nog steeds op.

Ik sluit nu mijn ogen en laat mezelf wakker worden over vijftien jaar. In juli 2024 loop ik snel in badjas naar de brievenbus voordat ik naar mijn werk ga. Ik pak het NRC Volkskrantblad uit de brievenbus. Vroeger hadden we nog eens keus uit de Volkskrant of het NRC Handelsblad als de meer intellectuele kranten. Maar door de krimpende markt waren de twee dagbladen, die van dezelfde uitgever PCM waren, niet meer rendabel genoeg en uiteindelijk zijn ze maar samen gegaan.

Met de OV-chipcard – die het sinds zes jaar dan eindelijk echt doet – in aanslag trotseer ik het openbaar vervoer op weg naar mijn werk. Op het station is de keus uit kranten ook kleiner geworden. Met de fusie van het NRC Handelsblad en de Volkskrant is NRC Next maar samen gegaan met De Pers die het hoofd ook amper boven water kon houden in de gratis krantenmarkt. De NRC Pers is samen met de MetroSp!ts de enige gratis landelijke krant van Nederland. De Metro en Spits kopieerden elkaar al jaren en waren in 2014 de eerste landelijke kranten die besloten samen te gaan. Het heeft ze geen windeieren gelegd. De MetroSp!ts wordt beter gelezen dan De Telegraaf, die in 2015 dan eindelijk eens van broadsheet afging. De Telegraaf Mediagroep lacht zich in zijn vuistje. De MetroSp!ts is ook van hen en ze hebben de twee bestgelezen kranten van Nederland en zo ook de meeste adverteerders die niet naar het internet zijn gegaan.

Gratis regiodagbladen
Toch wordt mijn keus enigszins uitgebreid. Want in 2019 zijn er ook gratis regiodagbladen op de markt. Ook deze kranten, die bijna allemaal door Wegener worden uitgegeven nadat hun betaalde edities failliet leken te gaan, neem ik mee voor in de trein. De enige regiokranten die niet gratis zijn, zijn Het Parool en het Algemeen Dagblad. Het AD geeft vooral in Zuid-Holland en Zeeland nog kranten uit. Het was het eerste landelijke dagblad dat ten onder ging aan de aftakelende krantenmarkt in 2012. Nee, de traditionele journalistiek van weleer heeft het moeilijk. De jongeren en nu ook de dertigers willen het niet meer.

Daarom werk ik ook bij Flash View. Wij zijn dé Flash-site van Nederland. Tenminste, dat vind ik. Vijf jaar geleden ben ik hier komen werken. Wij brengen nieuwsfeiten in een soort infographic. Omdat wij weten dat er altijd lezers zijn die meer van het onderwerp af weten dan de schrijver. Het is een soort van Wikipedia-pagina zoals wij die uit de jaren 2000-2010 kennen. Mensen die een fout zien of een inhoudelijke aanvulling willen geven, kunnen een bewerking voorstellen. In de loop van de dag is er een redactie die de veranderingen controleert en nieuwsberichten herschrijft. De zogenoemde factcheckers. Zo wordt een artikel eigenlijk door verschillende ‘gewone’ burgers geschreven, met behulp van een beheerder die wél betaald wordt. Zo’n beheerder ben ik dus.

Jouw Nieuws
Ben ik net lekker aan het werk, gaat mijn I-Phone, die tegenwoordig iedereen heeft. Zelfs bejaarden met een rolator. Van het mediabedrijf Jouw Nieuws krijg ik een sms’je. Mijn muzikale held, en voormalig frontman van Blink 182 en Angels and Airwaves, is overleden aan een hartstilstand, hij was pas 50 jaar. Niet veel andere mensen in ons land zullen het sms’je hebben gehad van Jouw Nieuws, want zo beroemd was hij niet. Via internet kun je Jouw Nieuws opgeven binnen welke nieuwssectoren en over welke mensen jij urgent nieuws wilt ontvangen. Zo stel je jouw eigen sms-nieuwsdienst samen en krijg je nieuws wat jij belangrijk vindt. Mijn wereld staat even stil, maar na een half uurtje pak ik de draad maar weer op.

De werkdag kabbelt lekker verder, terwijl ik nog redelijk met mijn overleden held in mijn hoofd zit vragen mijn twee oudere collega’s Benjamin Winhouwer (49) en Jerrymie Marcuedus (55) of ik zin heb om op het terras te zitten na het werk vanwege dit lekkere weer. Met die uitstekende weersimulators in werkgebouwen heb je ook niet door hoe warm het buiten is. Als we het industrieterrein af zijn, en op de ringweg zitten, begint Benjamin die rijdt alweer met mopperen. ,,Pff tegenwoordig mag je alleen nog het saaie werk doen. De feiten checken.’’ ,,Ja’’, klaagt ook Jerrymie. ,,De echte journalist is een uitstervend ras, man. Het werk van vroeger was tien keer aantrekkelijker. Gewoon zelf een artikel schrijven en dan één of andere hotemetoot opbellen en vragen hoe het nou echt zit.’’ Ik zucht en laat mij in ruste, ik heb dit verhaal al te vaak gehoord. ‘Mens leef niet in het verleden, durf te leven’ wil ik bijna zeggen. Toch slik ik het in, want dat er veel veranderd is sinds ik studie deed, dat is geen leugen.

Journalisten die werken voor verschillende platforms zoals tv, internet, en krant zijn verdwenen. Het soort platform dat een journalist heeft is altijd multimedia. Als er nu groot nieuws is, dan moeten journalisten die zich daarmee bezig houden zich als een soort ‘community’ verenigen en al het nieuws maken voor al die verschillende platformen als internet, tv, radio en ga zo maar door. De groei van de multimedia sites (web en telefoon), zijn ontzaglijk. Mensen kunnen zelf beslissen waar en wanneer ze het nieuws tot zich nemen. Het nieuws wordt op de sites geplaatst als korte elementen. Verschillende video’s over deelonderwerpen, stukje audio, stukje tekst, een interview. ,,U vraagt, wij draaien, dat moeten wij nu altijd denken’’, besluit Benjamin als hij mij thuis afzet na de borrel en zijn tweede klaag-graag-gebrabbel.

Bassie en Adriaan
Thuis aangekomen klik ik de tv aan. Gek, ik heb sneeuwbeeld. Dan realiseer ik me dat ik de internetstekker eruit heb gedaan de vorige avond vanwege onweer. De tijden dat je een schotel nodig had zijn passé. Ik woon in een buurt vol mensen met een Turkse connectie. Vroeger moet het hier een zee aan tv-schotels op de daken zijn geweest. Snel kijk ik via het Amerikaanse Punk-kanaal Skunk de live uitzending naar aanleiding van de dood van Delonge terug. Even kijk ik wat de netten 1 tot en met 3 live bieden. Ach, ik zie het ook morgen wel en sluit mijn ogen na een uur op de bank. Ik val in slaap als er een reclamespot komt om alle Bassie en Adriaan afleveringen te downloaden. Er is veel veranderd maar Clown Bassie (89 jaar!), die inmiddels qua rimpels in 480 stukjes verdeeld is, staat in 2024 nog steeds op de bühne. Waar hij gek genoeg met zijn 120 kilo niet doorheen zakt.