De komst van de App Store heeft geleid tot een stroom aan nieuwsapplicaties voor de iPhone. NU.nl, de Volkskrant en de Telegraaf hebben eigen nieuwsapplicaties uitgebracht. Content van andere kranten, tijdschriften en omroepen is te vinden in applicaties van derden en langzamerhand komen de nieuwsapplicaties voor Android (het mobiele besturingssysteem van Google) ook op gang. Maar wat hebben uitgevers, nieuwssites en omroepen aan zo’n applicatie?

Toen Apple’s App Store werd gelanceerd fungeerden drie nieuwsapplicaties als lichtende voorbeelden voor de rest van de wereld: de programma’s van Associated Press, de New York Times en Bloomberg. Nog steeds zijn ze de maatstaf waarmee andere mobiele nieuwsapplicaties worden vergeleken. Hoe hebben de Nederlandse media het er intussen vanaf gebracht?

NU.nl
NU.nl was er vroeg bij: in november 2008 lanceerden ze de eerste Nederlandse nieuwsapplicatie voor de iPhone. De applicatie toont volledige nieuwsartikelen van de website NU.nl, voorzien van foto. In elke nieuwscategorie (Economie, Achterklap, Plugged en dergelijke) zijn de 15 meest recente berichten te lezen. Oudere berichten lezen of het archief doorzoeken is niet mogelijk. Wel is de knoppenbalk onderin het scherm in te stellen met nieuwscategorieën die je als gebruiker interessant vindt. Met de applicatie is het verder mogelijk om korte nieuwsvideo’s te kijken en de applicatie biedt ook nog wat aanvullende informatie zoals een tv-gids, weersverwachting, filenieuws, beurskoersen en live-voetbalstanden.

NU.nl heeft een soortgelijke nieuwsapplicatie voor Android uitgebracht. Deze bevat vrijwel dezelfde content maar biedt als extra mogelijkheid dat de artikelen als favoriet kunnen worden gemarkeerd en via e-mail naar vrienden door te sturen zijn. Net als bij de iPhone-applicatie kun je het toestel schudden om recent nieuws te laden en kun je de afbeeldingen uitschakelen als de internetverbinding te wensen overlaat. Er is voorlopig geen reclame aanwezig in de applicatie.

De Telegraaf
De nieuwsapplicatie van De Telegraaf lijkt in veel opzichten op die van NU.nl, maar er zijn twee punten waarop de applicatie zich toch duidelijk onderscheidt: de mogelijkheid om eigen nieuwsfeeds samen te stellen op basis van interesses en een fotobrowser om het nieuws te bekijken aan de hand van foto’s. De persoonlijke nieuwsfeed werkt met trefwoorden: wil je op de hoogte blijven van het nieuws uit Afghanistan, dan is het trefwoord ‘afghanistan’ voldoende om steeds de tien meest recente nieuwtjes over het land op een rijtje te zien. Een teller geeft aan hoeveel ongelezen nieuwtjes er nog in jouw interessegebied zijn. De Telegraaf heeft op dit moment alleen een iPhone- en een Java-applicatie.

De Volkskrant
Recent sloot de Volkskrant zich als derde grote Nederlandse nieuwsmedium aan bij de iPhone-nieuwsapplicaties. De Volkskrant liet drie applicaties maken, door drie verschillende ontwikkelaars: Volkskrant voor het gewone nieuws, VK Puzzels voor de dagelijkse puzzel en Volkskrant Mijn Nieuws voor mensen die het nieuws uit meerdere bronnen willen samenstellen (ook rechtstreekse concurrenten, bijvoorbeeld AD, Telegraaf en NRC).

De Volkskrant springt er op een aantal punten uit. Ten eerste is er veel plaats ingeruimd voor opiniestukken uit de krant. Het is mogelijk om vanuit de applicatie te reageren op opiniestukken – bij alle andere Nederlandse nieuwsapplicaties hebben we die optie niet gezien. Het momenteel de enige nieuwsapplicatie met een (niet erg storende) reclamebanner onderaan alle nieuwsberichten. De Volkskrant-nieuwsapplicatie bevat ook video’s. Grootste minpunt in vergelijking met andere nieuwsapplicaties is dat de categorieknoppen onderaan het scherm niet wijzigbaar zijn.

FD Mobiel
Financiële crisis? Bij Het Financieele Dagblad niet: ook zij hebben budget vrijgemaakt om een iPhone-applicatie te laten ontwikkelen. De applicatie FD Mobiel toont per categorie (Beleggen, Entrepreneur, Carrière, Bedrijven) de meest recente nieuwsberichten. Er is geen interactie mogelijk, zoals doorsturen of reageren. Alle artikelen zijn voorzien van een vrij grote illustratie, die niet uit te schakelen is.

ANP Mobiel
De mobiele applicatie van het ANP lijkt een aantrekkelijke applicatie voor journalisten die bovenop het nieuws willen zitten. Maar om de applicatie te gebruiken zul je een betaald abonnement op de ANP mobiele dienst moeten hebben. De applicatie zelf, verkrijgbaar voor iPhone en Android, is gratis te installeren. Gebruikers zien na het inloggen de nieuwsberichten in de diverse categorieën zoals Economie, Kunst, Sport en Weer. Voor de gewone gebruiker biedt ANP Mobiel weinig extra’s ten opzichte van mobiele nieuwssites die vlijtig ANP-berichten overnemen; voor de journalist die daar niet op kan wachten en bovendien het aanbod van ANP Photo wil zien, is de applicatie wel een aanrader.

Dutch Cowboys
Dutch Cowboys verschilt in drie opzichten van de hierboven besproken nieuwsapplicaties. Ten eerste is de applicatie nog niet in de App Store verkrijgbaar. Ten tweede is de opzet radicaal anders en ten derde hebben we het hier niet over een traditioneel nieuwsmedium dat de sprong naar online en vervolgens naar mobiel heeft gemaakt. De applicatie bevat de nieuwsstroom van Dutch Cowboys, Dutch Cowgirls en Mobile Cowboys. Er is gekozen voor een bijzondere opmaak en navigatie, die wellicht niet bij Apple in de smaak zal vallen. Het is mogelijk om reacties op berichten te lezen, zelf reacties te plaatsen en interessante berichten via e-mail door te sturen of op Twitter te plaatsen. Dat laatste is redelijk uniek, vergeleken met andere nieuwsapplicaties.

Kranten, Volkskrant Mijn Nieuws en andere aanbieders
Zelfs al hebben de meeste kranten en tijdschriften nog geen mobiele applicatie, een mobiele website hebben ze meestal wel. Daar maken iPhone-applicaties als Kranten en het eerder genoemde Volkskrant Mijn Nieuws handig gebruik van: ze fungeren als doorgeefluik naar de mobiele websites van kranten als AD, NRC, Spits, Le Monde en Die Welt. Ook al heeft NRC geen eigen mobiele applicatie, de artikelen van de website zijn toch via een iPhone-applicatie te lezen. Kranten bevat 62 veelgelezen wereldwijde dagbladen voor de echte nieuwsjunk. Dat scheelt zoeken naar het juiste webadres en heeft bovendien als voordeel dat je met één icoontje op je startscherm alle belangrijke nieuwsmedia ter wereld onder handbereik hebt. Hoewel je natuurlijk ook altijd nog één van de vele RSS-lezers voor de iPhone of Android kunt installeren.

Nederland voorloper?
Wie het aanbod van nieuwsapplicaties in andere landen bekijkt, komt erachter dat Nederland toch gezegend is met behoorlijk wat nieuwsapplicaties voor de iPhone. Voor Android loopt het aanbod nog wat achter, maar dat is in alle landen het geval.

Van de grote Franse kranten heeft alleen Le Monde een nieuwsapplicatie, volgens het bekende recept: een artikelenlijst met afbeeldingen en een zwarte knoppenbalk onderin het scherm. Figaro heeft weliswaar een applicatie laten ontwikkelen, maar daarmee is het alleen mogelijk om restaurants en bioscopen te vinden.

In Duitsland heeft Bild een voetbalapplicatie laten ontwikkelen en er is een applicatie van Dnews, de Duitse variant van NU.nl. Dnews is eveneens eigendom van ilse media en de applicatie ziet er dan ook exact hetzelfde uit. Het Verenigd Koninkrijk is mager vertegenwoordigd, met een applicatie van The Telegraph als meest prominente krant, aangevuld met een Wimbledon- en een F1-applicatie, eveneens van The Telegraph. Vergeleken met omringende landen, die veel meer inwoners hebben, doet Nederland het met applicaties van drie grote nieuwsmedia dus nog niet zo slecht. Zelfs lokaal nieuws heeft een stem, zoals de applicatie Nijmegen Leeft.

Voor het walhalla van de nieuwsapplicaties moeten we in de VS zijn: alle belangrijke kranten, van de LA Times tot de Wall Street Journal hebben een iPhone-applicatie, soms met aanvullende ‘special interest’-apps zoals de kruiswoordpuzzel van de New York Times en de technologierubriek All Things Digital van de Wall Street Journal. Het aanbod van Android-nieuwsapplicaties is ook heel behoorlijk, met USA Today en Reuters als bekende voorbeelden.

Wat opvalt bij het vergelijken van Nederlandse en Amerikaanse nieuwsapplicaties is dat de laatste aanmerkelijk meer reclame bevatten, die ook nog eens heel opdringerig kan zijn. Dat kan ermee te maken hebben dat mobiel adverteren in Nederland nog niet zo’n hoge vlucht heeft genomen. Zelfs bij serieuze kranten als WSJ wordt eenzevende deel van het scherm ingenomen door een advertentie. Voorzieningen om de nieuwsapplicaties beter leesbaar te maken, bijvoorbeeld door de gebruiker zelf de tekstkleur en lettergrootte in te laten stellen, ontbreken vrijwel altijd, zowel bij Nederlandse als bij buitenlandse nieuwsapplicaties. Een functie die jammerlijk mist in de Nederlandse nieuwsapplicatie is het opslaan van artikelen, om ze later offline te kunnen lezen. The New York Times en The Wall Street Journal kunnen dat wel, maar dat heeft wellicht te maken met de slechtere kwaliteit van de 3G-datanetwerken in de VS.

Omroepen en tv-zenders
Wat de omroepen en commerciële zenders betreft is het aanbod momenteel nog erg mager. Op Android is nog geen enkele tv- of video-applicatie van een Nederlandse aanbieder aanwezig. Wel zijn er twee (onofficiële) Teletekst-applicaties beschikbaar, die simpelweg een (retro-)tekstinterface bieden voor de nieuwsitems die ook via de televisie te lezen zijn. Het aanbod op de iPhone is breder: de NOS heeft twee applicaties uitgebracht: NOS Teletekst en NOS Journaal. De TROS heeft een Gemist-applicatie voor de iPhone uitgebracht waarmee het mogelijk is om onder eigen productie gemaakte TROS tv-programma’s als Radar en Bananasplit te bekijken. Uniek is dat het mogelijk is de programma’s te downloaden en op te slaan om later offline te bekijken.

NPO is bezig met een iPhone-applicatie om Uitzending Gemist op de iPhone beschikbaar te stellen. Met de komst van iPhone OS 3.0 zijn er nieuwe mogelijkheden gekomen voor omroepen en commerciële zenders: het aanbieden van live videostreams, bijvoorbeeld van sportwedstrijden of belangrijke gebeurtenissen. Concrete plannen van de Nederlandse omroepen zijn nog niet bekendgemaakt. In de VS wordt de functie al wel door MLB.com gebruikt om live honkbalwedstrijden uit te zenden.

Android
Android loopt op dit moment nog sterk achter op de ontwikkelingen van de iPhone. Dat is logisch: de Android Market ging ruim een jaar later van start dan Apple’s App Store. Dat er nu nog steeds eerst voor de iPhone en pas daarna voor Android wordt gekozen, is eigenlijk wel een logische keuze: het levert een veel grotere exposure op. Iedereen kan in iTunes het aanbod in de App Store bekijken, ook zonder iPhone. Wie geen iPhone heeft kan terecht op tientallen websites, waaronder Appshopper.com en 148Apps.com om de applicaties met grafische afbeeldingen te bekijken. Bij Android is dat niet mogelijk: het aanbod van gespecialiseerde Android-applicatiesites komt nog maar net op gang en ze hebben nog niet de glans en glitter van de iPhone-applicatiesites (zie bijvoorbeeld Cyrket.com).

Daar komt bij dat de Android-toestellen zelf nog niet de aantrekkingskracht hebben van de iPhone. Pas als lifestylemerken als Samsung en LG hun Android-toestellen uitbrengen, komt het grote publiek erop af. Wie twijfelt tussen het ontwikkelen van een iPhone- of Android-applicatie is het best af met een iPhone-applicatie, maar zit daarbij wel vast aan het soms wat grillige toelatingsbeleid van Apple.

Waarom toch?
Welk belang hebben nieuwsmedia er eigenlijk bij om een iPhone- of Android-applicatie uit te brengen? En welke content en functionaliteit moet er in zo’n applicatie aanwezig zijn. Wat opvalt is dat alle nieuwsapplicaties vrijwel dezelfde structuur hebben: een startpagina met een lijstje met recente artikelen en knoppen onderin het scherm om naar diverse rubrieken te gaan. De functionaliteit is ook bijna overal hetzelfde: het is mogelijk om artikelen te lezen en soms ook om ze door te sturen.

Het ontwikkelen van een iPhone- of Android-applicatie kost geld. Het ligt voor de hand dat de kranten, omroepen en andere nieuwsmedia daar ook iets van terug willen zien. Toch blijken de aanbieders van Nederlandse nieuwsapplicaties zich daar nog nauwelijks druk over te maken. De applicaties zijn gratis te downloaden en leveren geen extra inkomsten op. Advertenties ontbreken in bijna alle applicaties. De enige manier waarop nog enigszins iets terugverdiend kan worden is om meer bezoekers naar een website te lokken waar wél advertenties staan. Maar dat lukt nauwelijks: interessante artikelen e-mailen naar vrienden is een functie die maar zelden voorkomt. En het aanbevelen van interessante artikelen op Twitter is alleen aanwezig bij Dutch Cowboys, terwijl juist dat nieuwe bezoekers naar een website kan trekken. Andere sociale media zoals Facebook, Hyves, Nujij of Digg zijn helemaal niet terug te vinden in de nieuwsapplicaties, terwijl ook die meer lezers kunnen trekken.

Conclusie
Het levert weinig tot niets op en het aantal mobiele gebruikers is nog altijd een fractie van het totale lezerspubliek. Toch kan het voor nieuwsmedia zin hebben om een iPhone- of Android-applicatie te ontwikkelen, al was het alleen maar vanwege de exposure: elke nieuwe applicatie van een bekend nieuwsmedium haalt gegarandeerd het nieuws. Een mobiele versie van een website – hoe knap gemaakt ook – doet dat niet. Maar of die exposure het waard is om een paar honderd tot een paar duizend euro er tegenaan te gooien om een applicatie te laten ontwikkelen…? Feit is wel, dat nieuwsmedia veel meer uit de applicaties kunnen halen dan Nederlandse aanbieders zoals NU.nl, Telegraaf en Volkskrant momenteel doen.