Misschien was het meer geluk dan wijsheid, maar de Slowaakse krant SME heeft al sinds het begin van de jaren 90 de grootste en populairste nieuwssite van het land. Én ze verdienen er geld mee. Tip #6 van onze Zomerreporter is voor hun dan ook niet meer dan vanzelfsprekend: Wees niet bang voor internet!
Het was eigenlijk een beetje toeval dat de Slowaakse krant SME al in 1994 te vinden was op internet. “Het was niet omdat we dachten dat internet een toekomst had, maar de Slowaakse Academie voor de Wetenschap had wat geld gekregen voor een project om een krant te converteren naar een internetversie. Wij waren als krant net gestart en konden alle hulp gebruiken. ‘Willen jullie het hebben?’ werd er aan ons gevraagd. ‘Wat moeten we eraan doen? Niks? Prima dan.’”
Valer Kot, directeur van de online afdeling van uitgever Petit Press, vertelt lachend hoe het succesverhaal van SME.sk is begonnen. Onder zijn leiding is de website gegroeid tot de grootste nieuwssite van Slowakije. Daarnaast is de site met zo’n 200 duizend real users per dag (unieke gebruikers gecorrigeerd met het internetgebruik) nummer 4 op de gehele Slowaakse internetmarkt. Uiteraard heeft de website ‘klassieke’ onderdelen zoals het actuele nieuws, achtergronden en video, maar bij SME.sk draait het niet alleen om de nieuws gerelateerde berichten. Tientallen subdomeinen hangen er onder de website. Zo kan de bezoeker van de site onder meer zijn eigen blog beginnen, zijn bookmarks delen, zijn eigen foto’s plaatsen en laten beoordelen, hypotheken vergelijken, valuta omrekenen en helpen met een boekdigitaliseerproject.
Kot: “Je zou kunnen zeggen dat onze strategie is dat als er iets interessants gebeurt op internet – en we kunnen een manier vinden om het te gebruiken voor de krant – we het wel willen proberen.”
Groei
Na de start van SME op internet werd de site al snel populair, maar ook dat lag meer aan de omstandigheden dan aan doelbewuste keuzes. Kot: “SME richt zich al sinds de oprichting op een jong en stedelijk publiek. Dat zijn mensen die veel meer met techniek en internet hebben dan de lezers van andere kranten. Daarnaast is SME altijd een scherpe oppositiekrant geweest, veel jongeren die dezelfde politieke mening hadden vonden elkaar op onze site – en de bijbehorende nieuwsgroep. Zonder dat er een marketing-afdeling aan te pas kwam.”
“Zoals veel kranten in Oost-Europa heeft de krant altijd een doel gehad, altijd een actieve rol willen spelen in het politieke proces,” vertelt Nicolas Kayser-Bril, die een uitgebreide studie naar de opkomst van online nieuws in post-socialistisch Europa heeft gedaan (pdf). “Maar uiteindelijk komt het succes van de site van SME vooral neer op twee dingen: ze hebben toegewijd personeel dat weet hoe ze moeten omgaan met het web en ze worden niet teruggehouden door hun bazen.”
Kot kan dat niet ontkennen. “Het topmanagement is altijd optimistisch over internet geweest, we hebben als afdeling nooit hoeven vechten voor geloof en vertrouwen.”
Crisis
Het vertrouwen in Internet blijkt onder andere uit het feit dat SME al haar content online gratis verspreidt. En dat gaan ze voorlopig niet veranderen, aldus Kot. “We hebben vele verschillende manieren van online betalen geprobeerd, maar keer op keer bleken er niet genoeg mensen te zijn die er voor willen betalen. Dus we hebben het opgegeven. Het is beter om het gratis weg te geven en geld te vragen van adverteerders, dan het betaald te maken en geen geld verdienen. Uiteindelijk is het voor ons ook belangrijk dat de verhalen die we maken worden geconsumeerd.”
Even later zegt hij: “Natuurlijk gaat het deels ten koste van de gewone oplage. Maar het belangrijkste punt is dat het mediagedrag van de lezer nu eenmaal veranderd is. Nu ze de voorkeur hebben om nieuws op internet te consumeren, kunnen wij besluiten om onze online editie betaald te maken, maar dan zullen ze andere sites vinden die nieuws gratis aanbieden.”
De internetsite van SME draait nu goed – zo’n 17 procent van de omzet wordt volgens Kot online behaald – maar het is niet zo dat de krant geen last heeft van de crisis in de dagbladensector. Waar de papieren oplage in 2000 tussen de 80 en 90 duizend exemplaren lag, verspreidt de krant er nu dagelijks zo’n 70 duizend. “Het is een stuk minder, maar over 10 jaar gezien is het niet iets wat het bestaan van de krant bedreigt. Op dit moment is het grote probleem dat de advertentiemarkt inzakt,” aldus Kot.
Internetminded
Hoewel de site van SME ontzettend uitgebreid is, wordt er naar verhouding weinig geïnvesteerd. Grote projecten met een hoog risico laten ze links liggen en er wordt veel gebruik gemaakt van open-source programma’s, partners en vrijwilligers. (“Mensen willen soms graag wat voor ons doen omdat we een oppositiekrant zijn.”)
Kot: “We proberen niet opnieuw het wiel uit te vinden. Zo begonnen we met ons social bookmark-gedeelte toen de man achter Digg.com de voorpagina van Business Week sierde. Hij was er miljonair mee geworden en het leek ons opeens een goed idee.”
Het belangrijkste is volgens Kot – en daarmee is Keyser-Bril het eens – dat iedereen in het hele bedrijf internetminded is. “We weten mensen te behouden die erg intelligent zijn, vooral als het om internet gaat. Het maakt hun werk zoveel efficienter. Neem bijvoorbeeld de iPhone. Vorige zomer werd bekend dat hij ook in Slowakije beschikbaar zou komen, dus vroegen we onze programmeur of hij een SME-applicatie kon maken. Het kostte hem een dag. Het is gewoon een slimme jongen.”
Lees over het idee achter onderstaande ‘screencast’ de post op Lex’ weblog.
19 reacties