Met enige verbazing (en daarna irritatie) las ik deze week het betoog van Jisca Cohen op De Nieuwe Reporter. Rode draad in het stuk is dat ‘Wij, de jonge honden, zelf gewoon lui en niet doortastend genoeg zijn’. Met andere woorden: ‘we’ hangen jarenlang apathisch met een kater van de vorige avond zuipen in de collegebanken, waarna ‘we’ wakker worden en er achter komen dat de vacatures toch niet voor het oprapen liggen, zeker niet in crisistijd. In complete verstandsverbijstering wijzen ‘we’ vervolgens naar de economische crisis, want iets of iemand moet toch als zondebok dienen?

De auteur vervolgt met een halfbakken peptalk waarin ze schrijft dat je als pas afgestudeerde toch echt zelf actie moet ondernemen, wil je aan de slag kunnen in het vaderlandse medialandschap. In plaats van bijvoorbeeld bloggen (en weblogs gaan nog eens heel groot worden), tik je je vingers blauw aan sollicitatiebrieven. Vrijwillige, onbetaalde stages zijn een zwaktebod, want, zo stelt Cohen, ‘dan laat je eerder zien dat je een baan bij een groot landelijke dagblad níet waard bent’. Een fatsoenlijk argument hiervoor ontbreekt jammer genoeg.

Wegwezen
Een assertieve, pro-actieve houding is niet iets wat jonge, werkzoekende journalisten (ik stel voor daar iedereen jonger dan dertig onder te schikken) zich moeten voornemen, zoals Jisca vindt; het zijn eigenschappen die van nature aanwezig zijn. Luie, passieve figuren met een negen-tot-vijf-instelling hebben niets te zoeken in de journalistiek. Wegwezen dus. Ook ik zag dat type student vaak rondlopen op de FHJ in Tilburg. Ik trok me er vooral niet teveel van aan, het zijn mensen die er vanzelf wel achter komen dat het niets voor ze is.

Ik zie mezelf niet als lui en ik denk vele anderen onder de dertig met mij. Agendajournalistiek, ambtenarenmentaliteit? Op de school voor journalistiek worden genoeg initiatieven ontplooid (ga er een keer kijken, zoals in de comments wordt aangeboden) en er hangen altijd vacatures. Niet altijd betaald, maar toch, en dat brengt me weer bij Jisca’s opvatting over onbetaalde stages. Weet ze dat die in Groot-Brittannië de norm zijn? Zonder een paar van die ervaringen op je curriculum word je daar niet eens aangenomen bij een fatsoenlijk dagblad. Onbetaalde stages zijn op veel plekken in de wereld juist de norm, bovendien, het draait toch niet om geld?

Jonge, hardwerkende, leergierige studenten journalistiek komen echt wel aan de bak. Is het niet via een stage, dan wel via een docent of door eigen inzet. Als ik voor mezelf en mijn werkgever (het Eindhovens Dagblad) spreek, dan wordt juist moeite gedaan jongeren aan te trekken. Samen met nog zo’n tien anderen ben ik ‘jong’ en we werken allen als redacteur bij de krant, we maken zo’n tien procent van de ploeg. Dat ouderen op hun plek blijven zitten is begrijpelijk: de meesten onderhouden immers een gezin en hebben jarenlang gezwoegd voor de krant waaraan ze nu gehecht zijn.

Genoeg werk
Vanmiddag liep ik een willekeurige boekhandel binnen en telde ruim tien (10) Nederlandstalige tijdschriften over fotografie, waarvan drie nog geen jaar oud. En dat is alleen nog maar fotografie. De schappen staan nog altijd ramvol met bladen, in de meeste gevallen gemaakt door journalisten of iets wat daarop lijkt. Het afgelopen decennium is er alleen offline al meer geschreven dan ooit. Dat er bij dagbladen steeds meer banen verdwijnen, wil niet zeggen dat er in de journalistiek geen werk meer is. Maar je moet wel willen.

En als je echt wil en terecht een opleiding journalistiek startte, dan zijn de huis- tuin en keukentips van Jisca compleet overbodig. Een betoog richten aan studenten die het werkaanbod niet kunnen of willen zien, dat is als een uitkeringstrekker in de middag uit z’n bed schoppen en naar het arbeidsbureau sturen.

We gaan verder: ‘Het lijkt soms alsof er bij de jonge generatie een algemeen gebrek aan voor een journalist vanzelfsprekende eigenschappen als basale nieuwsgierigheid en engagement heerst’. Que? Onder welke steen leeft Cohen? Het medialandschap is dynamischer dan ooit en naar mijn weten is de jeugd daar voor een aanzienlijk deel debet aan. ‘We’ hebben Twitter, Facebook, nrc.next, Mediaminds enzovoort. Binnenkort komen, ik noem maar wat, Dejaap en DeJoop. CoveritLive werd op het Eindhovens Dagblad ingezet tijdens Koninginnedag en de Schipholramp en ja, dat was prachtig om te doen.

Om toch even bij Cohen’s beeldspraak te blijven: ik vind weinig journalisten zonder ballen om me heen en ben benieuwd waar zij die tegenkomt. Misschien is het tunnelvisie, maar de mensen die ik ken hebben hart voor journalistiek (in welke vorm zij die dan ook bedrijven) en staan ’s ochtends met genoeg energie, ideeën en motivatie op om aan de slag te gaan. De jeugd heeft altijd de toekomst en dat geldt ook voor deze generatie.

Tijdens de Nacht voor de Journalistiek, komende zaterdagavond, wordt een debat gehouden over ‘Hebben jonge journalisten nog wel ballen genoeg?’