Gaat Google dan toch de kranten redden? Het zoekbedrijf werkt aan een betaalsysteem dat nieuwsconsumenten onder meer de mogelijkheid moet geven om micropayments te doen: kleine betalingen van bijvoorbeeld een cent.

Het betaalsysteem borduurt voort op het al bestaande Google Checkout. De zoekgigant wil Checkout zodanig aanpassen dat het eenvoudiger wordt voor (kranten)uitgevers om geld te vragen voor de artikelen die ze online zetten. Het implementeren van Checkout op een site wordt volgens Google ‘extreem eenvoudig’.

De plannen van Google zijn een reactie op een verzoek van de Newspaper Association of America (NAA) om voorstellen te doen voor systemen met betaalde content. Google – volgens sommigen de nagel aan de doodskist van de krantenindustrie – denkt dat een model met betaalde content “kan dienen als een belangrijke bron van extra inkomsten”.

Micropayments
Met het betaalsysteem van Google wordt in ieder geval één van de grote obstakels voor het betalen van artikelen opgeruimd: dankzij Google wordt het betalen voor content namelijk een stuk makkelijker. Wie wel eens online een artikel van een Nederlandse krant heeft aangeschaft, weet dat dat geen overbodige luxe is. Vaak moet je je door de nodige pagina’s heenklikken voordat je voor veel te veel geld het gewenste stuk kunt lezen. Een systeem waarmee de lezer met één klik kan afrekenen, zou veel van die ergernis kunnen wegnemen.

Ook de mogelijkheid om hele kleine bedragen te betalen, klinkt veelbelovend. Systemen voor online micropayments zijn vooralsnog geen succes gebleken. Vaak lopen dergelijke betaalsystemen stuk op hoge transactiekosten en dergelijke. Google is er desondanks van overtuigd dat het volgend jaar al een systeem kan aanbieden waarbij websites bedragen van 1 cent of meer aan hun bezoekers kunnen vragen.

Naast een micropayment-systeem wil Google ook abonnementen aanbieden. Deze abonnementen kunnen gelden voor verschillende uitgaven tegelijkertijd. Een lezer koopt dus toegang tot verscheidene aanbieders van content – vergelijkbaar met een kabelabonnement waarbij een tv-kijker een zenderpakket aanschaft en niet voor elk kanaal apart hoeft te betalen. Als voorbeeld noemt Google de mogelijkheid voor lezers om een abonnement te nemen op de tien grootste business-publicaties.

Tot slot denkt Google de aanbieders van betaalde content te kunnen helpen door klanten aan te brengen. Al die artikelen die straks achter tolpoortjes zitten, moeten namelijk wel worden gevonden door de mensen die er geld voor willen betalen. En omdat Google gespecialiseerd is in het vinden van zaken, denkt het bedrijf ook daarmee te kunnen helpen.

Heilige graal
De vraag is of het betaalsysteem van Google de heilige graal is waar krantenuitgevers nu al jaren op zitten te wachten. Het zoekbedrijf is zelf de eerste om al te hooggespannen verwachtingen te temperen. Al op de eerste pagina van het acht pagina’s tellende document (pdf) waarin het zijn plannen uiteenzet, schrijft Google dat het verwacht dat “advertenties waarschijnlijk de belangrijkste bron van inkomsten zullen blijven voor de meeste nieuws-content”.

Ook met een makkelijk systeem dat micropayments mogelijk maakt, blijft het vermoedelijk lastig om voldoende lezers zover te krijgen dat ze de portemonnee trekken voor een internetabonnement op een uitgave of voor het lezen van een online artikel. Zolang er partijen zijn die het nieuws gratis blijven aanbieden, zullen de meeste nieuwssites die geld vragen, het moeilijk hebben. Alleen aanbieders van exclusieve content kunnen hun voordeel doen met het betaalmodel.

Een ander ‘probleem’ voor uitgevers is dat Google de dienst niet gratis zal aanbieden. Op de laatste pagina van het document schrijft Google dat een deel van elke transactie naar het zoekbedrijf zal gaan. De vraag is welk percentage dat is. Google verwijst naar vergelijkbare ‘revenue sharing’-modellen die nu al worden toegepast bij iTunes en de AppStore van Apple en de Android Marketplace (voor telefoontoestellen die werken voor het mobiele-besturingssysteem van Google). Volgens Nieman Journalism Lab gaat daarbij 30 procent van de omzet naar Apple / Google.