De oplossing krantenarchieven
Vorige week schreef De Nieuwe Reporter dat er een paradoxale situatie is ontstaan rondom de makkelijk toegankelijke krantenarchieven op internet. Privacy van burgers wordt geschonden en de archieven zijn niet betrouwbaar. Een openbare maar niet geïndexeerde revisiegeschiedenis zou beide problemen oplossen, betoogt journalist en webspecialist Robert Buzink.
Vorige week liet ik zien dat er een paradoxale en onwenselijke situatie is ontstaan sinds kranten hun archieven op internet hebben gezet. Burgers worden geconfronteerd met uitspraken die ze jaren geleden hebben gedaan en waar ze nu soms last van ondervinden.
Als burgers de krant verzoeken het artikel of hun naam te verwijderen wordt daar meestal niet op ingegaan. Als er wel op wordt ingegaan wordt in het archief niet vermeld dat het artikel gewijzigd is. Daardoor zijn de archieven onbetrouwbaar en wordt de privacy van burgers geschonden.
Dat is onwenselijk en onnodig. Er zijn oplossingen te bedenken waarbij de privacy van burgers wordt gewaarborgd en de archieven betrouwbaar blijven. Eén van die oplossingen zou een revisiegeschiedenis kunnen zijn, zoals de meeste website beheersystemen die bijvoorbeeld hebben.
Een revisiegeschiedenis geeft per artikel aan welke wijzigingen er zijn gedaan, door wie en waarom. Bij de meeste systemen is het mogelijk om oude versies van het artikel te bekijken en verschillende versies met elkaar te vergelijken.
Omdat iedereen die wat moeite doet kan zien dat er iets aan het artikel veranderd is en wat, blijft het archief betrouwbaar hoewel artikelen gewijzigd zijn. Dat heeft als voordeel dat kranten makkelijker op verzoeken tot wijziging in zouden kunnen gaan, zonder te vrezen voor de betrouwbaarheid van hun online archief.
De revisiegeschiedenis en de oude versies van een artikel worden niet geïndexeerd door Google en de zoekfunctie van de kranten wesbite. Daardoor komen zoekers via Google niet terecht bij een artikel waaruit een naam verwijderd is waneer ze zoeken naar die naam.
Tegelijkertijd kan iemand die een bepaald artikel leest, wel zien hoe dat artikel er uitzag voor de wijziging en dus ook de naam van degene die er in voorkwam. Dat waarborgt de betrouwbaarheid van het archief. Reed Elsevier zou een zelfde systeem voor Lexis Nexis moeten invoeren.
Kranten een revisiegeschiedenis of een vergelijkbare oplossing moeten invoeren om te voldoen aan twee van hun journalistieke opdrachten: betrouwbare informatie bieden en het beschermen van de privacy van burgers.
De overweging dat burgers zelf maar op hun privacy moeten letten, is het ontlopen van verantwoordelijkheid maar werkt ook contraproductief. Nu mensen doorkrijgen dat één verkeerde uitspraak in de krant, hen een leven lang kan achervolgen, zullen die steeds vaker eisen dat ze anoniem worden gemaakt of zelfs helelmaal weigeren om mee te werken.
Bovendien kan een revisiegeschiedenis ook geld opleveren. Hij zou bijvoorbeeld alleen beschikbaar gemaakt kunnen worden voor betalende abonnees en zo een extra stimulans vormen om ook op internet voor de krant te betalen.
Deze oplossing gaat er van uit dat de meeste mensen het niet erg vinden als hun naam ergens in een archief staat. Ze vinden het pas vervelend als ze er last van krijgen. Ze krijgen er past last van als hun naam gevonden wordt door een simpele zoekopdracht in Google.
8 reacties:
29 november, 2009
Interessante gedachte. Het lijkt me slim om de oplossing voor het dubbele probleem te zoeken in de techniek. Maar ik heb wel twee vragen/opmerkingen. Ik kan me voorstellen dat bij elk gereviseerd artikel een linkje staat naar de revisiegeschiedenis. Is het niet raar die informatie alleen toegankelijk te maken voor een selecte groep (bv betalende abonnees)? Moet de rest van de wereld dan blijven zitten met een ongecorrigeerd artikel (wat vooral speelt bij verhalen die gerectificeerd zijn)? Of is de revisiegeschiedenis alleen bedoeld om mensen de kans te geven zichzelf uit het geindexeerde krantengeheugen te schrappen?
Iets anders is dit: ontstaat nu niet de situatie waarin we twee soorten archieven hebben, en het ene de waarheid bevat terwijl het andere slechts een willekeurig herziene versie van die waarheid? Ik realiseer me ook wel dat dat altijd zo is geweest, omdat het ene archief werd bijgewerkt en het andere niet, terwijl je toch altijd wel ergens de juiste versie van de waarheid kon vinden.
Het verleden zat ons niet echt in de weg, met uitzondering van een groepje archiefonderzoekers. Dat is nu anders. Het verleden doet volop mee, het wordt geïndexeerd door Google, ontsloten door Wikipedia, en nog dagelijks meegelezen in “the long tail van het nieuws”. We moeten er op kunnen vertrouwen dat niet alleen het nieuwste nieuws klopt, maar ook het historische nieuws.
29 november, 2009
[...] De Nieuwe Reporter schrijft Robert Buzink over het archiefprobleem. Krantenverhalen van jaren geleden blijven opduiken in Google [...]
30 november, 2009
Bij de Volkskrant is zo´n revisiegeschiedenis al in gebruik bij belangrijke nieuwsartikelen waar feiten zijn gewijzgd danwel toegevoegd. De ouder versies worden niet ge±indexeerd door Google. Zie bv. http://www.volkskrant.nl/kunst/article1292164.ece
30 november, 2009
@Henk Blanken Het is vooral de bedoeling tegemoet te komen aan belanghebbenden zonder de betrouwbaarheid van het archief te schaden. Dat kan door de naam van een betrokkene uit het door Google gearchiveerde gedeelte van het archief te halen in het niet gearchiveerde gedeelte te plaatsen.
Je kan dat op verschillende manieren doen, een revisiegeschiedenis lijkt mij het meest transparant. Onder het artikel staat dan waarschuwing ‘dit artikel is aangepast’ met een linkje naar de aanpassing. Je krijgt dan geen twee archieven, maar één archief met een geheugen. Op dit moment zijn er juist twee archieven: het echte archief binnen de krant en het gecensureerde archief op internet en Lexis Nexis.
Het beste zou zijn archieven in geen enkel geval te veranderen, maar dat is onrealistisch en niet de huidige praktijk. Ik vind dat je niet net moet doen alsof het archief onveranderbaar is, terwijl het dat niet is. Bijkomend voordeel van transparantie is dat je soepeler om kunt gaan met wijzigingsverzoeken omdat de gevolgen voor het archief veel minder ernstig zijn.
Of je de revisiegeschiedenis gratis moet maken of betaald weet ik niet. Ik zou zeggen gratis. Maar kranten moeten ook geld verdienen, anders is er over tien jaar helemaal geen archief meer. Als het zinnetje ‘dit artikel is gewijzigd’ er maar onder staat, maakt het niet extreem veel uit of dat naar een betaalscherm leidt of meteen naar de wijziging denk ik.
30 november, 2009
@Bas Dat komt inderdaad een heel eind in de richting. Waarom passen jullie dat niet toe op oudere stukken. Heeft dat technische redenen?
Het zou nog duidelijker zijn wanneer je in het rood ofzo zou zien wat er aangepast is. Een diff dus.
2 december, 2009
@Bas Ik vind de oplossing van de Volkskrant heel netjes. Wat ik minder goed begrijp zijn alle oudere artikelen die een recente bijgewerkt-datum meekrijgen. Is dat de datum dat ze online zijn gezet (=niet interessant), of is het om Google te plezieren? (verser=hoger in zoekresultaten). Ik kan niet zien wat er aan die artikelen bijgewerkt zou zijn. Kijk hier voor een voorbeeld: http://bit.ly/68Kkr7 . (geschreven 9-9-95, bijgewerkt 15-01-09).
7 december, 2009
@Arne Klopt, alleen gebeurt het vaak ook niet. Dit recente artikel is bijvoorbeeld bijgewerkt, maar er staat niet bij wat er veranderd is.
7 december, 2009
http://www.volkskrant.nl/economie/article1324514.ece/Reorganisatie_bij_Persgroep_kost_130_banen