15 reacties

1. “Maar MacDonalds maakt meer winst dan alle sterrenrestaurants bij elkaar” zegt Bikkers. “Precies”, zegt de boekhouder. En onderwijl gaat McDonalds rustig verder met zijn gedegen marketing, terwijl de sterrenrestaurants failliet gaan omdat de chefs zich bezig houden met zaken waar ze geen verstand van hebben.

   Wie met een parabel begint moet het verhaal natuurlijk wel afmaken. ;)

2. Prachtig verhaal! En helemaal mee eens. Er is alleen toekomst voor producten als ze economisch renderen. Als ze dat na 15 jaar nog niet doen wordt het tijd om de bleeder uit zijn lijden te verlossen. Er is niks op tegen als een sterrenrestaureur ook een hamburgertent wil runnen. Maar hij is gekke Henkie als hij dit structureel verliesgevend doet.

3. Piet Bakker en Johannes Verhulst slaan de spijker op de kop. En McDonalds blijft toch miserabilistisch.

4. Om van te smullen, zou ik zeggen. Ik weet nog wat aanvullende details.

   Wat veel mensen niet weten is dat als een klant van Bikkers aan het einde van de avond afrekende, dan dekte dat ongeveer de helft van de kosten. Er waren gelukkig wat sponsors die Bikkers restaurant zo’n fijne plek vonden dat ze zomaar de omzet verdubbelden. Dus per klant kwam er 250 euro binnen: 130 euro van de gast, 120 euro van de sponsors. Nou ja, zomaar, de sponsors wilden zich graag onder ‘de mensen’ scharen en waar kon dat beter dan bij Bikkers? Ha, als we eerlijk zijn, er was eigenlijk niet veel anders dan Bikkers. Als de sponsors wel eens mopperden over het saaie menu, eigenlijk altijd hetzelfde, of -wat later- geanimeerd spraken over ‘die nieuwe fastfoodrestaurants’ dan zei de boekhouder tegen Bikkers: ‘Dan gaan ze toch lekker daarheen, verander nou maar niks aan je restaurant. Het gaat toch prima zo? Veranderen kost veel geld en je moet nog maar afwachten of het wat gaat opleveren.’ De boekhouder slikte dan zijn EeuwigJong vitaminepilletje. Dat hield hem scherp en inderdaad, mensen schatten hem altijd jonger. Als je ergens in gelooft dan werkt het ook, he? Maar dit terzijde.

   Afijn, na verloop van tijd bleek dat een groeiend deel van de sponsors toch ook wel zag dat je je ook fijn kon mengen onder het McDonalds publiek. Sterker nog, ze kregen van McDonalds ook te horen wie er zoal voorbij kwamen, hoeveel mensen er in totaal langs waren geweest (‘altijd leuk om te weten’) en ze mochten zelfs meedenken over het menu. Al bleef Mc Donalds natuurlijk wel zelf de menukaart bepalen. Zoals je vaak ziet bij internationale bedrijven.

   Uiteindelijk is Bikkers weggegaan. Het morrende personaal was blij en de boekhouder heeft de leiding overgenomen. Maar hij kon noch koken noch kende hij de klanten. Maar wel heel goed boekhouden, dus hij kon prima in de kosten snijden. Winst is omzet min kosten, hoe meer hij in de kosten sneed, des te hoger de winst was zijn redenatie. Over hoe je nou aan omzet kwam had trouwens niemand meer een echt goed idee. Gelukkig stuurde Mc Donalds nog wel eens wat mensen naar Bikkers door. Gewoon als service. De boekhouder was er blij mee, al liet hij dat niet merken. Dingen komen altijd vanzelf goed dacht de boekhouder. Wij de biefstuk, zij de Franse frietjes, mijmerde hij. Hoewel Vlaamse friet….

5. Ach, helemaal vergeten te vertellen over de favoriete oud-oom van de boekhouder. Hij ging er graag heen, die kon zo ontzettend leuk vertellen over de staatsmijnen. En over hoe dat werd omgevormd in de multinational DSM, hij wist dat helemaal niet. Die oom kende nog veel meer prachtige anecdotes: over de Minnesota Mining & Manufacturing company, International Business Machines, De Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam en de Nieuwe Rotterdamsche Courant. Heerlijk om even niet met je werk bezig te zijn en even terug te gaan naar die goeie ouwe tijd.

6. Het is toch nog anders- de halve rekening werd door de sponsors betaald, maar dit waren de enige inkomsten. Iemand had hem wijs gemaakt dat dat hoorde bij hamburgers: gratis hamburgers voor iedereen. De sponsors betaalden dus de helft, de andere helft van de kosten waren geheel voor rekening van Bikker zelf. Jammer dat hij zo’n slechte boekhouder had.

7. @Johannes Verhulst: ik denk dat je de parabel niet helemaal goed begrijpt. Misschien behoor je niet tot de incrowd die de haast heilige discussie over het voortbestaan van ‘de krant’ voeren. Tip: lees het Nieuwe Testament, Matteüs 13, 9-17 om beter te begrijpen waarom consultants nooit gewoon zeggen ‘doe dit of dat en uw bedrijf zal gered zijn’ ;)

   http://www.biblija.net/biblija.cgi?m=Mat+13&id18=1&pos=0&l=nl&set=10

   @Paul Disco: dat verhaal over die oud-oom… PRACHTIG!

   Ik heb trouwens gehoord dat diverse medewerkers van Bikkers al voor de ondergang van het sterrenrestaurant als invalkracht werkten bij McDonalds, BurgerKing en andere fastfoodketens. Sommigen waren zelfs hun eigen friettent begonnen, al dan niet met medewerking van de Vereniging van Alleseter Radio Amateurs of het Stimuleringsfonds voor de Walnotentruffel.

   @Sent: ik vind de burgers van McDonalds ook niet zo heel erg lekker – geef mij maar BurgerKing. En ik trek ook graag mijn portemonnee voor een lekkere Chateaubriand met vier verschillende groenten bereid door een vakbekwame chef.

   Maar zelfs als je McDonalds “miserabilistisch” vindt, zul je toch moeten toegeven dat McDonalds het beter doet dan Bikkers. Of ga je nu zeggen dat Piet Bakker uit zijn nek kletst?

8. Mirjam: bespaar me je bijbelteksten en je heilige incrowd. Door valse profeten zijn we ooit in deze ellende terecht gekomen. Het is niet mogelijk om serieuze journalistiek te bedrijven met alleen de beperkte inkomsten die webvertising oplevert. Door te blijven doen alsof dit toch zo is breng je de toekomst van de krant in gevaar.

9. Ah, het gaat om de financiering van serieuze journalistiek. Ik begrijp ‘m. Ik denk dat je dan eerst een paar vragen moet beantwoorden om daar wat zinnigs over te kunnen zeggen:

   1. Wat is serieuze journalistiek?
   Ik lees net NRC, wat mij betreft een serieuze krant, maar is alle inhoud journalistiek? Is Ode journalistiek? HP De Tijd? In welke mate?

   2. Wat mag serieuze journalistiek kosten?
   Het maken van serieuze journalistiek kost geld, ongeacht de definitie. Zolang er meer geld binnenkomt dan uit gaat, kan serieuze journalistiek zichzelf financieren. En als de samenleving 2 miljoen euro per dag beschikbaar stelt voor een publieke omroep, omdat we dat belangrijk vinden, is dat ook gefinancierd. Maar je kunt ook betogen: de lezer bepaalt. Dus als oplages dalen, is dat een onmiskenbaar teken dat de behoefte aan bestaande dag- en opiniebladen kwantitatief afneemt.

   3. In welke mate is er behoefte aan serieuze journalistiek?
   Ik vraag me af of Truus-drie-hoog-achter (schat van een mens, val me hier niet op aan) dezelfde behoefte eraan heeft als pak ‘m beet Johannes Verhulst. Het antwoord op deze vraag is nog wat complexer als zou blijken dat Truus een andere definitie van serieuze journalistiek heeft als Johannes.

   4. Waartoe dient serieuze journalistiek?
   Je zou kunnen betogen dat het een wezenlijk onderdeel is van het in stand houden van de democratie, maar dan is wel de vraag gerechtvaardigd in welke mate de serieuze journalistiek bijdraagt aan onze democratie in relatie tot alternatieven, zoals stemrecht, de grondwet en -inderdaad- de mogelijkheden van nieuwe media.

   5. Mijn laatste vraag is: wat is redelijkerwijs het maximale effect dat financiering kan hebben op serieuze journalistiek? Met geld verander je geen gedrag meer. Je kunt je zelfs afvragen of je gedrag moet willen veranderen of dat je er niet beter op kunt inspelen.

   Ik vind het overigens vreemd dat internet de grote boosdoener is van de problemen van dagbladen.
   Dan gaan we toch voorbij aan de opkomst van televisie, commerciële televisie en de gratis dagbladen aan de aanbodzijde van de markt en de compleet veranderde sociodemografische samenstelling van ons fijne land. Ik heb toch echt zwart op wit in 1993 geschreven dat de eerstvolgende recessie het krantenlandschap volledig op zijn gat zou gooien. ‘U herkent het niet meer terug’. De sores dateert van veel eerder, wil ik maar zeggen.

   Als iedereen gaat non-integreren (gaaf woord voor iets niet doen dat je niet moet doen) dan zet dat natuurlijk de deur wagenwijd open voor ondernemers die lak hebben aan een dergelijke zelf bedachte marsroute. Om nog maar te zwijgen over de ontwikkelingen in de wereld om ons heen.

   Wel mooi dat er ontzettend veel te vinden is van alle ontwikkelingen in media. De wereld ligt open.

10. @Johannes: Ik zie geen reden om de krant in de huidige vorm te sparen. Zolang er geld mee verdiend wordt is het prima, maar je hoeft geen profeet te zijn om in te zien dat de krant zoals die vandaag bestaat weinig toekomst heeft. Maar dat wil niet zeggen dat ik van mening ben dat serieuze journalistiek (wat dat ook moge zijn) alleen uit webadvertenties zou moeten worden betaald.

    Kort gezegd: ‘de krant’ bestaat uit papier, bezorgers en journalisten en het verdienmodel is gebaseerd op abonnementen, losse verkoop en advertenties. Goede journalistiek kan ook bestaan zonder papier en bezorgers. Dat betekent dat het nu vooral van belang is een passend verdienmodel te vinden. Internet en webadvertenties kunnen daarbij een rol spelen, maar het is duidelijk dat er nieuwe componenten nodig zijn, zowel aan de kant van het product als aan de kant van het verdienmodel.

    “Het is niet mogelijk om serieuze journalistiek te bedrijven met alleen de beperkte inkomsten die webvertising oplevert.” mag dan waar zijn (hoewel de meningen daarover verdeeld zijn – ‘McDonalds’ maakt winst), maar het telkens opnieuw afdraaien van deze mantra draagt niet bij aan het vinden van een verdienmodel dat wel werkt.

    Dus Johannes, bespaar me je geklaag en kom met een oplossing die wel werkt.

    PS. Ik vond die bijbeltekst wel passend humoristisch. Ik vermoed dat ik je niet blij kan maken met die mop over de opmerkelijke overeenkomsten tussen een prostitué en een consultant, maar misschien vertel ik ‘m later toch nog.

    PS. Mijn naam schrijf je met twee i’s. Om de een of andere reden vonden mijn ouders de joodse variant leuker dan de christelijke.

11. @ Miriam. Fastfoodloketten (gratis websites) zijn door de jaren heen geen groot succes geweest in Nederland. McDonalds is de enige uitzondering die heeft weten stand te houden. Wimpy, Nordsee (Noordzee Quick), Burger King: tot nu toe zijn het fiasco’s of is het ze nog niet gelukt echt van de grond te komen. Burger King heeft moed verzameld en probeert nu weer een marktpositie te veroveren met behulp van zeer kapitaalkrachtige horecaondernemers: ze moeten een miljoen euro achter de hand hebben.
    En dat McDonalds (gratis website) het beter zou doen dan Bikkers (de kwaliteitspers): ik heb er nog geen enkel bewijs van gezien… Bikkers doet het onverminderd goed: het restaurant zit nog steeds helemaal vol – jammer is alleen dat de groothandel de inkoopprijzen drastisch heeft verhoogd zodat van een winstmarge nauwelijks nog sprake is. Maar klanten genoeg: het restaurant is de komende maanden al volgeboekt.
    ‘Miserabilistisch’ is een woord dat in Van Dale niet voorkomt. Maar Van Thillo kent dit Vlaamse woord zeker wel: hij zal dit een juiste benaming vinden voor McDonalds.

12. @Paul: ik heb het hier alleen over journalistiek als commercieel te exploiteren product. De maatschappelijke functie van journalistiek is groot, maar kan alleen vervuld worden als gevolg van een succesvolle exploitatie. De enige uitzondering hierop is overheidsjournalistiek. Wat mij betreft een contradictie in terminis, aangezien de journalistiek geacht wordt de overheid te controleren. Maar daar gaat het hier niet over.

    Een succesvolle exploitatie is dus voorwaardenscheppend voor het ontstaan van online professionele journalistiek. Als bedrijf betreed je hier een markt die welliswaar nog jong is, maar in de huidige vorm wel al 15 jaar bestaat.

    Die 15 jaar hebben geleerd dat het niet lukt om een serieus journalistiek product rendabel te exploiteren met alleen advertenties als inkomstenbron. De online advertentiemarkt is groot, maar wordt volledig gedomineerd door een paar zeer grote spelers die vaak internationaal opereren (Google, Yahoo). Ook als relatief grote journalistieke site opererend op de kleine Nederlandse / Nederlandstalige markt is het niet mogelijk om de kosten te dekken of hierbij in de buurt te komen. Zelfs niet als je het grootste deel van de productiekosten niet meeneemt in je berekeningen, zoals Piet Bakker treffend beschrijft. De enige spelers die het advertentiemodel succesvol kunnen uitvoeren zijn bedrijven met lage kosten. Ik denk hier aan nu.nl die kostenefficient met name persbureau informatie exploiteert.

    Een andere manier om online journalistiek te exploiteren is om de lezer te vragen om te betalen voor het gebruik. Veel mensen reageren hier allergisch op, ook op deze site. Maar is het nu zo’n rare gedachte? Wist je dat NRC Handelsblad 7.000 betalende webabonnees hebben die de krant uitsluitend online lezen. En daarnaast ook nog E-paper abonnees heeft? Niet voor elk journalistiek product zal een lezer willen betalen, maar voor een deel zal dit mogelijk zijn.

    Wat nu als het niet lukt om via een van beide wegen de rekening betaald te krijgen? Dan zit er niks anders op om met je online activiteit te stoppen. Hoe jammer dat ook is. Het is de tucht van de markt, nothing personal.

    De vergelijking met McDonalds is illustratief, maar niet juist. Bij McDonalds betaal je gewoon voor je hamburger.

13. lees: contradictio

14. Fijn dat de discussie alle kanten uitgaat. Dat krijg je van zo’n vergelijking. Maar eigenlijk geloof ik natuurlijk niet in sprookjes…

    Mijn bijdrage was geenszins bedoeld als de zoveelste aankondiging van de ondergang van de papieren krant. Daar zijn volgens mij niet zoveel aanwijzingen voor. Hoe het er over 20 à 25 jaar uit gaat zien weet natuurlijk niemand, maar daar ging het dus niet over.

    Het ging over het online business model van betaalde kranten en de beslissingen die daarover op management-niveau worden genomen. Ik weet ook niet of online-first, integrated newsrooms of pay-walls goede ideeën zijn. (Alhoewel het wel zo is dat wat voor de ene krant een goed idee is, voor een andere titel heel anders kan uitpakken – iets waar ze bij De Persgroep eens goed over na moeten denken).

    Ik wilde vooral aangeven dat het er sterk op lijkt dat beslissingen over de strategie vaak met weinig inzicht worden genomen. Men loopt in paniek achter elkaar aan, baseert zich op buitenlandse voorbeelden waar heel andere randvoorwaarden gelden en laat zich door gladde consultants gek maken.

    Na 15 jaar experimenteren moet het wel een beetje afgelopen zijn. En de schuld volledig bij de niet-betalende bezoeker te leggen leek mij wat te ver gaan.

15. Het probleem dat de kranten hebben, is niet zozeer de afnemende markt, maar hun eigen onhandige beslissingen. Piet Bakker heeft gelijk: de schuld ligt niet bij de bezoekers van de nieuwssites die niks betalen. Als kranten verstandige keuzes maken, kunnen ze gewoon geld verdienen, ook online. De vraag wat voor businessmodel ze moeten kiezen is echter helemaal niet zo belangrijk, want het gaat vooral om het snijden in de kosten.

    Want dat er niet wordt betaald voor nieuws is een mythe. Er zijn nog altijd heel veel mensen in Nederland die betalen voor een abonnement. En het is onzin dat online nieuws niks zou opleveren. Met de advertenties op de grote nieuwssites worden -per titel- tonnen binnengehaald.

    Als een medium een oog houdt op de boekhouding, dan kan er veel geld verdiend worden. Maar helaas is het waar dat de belissingen over (online) strategie bij de kranten met heel erg weinig kennis van zaken worden genomen – dát is wat ze de das om zal doen, niet de aantallen bezoekers of abonnees.