21 reacties

1. Oh, waar te beginnen met reageren bij dit stuk….

   Hier dan maar: Waarom altijd die koppeling journalistiek en krant. Dat papier biedt zo weinig meerwaarde. En om eerlijk te zijn, die van mij liggen al 2 dagen in de brievenbus en dievan het weekend is nog niet eens opengeslagen… staat toch al oud nieuws in, dus kan ik ook vd week wel even lezen. Punt is, dat er zoveel meer manieren zijn om jezelf op de hoogte te houden van wat er in de wereld speelt dan een Volkskrant of Telegraaf.

   Ik geloof zelfs dat we beter en diverser geïnformeerd zijn dan pak m beet 20 jaar geleden. We hebben nu niet meer die VK-waarheid, of Telegraaf-agenda. Als ik iets interessant of belangrijk vind, kan ik op 100.000 manieren op informatie komen. Een krant besteed daar misschien een keer in de maand (of minder) aandacht aan…

   Dat jongeren niet meer geïnteresseerd zijn in de samenleving, lijkt me beetje overdreven en een reactie van een babyboomer die de jaren 70 verheerlijk maar niet durft toe te geven dat ze eigenlijk heel erg weinig hebben veranderd…

   Met 100.000 op De Dam gaan staan? het heeft verdomd weinig opgeleverd. Ja, heel erg solidair hoor. En dan gezellig de dag erna de krant lezen en zien hoe massaal er gedemonstreerd was.

   Check eens Twitter, facebook en hyves. Wordt daar niet gediscussierd? Maken (jonge) mensen zich niet meer druk om wat er speelt in de wereld? Het is niet de manier zoals jullie generatie het deed, maar maakt het het daarom minder betrokken?

   Tot slot dat de journalistiek het lastig krijgt. Als het nu nog niet duidelijk is dat de journalistiek van 2010 niet die van 1990 of die van 1999 is, dan ben je echt klaar voor pensioen. Ohnee, je moet nog 2 extra jaren uitzitten.

   Een krant is ouderwets. Er wordt niet in specifieke doelgroepen gedacht en biedt eigenlijk alleen maar restricties. Shit, heb ik 10 woorden te veel. Nee, er is geen plaats voor een extra foto.

   Schuif dat idee van die krant nou eens opzij en kijk naar de kansen. In Nederland zijn er honderden, duizenden magazines die zich op een niche richten. Die verkopen als een trein. Internet geeft iedereen de mogelijkheid om zijn verhaal te publiceren. Op een gemiddeld evenement lopen 100 camera-mannen en vrouwen rond. Allemaal mogelijkheden.

   Geen tijd en geld voor onderzoeksjournalistiek, ga opzoek naar andere financieringsmogelijkheden. Fondsen, ngo’s, de overheid. Waarom altijd maar geld vragen aan de afnemer. Als jij het zo belangrijk vindt dat iets verteld wordt, zoek dan gelijkgestemde met een zak geld en wees niet afhankelijk van die 10000 kijkers of 50000 lezers die eigenlijk allemaal een euro zouden moeten doneren, maar dat niet doen omdat ze het toch niet zoveel waar vonden.

2. Oef, volgens mij heet dit jumping to conclusions. Als rechtgeaard lid van de ‘Google-generatie’ heb ik de bronnen erop nageslagen en in het Motivaction-onderzoek vind ik geen ondersteuning voor jouw claims. De negatieve kwalificaties waaraan je refereert gelden volgens ‘ouderen’ voor een minderheid van de jongeren (40-45 procent). Dat betekent dus dat de meerderheid van de ‘ouderen’ het hier totaal niet mee eens is. De laagste steun krijgt de claim dat jongeren niet solidair of milieubewust zijn. Volgens ouderen tonen jongeren de meeste interesse in nieuwe technologie (93 procent) en vrienden (89 procent). Dat zijn geen negatieve kwalificaties toch?

   Uiteraard speel ik hier wat met cijfers. Maar jij doet dat overduidelijk ook, Henk. En dat is kwalijk. Want hoe moet ik het DvhN lezen als onafhankelijke en objectieve krant, terwijl de hoofdredacteur mij hier met behulp van cijfers een bepaalde denkrichting op wil sturen. Vind je het gek dat ook ik het merendeel van de journalistiek zie als “categorisch onbetrouwbaar, vercommercialiseerd en opgeleukt.”

   Mocht die laatste claim kloppen, dan is dat trouwens blijk van een van de grootste blunders in de historie van de Nederlandse journalistiek. Serieuze media (Volkskrant, NRC enz) buigen steeds meer toe naar entertainmentnieuws (bruiloft Frans Bauer op de voorpagina?) om meer jonge lezers te trekken en jonge lezers rekenen hen daar juist op af.

   Er zit een dikke scheidslijn tussen saaie en kwalitatieve journalistiek. Kranten zijn te vaak saai. Opleuken is niet de oplossing. Krantenbestuurders en -journalisten zijn ziende blind als ze niet weten hoe ze goede journalistiek kunnen bedrijven en daarmee jongeren aanspreken. Er zijn media die dat goed doen, maar die vind je niet op papier. Maar online. Kijk maar eens goed wie Website vh Jaar zijn geworden en wie Dutch Bloggies hebben gewonnen. Daar vind je vast wat voorbeelden terug van hoe het wel moet.

   En dan zul je merken dat jouw gezever over de jeugd van tegenwoordig exact hetzelfde is als waar Cicero tweeduizend jaar geleden ook al over klaagde: het moreel verval van de jeugd van tegenwoordig. Elke generatie daarna had wel wat te klagen over de dan jonge jeugd. Dat is prima: door die veranderingen komt de wereld vooruit, en dat is altijd zo geweest.

3. Emiel is nu mijn held…
   Hearhear!

4. Net als Arnjw, ik las in een adem door.

5. Als ik het heb over journalistiek, heb ik het al lang niet meer alleen over krantenjournalistiek. En als ik het wel over krantenjournalistiek heb, ben ik de eerste om kritisch te zijn. Ik kan me heel goed voorstellen dat de G-generatie sceptisch is. En beweer slechts dat journalistiek, online en offline, overtuigender en beter moet zijn dan ze nu is willen wij, journalisten, bloggers, en anderen, de G-generatie overtuigen van het nut van die journalistiek.

6. Het meest verontrustend is dat elementaire kennis van de maatschappij soms ontbreekt bij jongeren. Onthutsend is het dat de naam Ramses Shaffy dinsdag voor sommige jongeren volslagen onbekend was…

7. @Henk: “De trend is pijnlijk duidelijk: internet neemt de rol over van televisie en krant, de rollen worden omgekeerd.” Ik vind dat je hiermee wel degelijk de koppeling maakt tussen journalistiek en de krant. Terwijl het verschillende grootheden zijn. Het een zegt iets over een denk- en werkwijze, het ander iets over het gekozen medium. De teloorgang van papieren media heeft niets te maken met een eventuele teloorgang van professionele journalistiek.

   Ten tweede klopt het onderzoek van Motivaction niet. Nou ja, het onderzoek misschien wel, maar de conclusie niet. Jongeren zijn minder (diepgaand) geïnteresseerd, maar dat geldt ook voor ouderen. Het is een tijdsverschijnsel. En dat is van alle tijden…

   @Sent Wierda: dat is allesbehalve verontrustend. Shaffy was een oude man en al jaren niet in het nieuws. Op mijn beurt ken ik de artiesten van deze tijd niet. Daar verbazen jongeren zich dan weer over. En dan nog: is dat elementaire kennis van onze maatschappij?

8. @Rene: De commissie Brinkman heeft er terecht op gewezen dat de journalistieke infrastructuur in gevaar komt als te veel dagbladen verdwijnen. Hoewel ik van kranten hou – fijn medium – maak ik me drukker om het lot van de journalistiek. Ik ben de eerste om toe te geven dat met het wegkwijnen van kranten niet alle journalistiek per se verdwijnt (niet alle kranten hoeven te verdwijnen, er bestaat nog zoiets als radio en televisie, en op internet ontwikkelt zich ook journalistiek). Maar ik maak me wel zorgen over de overgang van het ene naar het andere tijdperk: hoeveel journalisten, hoeveel media hebben we – ongeacht het platform – nodig?

9. Ik behoor niet tot de Google-generatie (betere term lijkt mij Netwerkgeneratie), maar tot de generation-X of Y of de patatgeneratie, weet ik veel. In ieder geval heb ik Michael Jackson nog gezien met krullen, zijn eigen neus en een donkere huid.
   Mijn generatie was wel vatbaar voor het opleuken/versnellen/verlichten van het nieuws, de N-generatie is dat niet. Voor ons was niet dat andere nieuws op zich leuk, maar die verandering zelf was interessant.

   De N-generatie heeft die verandering niet ervaren, zij zijn opgegroeid met hun mobieltje en hun internet. Verandering is gewoon.

   De ‘oude’ mediamensen proberen nog steeds het truucje van de verder opleuken uit, wanhopig wordt alles voortdurend aangepast. De N-generatie heeft simpelweg geen zin om daarin mee te gaan, de wij pataters, X-ers, en Y-ers vinden het ook niet meer spannend.

   Amjw slaat de spijker op zijn kop: “Serieuze media (Volkskrant, NRC enz) buigen steeds meer toe naar entertainmentnieuws (bruiloft Frans Bauer op de voorpagina?) om meer jonge lezers te trekken en jonge lezers rekenen hen daar juist op af.”

   Daarnaast prikt hij/zij precies in de achilleshiel van een oude mediaman: Houd op met het sturen van mijn mening! Ik beschik namelijk over dezelfde informatiebronnen als jij, want jij linkt ernaar. Vertel dan niet een half verhaal, want dat kan ik ook.

   En het halve verhaal van Amjw is sterker.

10. “En beweer slechts dat journalistiek, online en offline, overtuigender en beter moet zijn dan ze nu is willen wij, journalisten, bloggers, en anderen, de G-generatie overtuigen van het nut van die journalistiek.”

    Deels eens: niemand hoeft overtuigd te worden van het nut van de journalistiek, maar van de kwaliteit ervan. Als er echt ‘breaking news’ is (moord op Fortuyn en Van Gogh – die orde van grootte), dan kan het NOS Journaal rekenen op miljoenen extra kijkers. Het nut blijkt wel, maar wat het NOS Journaal als feiten presenteert, wordt op fora vervolgens tot in den treure besproken. En op die fora blijken ook mensen te zitten die méér weten van een onderwerp dan de verslaggever van het Journaal.

    Neem nou de crash bij Schiphol eerder dit jaar. Terwijl het NOS Journaal nog in de eerste shock zat, las ik op fora al hele analyses over mogelijke oorzaken. Waar het ANP nog blunderde met de reputatie van Turkish Airlines, kon je elders al lezen dat het helemaal geen Houtje-Touwtje-Air is, die op allerlei blacklists voorkomt.

    Ik ben niet de enige die dat leest. En met breaking news zet ik heus wel de tv aan. Lees ANP-berichten. Maar die feiten voor zoete koek slikken? Neen, heer Blanken, dat doen we niet meer.

    Daar staat ook een negatief punt tegenover: er zijn ook voorstanders van complottheorieën, die op fora vrijelijk hun mening proberen te onderbouwen met feiten. Twijfel veroorzaken. Het Ministerie van VWS liep hiertegenaan met de griepvaccincatiecampagne: veel feiten ontbraken en dus vulden mensen die zelf in. En wat is dan waar? Houdt het ministerie iets achter? Speelt het onder een hoedje met de farmaceutische industrie? Allemaal vragen waar kranten en journaals zich niet aan wagen.

    For the record: imho veel erger dan hoe het met jongeren is, maak ik me zorgen over ouderen. Veel van hen (vooral 60+) radicaliseren in rap tempo. Stemmen ineens PVV, na zestig jaar PvdA. Zijn intolerant tegenover iedereen die in hun ogen iets verkeerds doen. Over deze asociale oudere generatie – die veel gevaarlijker is dan welke Hofstadgroep dan ook – lees en hoor ik vrijwel niets via gevestigde media. Maar ik kom ze elke dag in de trein tegen. Leggen hun voeten op de bank. Pakken achteloos je betaalde krant voor je neus weg zonder iets te vragen. Dringen voor in rijen.

    Ook hierboven staat weer een lichtelijke overdrijving. Maar in tegenstelling tot veel vertegenwoordigers van de media, die of jubelen over de nieuwe generatie (Einstein-generatie) of ze een depressie aanpraten, wilde ik de focus op dezelfde wijze richten op de oudere generatie.

    Waarom hoor ik daar niets over, heer Blanken?

11. Iets minder sterk verhaal dan Amjw’s eerste, maar het punt is gemaakt. De oudere generaties en media(mensen) trachten krampachtig hun grip op de maatschappij vast te houden, zij verkeren nog steeds in de illusie dat zij het innerlijk en uiterlijk ervan kunnen bepalen.

    Ondertussen zijn de pubers en de jongvolwassenen (waartoe ik ook niet meer behoor Henk) al veel verder dan dat. Zij trekken zich niets aan van deze na-oorlogse babyboomers (de B-generatie die deels terecht opgegroeid is met het idee dat de samenleving maakbaar was, met de nadruk op ‘was’) die steeds meer ervaren dat zij de boel niet meer kunnen sturen.

    Ondertussen gaat de Netwerk-generatie haar eigen gang. Ze creëert haar eigen blikveld op de maatschappij, en in dat blikveld is minder plaats voor oude media, omdat er beter passende alternatieven beschikbaar zijn.

    Dat onderzoek uitwijst dat de “jeugd van 1986″ (even over die ene kam scheren) egoistisch en nauwelijks betrokken is, roept minimaal één vraag op: waarom is dat dan zo?

    Mijn antwoord hierop zou zijn: De “jeugd van na 1986″ ervaart dagelijks dat zij en de generaties voor haar, inclusief de B-generatie, nauwelijks invloed kunnen uitoefenen op de maatschappij.
    En toch zijn zij niet egoistisch, en ook niet ‘nauwelijks betrokken’, hun energie op die vlakken richt zich alleen niet op DE samenleving, maar op HUN samenleving, want dan levert die energie tenminste wat op.

    De jeugd weet wat de babyboomers nog steeds niet kunnen geloven.

12. Second that :) (of in de woorden van oudere generaties: daar kan ik mij in vinden ;))

13. tl;dr ;)

14. @Fred en anderen: Ja, netwerkgeneratie is misschien wel een betere term, omdat niet Google, maar het netwerk het bepalende platform is. Om het in liedjestermen te zeggen: niet Google maakt het verschil, maar het netwerk. Maar ik heb nu eenmaal voor de term Google-generatie gekozen toen ik mijn boek Mediamores schreef, en zoiets blijft dan plakken. ;-)

    Ik ben blij met de discussie overigens. Per slot van rekening ontstond dit stuk slechts naar aanleiding van een rapport – waarop vast van alles af te dingen valt – en mijn angstige gevoel dat de G-generatie minder betrokken is bij de samenleving dan hun ouders en de ouders van die ouders.

    Zo’n gevoel is moeilijk hard te maken. Jullie zouden gelijk kunnen hebben dat het vooral een kwestie is van perspectief. Als je met de blik van een krantenman/NOS Journaal-kijker naar de G-generatie kijkt, stel je vast (zie tal van onderzoeken, waaronder dat van Irene Costera Meijer) dat die generatie op een andere manier media gebruikt.

    Ik heb daar niet zo’n oordeel over, maar ben er wel door gefascineerd. Ook ik denk dat de G-generatie zich wel redt en waarschijnlijk op een andere manier betrokken is (via het netwerk!) bij de samenleving dan de verzuilde of half-ontzuilde babyboomers.

    Uiteindelijk wil ik weten hoe de G-generatie media gebruikt. Wanneer, met wie, waarom, op welke tijdstippen, et cetera. En ja, ik denk dat dat onvermijdelijk gevolgen heeft voor de journalistiek, die nu nog te veel een oude mediajournalistiek is. Dat moet anders, willen we de G-generatie overtuigen van het nut van journalistiek uberhaupt.

15. @Henk: Uit jouw gebruik van het woord netwerk, en dan met name wanneer je het woord ‘het’ ervoor plaatst, maak ik op dat je het netwerk als een technisch iets ziet, als de kabelknoop die het we het www noemen. Ook het woord ‘platform’ wijst daarop.

    In mijn eerdere post praat ik over HUN samenleving ipv DE samenleving, met het woord netwerk is het precies zo; niet HET netwerk, maar HUN netwerk. Ik praat over mensen, HET netwerk is niets anders dan een hulpmiddel, een handige tool, net als een mobieltje, waarmee ze ondermeer HUN netwerk onderhouden, maar verder irrelevant. The medium is the message no more.

    Jij maakt je druk over de veronderstelde teloorgang van jongere generaties, een veronderstelling gebaseerd op onderzoeken gedaan door babyboomers; jeugd, de N-generatie en de generatie daar net voor, laat zich nu minder dan ooit vangen onder één noemer (lees ook eens “Liquid Society” ;) ) en laat zich zeker niet meer beïnvloeden in hun informatiekeuzes door de B-generatie.
    Niet de N-generatie, maar de nieuwsorganisaties gaan ten onder. Logisch dat je daarover bezorgd en gefrustreerd bent, maar blijf daar niet in hangen.

    Nu hebben de oude media nog een vast publiek van voor de N-generatie, een publiek dat langzaam uitsterft. Over 10-15 jaar is het volume van dat publiek onvoldoende om een oude nieuwsorganisatie rendabel te maken. En daarmee geldt: HET publiek bestaat niet, JOUW publiek vindt jou wel, mits je relevant bent. (Lees ook: “The long tail”.)
    Die beweging is door niemand bij te sturen, it’s the technology and the demography, stupid! We weten nu wel dat het besef van onmacht een harde pil is om te slikken voor een babyboomer zoals jij. Get over it!

    Het is leuk dat het onderzoek jou aan het denken heeft gezet, en de aanleiding was voor jouw schrijven, en het onderwerp van het onderzoek is erg interessant, maar het voegt niets toe aan het onderwerp dat je voor het voetlicht wilt brengen: de toekomst van de journalistiek.

    Het enige wat de journalistiek (en iedere andere bedrijfstak) kan doen, is bereikbaar zijn op de manieren waarop de consument dat wil. Dat is alles waar men zich druk over hoeft te maken. (En dan zijn er natuurlijk nog de minuscule details mbt de inhoud van de journalistieke verhalen en de positie van de journalistiek, de relevantie (en niet het nut), in het netwerk van de lezer. Mijn tip: laat maar eens zien wat nu precies datgene is wat je toevoegt.)

    Oude mediadenkers moeten zo langzamerhand eens actie ondernemen ipv te blijven praten over wat er anders moet, want hun relevantie neemt zienderogen af.

16. Fred zei: “Uit jouw gebruik van het woord netwerk, en dan met name wanneer je het woord ‘het’ ervoor plaatst, maak ik op dat je het netwerk als een technisch iets ziet, als de kabelknoop die het we het www noemen. Ook het woord ‘platform’ wijst daarop.”

    Het net (‘kabelknoop’) is iets anders dan het www (world wide web.

    Die kabelknoop is het internet en bestaat uit heel wat meer dan alleen kabels. Het is een stelsel van kabels, routers en servers. Dat geheel vormt de infrastructuur. Voor de ouderen onder ons: het is min of meer vergelijkbaar met het papier ende bezorgers van de krant.

    Het world wide web, ook wel het web genoemd, is een denkbeeldige opslagplaats van bestanden die via links met elkaar zijn verbonden.

    Beiden maken gebruik van protocollen en standaarden waardoor al die bestanden toegankelijk zijn.

    Hoewel http vast en zeker het bekendste protocol is, zijn er oneindig veel andere protocollen mogelijk. En dat betekent dat er ook oneindig veel andere diensten mogelijk zijn.

    De toekomst van het internet ligt daarom niet bij het web zoals we dat nu kennen. De ‘nieuwe krant’ zal waarschijnlijk niet op het web zoals we dat nu kennen gebaseerd zijn.

    Om die reden heeft het ook zo weinig zin dat journalisten zich telkens opnieuw proberen voor te stellen hoe die ‘nieuwe krant’ er uit gaat zien. Het is alsof je video probeert uit te leggen aan iemand die alleen maar toneeluitvoeringen kent; de toehoorder zal begrijpen dat er iets te zien zal zijn, maar heeft geen benul van de consequenties.

17. @Fred: Bauman ken ik al wat langer, net als Anderson. Het staat wat parmantig, maar wij het meer eens dan je denkt. Zie daarvoor PopUp (2007) en Mediamores (2009). En eventueel De Mediarevolutie (2003).

18. @Henk: Het was ook meer als grapje bedoeld, ik weet dat je genoemde titels kent. Ik heb alleen het idee dat je het helikopterperspectief een beetje uit het kwijt was geraakt in je bovenstaande schrijven.
    En in welke mate wij het eens zijn, daarover verschillen wij van mening.

19. @mezelf: uit het oog, of kwijt… (schrijf 1000 strafregels!)

20. ik denk niet dat mijn generatie minder betrokken is bij de samenleving dan die van mijn ouders, en ik denk niet dat de generatie van mijn ouders minder betrokken is bij de samenleving dan de generatie van hun ouders. mijn grootouders woonden in een dorp of stad en hun samenleving speelde zich in het dorp of de stad waar ze op dat moment woonden. mijn ouders waren of zijn veel meer gericht op nederland in zen geheel en kijken ze wel over de grens maar dat is vrij beperkt, hoewel ze zelf zeggen ware kosmopolieten. door de globalisatie kijken wij verder dan de lands- of uniegrenzen. oftewel we zijn even betrokken alleen de samenleving is groter, het interesseert mij dan ook geen reet wie der bij mij in de straat of stad wonen en wat hen allemaal beweegt.
    het kost mij geen moeite politieke discussies te hebben met inwoners van de pampa’s in argentinie, bergbewoners uit nepal of exvissers uit karakalpakistan maar dan moet ik wel geinformeerd zijn over dezelfde dingen als zij, hier heb ik internet voor nodig. Het huidige mediabestel biedt mij namelijk alleen nederlands nieuws + een beetje buitenland. hoewel ik het waardeer nieuws uit het buitenland in perspectief te zetten teggen normen en waarden die hier heersen (zoals kranten proberen te doen) kan ik dat nieuws alleen van het internet halen omdat er geen goed aanbod is in nederland.
    ik denk dat journalistiek als waakhond van de democratie ook in netwerkvorm kan fungeren dat hoeft niet perse een commercieel en paternalistisch systeem te zijn als het nu is.

    owja en ik ken geen shift-toets:P
    mvgr, rick

21. (…) kosmopolieten te zijn.
    zo’n klein schermpje dood het overzicht