‘Rompredacties zijn onvermijdelijk’

money“Ik denk dat niemand weet waar de pot met goud staat”, zei Michiel Bicker Caarten donderdag aan het begin van de conferentie ‘Show me the money‘. Hij kreeg gelijk. Wie naar de Lichtfabriek in Haarlem was afgereisd in de hoop daar een gouden tip te krijgen voor een goed online verdienmodel, kwam van een koude kermis thuis.

Het echt grote geld wordt nog altijd op de traditionele manier binnengeharkt. “We verdienen het meeste met papier”, vertelde Jessica Wit, uitgever van Nrc.next. “Op het vlak van digitale media zijn we nu nog voornamelijk bezig met experimenteren.” Ze twijfelt er desondanks niet aan dat er ook online geld kan worden verdiend. “Daar ben ik van overtuigd. Er zullen immers altijd mensen geïnteresseerd blijven in kwaliteitsjournalistiek.”

Wit denkt dat er altijd behoefte zal blijven aan betaalde nieuwsmedia. “Gratis kranten en sites zijn een verrijking van het medialandschap. Maar ze zullen wel eerder meegaan in de wensen van de adverteerders. Dat is niet in het belang van de lezer.” Ook op internet zullen nieuwssites daarom vroeg of laat een hek om hun content zetten, verwacht zij. Wit is niet bang dat lezers dan massaal overschakelen op een gratis alternatief. “Het is wel een dilemma wie er begint met geld vragen, maar boor muziek gaan mensen ook naar iTunes.”

Oliehandelaar
The Guardian zal voorlopig in ieder geval geen tolpoortjes om zijn site plaatsen, zo maakte Chris Thorpe van de Britse krant duidelijk. Hij denkt dat de lezers en de democratie juist gebaat zijn bij gratis content. ‘Delen’ is belangrijk bij nieuws en dat maak je moeilijker door voortdurend geld te vragen, stelt Thorpe. “Als ik samen met mijn vrouw de zondagskrant lees, dan vraag ik haar ook niet een pond als ze een bepaalde bijlage wil lezen.”

Maar wat blijft er over van de goede verslaggeving als niemand meer betaalt? Daar maakt Thorpe zich niet veel zorgen over: de nieuwe tijd biedt immers ook nieuwe mogelijkheden. Neem bijvoorbeeld het verbod dat The Guardian kreeg opgelegd om te berichten over kamervragen over de oliehandelaar Trafigura.

Lezers van de krant ontdekten via Twitter zelf waarover de gewraakte kamervragen gingen. Met alle nadelige gevolgen voor Trafigura van dien: er werd veel meer over het handelen van de oliehandelaar getwitterd en geblogd dan het geval zou zijn geweest als het bedrijf niet om een zogeheten gagging order had gevraagd.

Nauwelijks levensvatbaar
Volgens Paul Molenaar (voormalig directeur van Ilse Media) redeneren veel uitgevers de verkeerde kant op. “Het productieproces voor nieuws is stervensduur. Daaruit wordt vervolgens de conclusie getrokken dat er geld moet worden gevraagd aan de nieuwsconsument om de boel overeind te houden.”

Maar waarom zou je niet op een andere manier geld proberen te verdienen, vroeg Molenaar: door minder uit te geven. Dat kan bijvoorbeeld door wat te doen aan ‘de schaal van de redacties’ (lees: kleinere redacties). Jan Dijkgraaf (HP/De Tijd) meent dat er nauwelijks een alternatief is voor het inkrimpen van redacties. “Rompredacties zijn onvermijdelijk.” Ook zijn eigen blad zal ‘drastisch moeten veranderen’. “Zoals het nu gaat, is het nauwelijks levensvatbaar.”

Een andere manier om op de kosten te besparen is volgens Molenaar door vaker ‘de community in te zetten voor het maken van content’. Dat gebeurt onder meer bij The Guardian, vertelde Thorpe. De Britse krant gooide een enorme berg bonnetjes van parlementariërs online en nodigde zijn lezers uit om daarin te gaan graven. Door deze vorm van crowdsourcing is The Guardian in staat om verdachte uitgaven sneller en goedkoper te achterhalen.

Maarten Reijnders

Maarten Reijnders (1976) is freelance journalist.

Alle artikelen van Maarten Reijnders op De Nieuwe Reporter.