In de achterliggende debatten over de teloorgang van de dagbladpers, benadrukten politici vooral het verdwijnen van verslaggevers uit de raadszalen van de gemeentes. De democratie zou op het spel staan. Veertien studenten van Fontys Hogeschool Journalistiek (FHJ) in Tilburg vroegen zich af hoe de verslaggeving van de provincie als bestuurslaag ervoor staat. Lopen regionale media nog warm om te berichten over provinciepolitiek? Heeft de verslaggever de provinciehuizen niet al lang geleden de rug toegekeerd?

De Tilburgse studenten deden onderzoek naar de regionale berichtgeving over provinciale politiek. Zij stuurden enquêtes naar alle Gedeputeerden en leden van Provinciale Staten en voerden gesprekken met (hoofd)redacteuren van regionale media; kranten, televisieomroepen en radiostations.

FTE’s
Een van de vragen die aan de redacteuren werd gesteld, was hoeveel mensen zich met de provinciale politiek bezighouden. Per provincie en per medium is nooit meer dan 1,5 fte beschikbaar. Soms is er een specialist, maar vaak delen 2 journalisten de taak en er zijn ook media waar niemand is aangewezen als provincieverslaggever. Erna Straatsma, hoofdredacteur van het Leidsch Dagblad, verwoordt het treffend: “Jaren geleden was er één provincieverslaggever die de Statenvergadering en –commissies volgde. Dat doen we niet meer. Dat heeft te maken met een voortdurende inkrimping van de redactie en de veranderde opvatting over regiojournalistiek.”

Voor ongeveer de helft van de 18 ondervraagde redacteuren en hoofdredacteuren heeft de verslaggeving over provinciale politiek nog wel prioriteit. Zolang er tenminste met zorg geselecteerd wordt: “Het is voor de meeste mensen een ver-van-mijn-bed-show en er gebeuren weinig spannende dingen”, vindt Arjo Kraak, politiek redacteur bij Omroep Brabant.

Human-interest
Om de provincie dichter bij de mensen te brengen, is de stijl van de verslaggeving veranderd. “Vroeger was de verslaggeving meer een vorm van notuleren”, zegt een adjunct-chef van een regioredactie van een dagblad. “De verhalen zijn nu journalistieker. Van tevoren wordt meer een selectie gemaakt uit wat nieuwswaardig is en wat niet.” Een bureauredacteur van een omroep ziet dezelfde ontwikkeling: “Van saaie verslaggeving is de koers verlegd naar een wat meer human interest-achtige benadering.”

Binding
Hoewel sommige journalisten de provincie als een ‘ver-van-mijn-bed-show’ beschrijven, zijn Groningen, Friesland en Zeeland provincies waar deze vlieger niet opgaat. Chefs Arjen Bakker van het Friesch Dagblad en Koen Mijnheer van Omroep Zeeland vinden de kloof helemaal niet groot. “Het provinciebestuur in Zeeland is wat een gemeentebestuur is in een grote gemeente”, aldus Mijnheer. Johan de Veer, provinciaal verslaggever voor het Dagblad van het Noorden herkent dat. “In Groningen is de betrokkenheid van de inwoners bij de regionale politiek groter dan in de meer verstedelijkte regio’s”, zegt De Veer. “De provincie heeft hier best veel in de melk te brokkelen. Ze vervult niet alleen haar wettelijke taken, maar verleent ook allerhande vormen van bijstand aan maatschappelijke organisaties en gemeenten. Je moet dan denken aan financiële steun en kennis.”

Betekent dat nu dat journalisten verzaken? Niet per se, vindt Carlo Hagemann, universitair docent communicatiewetesnchap aan de Radboud Universiteit Nijmegen. “Provincieonderwerpen zijn abstract, het gaat vaak over procedures. De provinciale verkiezing is niet voor niets bijna altijd de verkiezing met de laagste opkomst. Het is niet sexy genoeg wat daar gebeurt.” Pas als het onderwerp de lezer raakt, moeten journalisten er aandacht aan besteden. “Dat geldt bijvoorbeeld voor politici die sjoemelen of een belangrijk interregionaal overleg met gevolgen. Als journalist heb je een waakhondfunctie, maar dan moet er wel iets te bewaken zijn.”

Rapportcijfer
Ook bestuurders lijken journalisten de geringe aandacht niet erg kwalijk te nemen, blijkt uit een enquête onder 107 provinciale politici (16,9 procent van 635 benaderde provinciale bestuurders). Gemiddeld waarderen leden van Provinciale en Gedeputeerde Staten de provinciale politieke verslaggeving in hun regio met een 6,1. De hoogste rapportcijfers vallen in Friesland (7,3) en Groningen (7,1), waar journalisten een sterke binding tussen de provincie en het publiek constateren, en waar alle grote media minimaal één provinciespecialist hebben, die fulltime met de provincie bezig is.

Het laagste cijfer, voor de provincie Utrecht, is nog steeds een minimale voldoende (5,6). Hieruit maakt Carlo Hagemann op dat provinciale politici “al blij zijn met iedere druppel aandacht die ze krijgen. Het is tenslotte niet het meest sexy onderwerp en blijkbaar weten de leden van GS en PS dat ook”.

De ‘rapportcijfers’ per provincie:
1. Groningen: 7,33
2. Friesland: 7,10
3. Noord-Holland: 6,89
4. Zuid-Holland: 6,29
5. Gelderland: 6,13
6. Limburg: 6,11
7. Noord-Brabant: 6,10
8. Overijssel: 5,90
9. Drenthe: 5,80
10. Zeeland: 5,78
11. Flevoland: 5,71
12. Utrecht: 5,63