Rechter vindt archief belangrijker dan privacy
Soms willen mensen liever worden vergeten door Google. Maar het geheugen van kranten, hun digitale archief, is belangrijker dan de privacy van personen. Dat is kort en goed wat de rechtbank in kort geding deze week heeft bepaald in een zaak tegen het Eindhovens Dagblad, aangespannen door een vrouw die last had van een oud artikel.
“Een krant moet niet knippen in zijn archief”, schreef ED-hoofdredacteur Henk van Weert in een column. “Wie verwijdert begeeft zich op een heilloze weg van verminking, die in geschiedvervalsing eindigt. Ik weet het, het is een groot woord tegenover het particuliere belang van die mevrouw, maar alle rampspoed kent nu eenmaal een futiel begin.”
Het ED begrijpt dat mensen op internet last kunnen hebben van vergeelde knipsels. Ze hebben iets te wild geleefd als student, of willen niet worden herinnerd aan een ruzie van jaren her. De krant waarin die artikelen stonden is al lang tot pulp vermalen, maar via Google duiken ze nog op. Steeds vaker krijgen sollicitanten vragen: “Was u werkelijk zo’n losbol in uw studententijd?”
Dat is vervelend, erkent het ED, maar het gaat te ver om zo’n artikel dan maar te verwijderen uit ons archief; het webarchief “zou een gatenkaas worden”. De krant boog niet toen de vrouw in kwestie – een ex-werkneemster van de universiteit die hier verder maar anoniem moet blijven – de zaak hoog opnam en een kort geding begon.
Integer
Het vonnis in deze zaak is bij mijn weten het eerste waarin een rechtbank het belang van integere archieven afweegt tegen de privacy van betrokkenen. Eerder liet alleen de Raad voor de Journalistiek zich over een soortgelijke kwestie uit. Ik was daarbij – zeg ik volledigheidshalve – betrokken omdat ik de Raad adviseerde. De Raad volgde dezelfde lijn als de rechter nu doet.
Net als in die RvdJ-zaak ging het bij het ED om een bericht dat op zich journalistiek deugde. De vrouw was op non-actief gesteld vanwege “een gevoelige personele kwestie”. Toen het ED daarover berichtte, kon de krant nog niet weten dat de kwestie al was geschikt; de vrouw vertrok uiteindelijk. Het bericht zelf, zegt de rechtbank nu, was misschien incompleet, maar niet onrechtmatig.
Zoals dat gaat, kwam het oude bericht terecht in het digitale archief van het Eindhovens Dagblad. Wie de naam van de vrouw op Google intikt, vind het nog steeds. Ze heeft daar vast last van bij het zoeken van nieuw werk. Maar een gearchiveerd artikel online beschikbaar houden is niet hetzelfde als dat artikel opnieuw publiceren, oordeelt de rechter.
Dit artikel staat ook op het weblog van de auteur.
7 reacties:
23 februari, 2010
Het archief zal ook integer blijven als de naam van die mevrouw op het internet wordt vervangen door een initiaal. Het feitelijke archief blijft dan compleet en beschikbaar voor serieus onderzoek, terwijl de mevrouw in kwestie geen last meer heeft van nieuwsgierige aagjes die haar naam op het internet inkloppen.
Het is op zijn minst vreemd te noemen dat een moordenaar ‘recht’ heeft op een balkje over zijn ogen en alleen met zijn initialen wordt aangeduid, terwijl doodgewone burgers levenslang last kunnen hebben van een verder onbelangrijk krantenartikel.
23 februari, 2010
Helemaal met de vorige schrijfster eens.
Het is bijzonder merkwaardiger dat intialen niet voldoende zouden zijn om de journalistieke en archiverische doelstellingen te waarborgen.
Een zeer slechte uitspraak van een rechter die zich niet of onvoldoende in de materie heeft ingelezen.
Het is namelijk een vrijbrief voor welk archief dan ook om alles maar klakkeloos op het internet te zetten. Juist met die openbare toegang met z’n vele zoekmogelijkheden die internet biedt is zorgvuldigheid op zijn plaats.
Wat is het hogere belang om persé die naam voluit te moeten vermelden. Alleen omdat het te veel moeite kost om deze in te korten?
Vroeger hadden de ‘gewone’ burgers geen toegang tot het overgrote deel van de archieven die in Nederland worden bijgehouden. Of je moest een onderzoeker of journalist zijn. Maar het was uitgesloten dat jij in het archief van je oude school zou mogen rondsnuffelen.
En dat het internet gebruikt wordt om mensen te screenen is inmiddels gemeengoed geworden. Daar zou meer aandacht voor moeten komen. Willen we dat allemaal wel, de mogelijke gevolgen. Nu groeit de jeugd op met de wetenschap dat alles online staat, vroeger was dat niet zo.
Ikzelf weet van een geval waarbij een potentiele werkgever op zoek naar personeel informatie op het internet bij elkaar heeft gezocht van sollicitanten. Daarbij werd gestuit om informatie die erop duidde dat een der sollicitanten een ziekte had.
Zo werkt dat vandaag de dag uit. Maar niet iedereen beseft dus wat de gevolgen kunnen zijn.
23 februari, 2010
Een leuk en toch leerzaam filmpje, speciaal voor de mensen die denken dat privacy niet zo heel erg belangrijk is:
http://privacymatters.nl/
24 februari, 2010
Een werkgever vraagt altijd naar het arbeidsverleden. Dat is hard nodig, want je kunt je lelijk vergissen als je alleen op het gesprek en het cv afgaat. Ook voor de opmars van Google moest een sollicitant verklaren waarom er een gat van maanden in het cv zat en waarom een op papier veelbelovende loopbaan opeens een andere richting nam. Zeker, de ontsluiting van archieven op internet is een aanvulling op het altijd moeizame verzamelen van referenties en achtergrondinformatie. Sommige werkgevers worden daar lui van en beperken zich tot Google. Dat is niet verstandig, zoals iedereen weet die zich hier een beetje in verdiept.
Verzwijgen van problematische kwesties is geen oplossing. Het legt een tijdbom onder de nieuwe arbeidsrelatie. Een sollicitant kan beter antwoorden paraat hebben op dit soort zaken dan proberen het verleden op te poetsen.
25 februari, 2010
werkgevers en mensen die anderen beoordelen op hun googleresultaten zijn DOM. Moet ik dat nog uitleggen?
gaat ie: een mens is meer dan zijn googleresultaten.
25 februari, 2010
Wie de moeite neemt het vonnis van de Rechtbank even te lezen – http://www.rechtspraak.nl/ljn.asp?ljn=BL5458 – leest ook dat de Eindhovense mevrouw in kwestie, geen poging heeft gedaan het oorspronkelijke bericht van het ED aan te laten vullen of te laten corrigeren. Ook bij de afspraken rond haar ontslag is geen gemeenschappelijke tekst overeengekomen waarin haar reputatie enigszins zou worden hersteld. Ook in de rechtzaak zelf is, voorzover valt na te gaan in het vonnis, niet gevraagd om aan het gewraakte stukje in het archief van het Eindhovens Dagblad een completerende paragraaf toe te voegen. In die zin heeft ze het er zelf enigszins bij laten zitten.
P.S. als mensen commentaren schrijven op een journalistieke website, kunnen ze zich dan ook een beetje als journalist gedragen en hun Naam vermelden?
18 maart, 2010
Als het oorspronkelijke artikel niet is gerectificeerd, wat is dan de motivatie om een rechtszaak te beginnen? In het niet-digitale archief is dit artikel immers al sinds jaar en dag te vinden.
Waarom zou je op internet recht hebben op MEER privacy dan daarbuiten?