LeMonde.fr: nóg beter dan de papieren krant

lemondefrOp een heldere woensdag in februari ging ik op bezoek bij LeMonde.fr, de internetredactie van Le Monde en sprak met hoofdredacteur Boris Razon (34). Het aanbod van de site is uitgebreid en van hoge kwaliteit en, in tegenstelling tot wat bij andere dagbladsites gebruikelijk is, staat de website vrijwel los van de krant. En… ze maken nog winst ook; dit in tegenstelling tot de papieren versie.

In het 13e arrondissement, aan de rand van de binnenstad van Parijs, aan de brede Avenue Auguste Blanqui, waarboven op hoge gietijzeren bogen de Metro voorbijraast, staat het imposante gebouw van de meest toonaangevende krant van de Franssprekende wereld. Eigenlijk lijkt de website, die in 1995 werd opgericht en nu 45 redacteuren in dienst heeft, in niets op de krant, afgezien van het bekende logo waar achter het traditionele masthead een schreefloos .fr is gezet. De papieren en digitale uitgaven zijn economisch en redactioneel volstrekt onafhankelijk. Wat ze delen is het wereldwijd bekende merk, samen met de (relatief) lange staat van dienst en niet te vergeten de kwaliteit.

Jong, open en brutaal
Waar de krant zeer traditioneel aandoet (veel zwart-wit, lange stukken, geen grote koppen) is de website een zeer eigentijds product: veel plaatjes, links, blogs, multimedia, filmpjes, newsletters etc. Volgens Razon staat LeMonde.fr zo vol met inhoud omdat er veel partners en bloggers aan de site verbonden zijn die voor inhoud zorgen. Maar ook wordt er goed naar de gebruikers geluisterd; Razon zegt dat de grootste uitdaging voor LeMonde.fr — maar ook voor andere nieuwssites —is om nog beter met de reacties van gebruikers om te gaan en de social networks bij het werk te betrekken. Vanwege het gereserveerde karakter van het merk ‘Le Monde’ zijn de mogelijkheden hiervoor bij LeMonde beperkt. Sinds kort kunnen abonnees ook een profiel aanmaken bij LeMonde.fr maar dit lijkt vooral gericht op professioneel gebruik en niet in de eerste plaats als social network.

Heel anders ligt dat bij LePost.fr, een open platform voor ‘info, buzz, debat’. LePost.fr is een afdeling van LeMonde.fr maar wordt door een aparte redactie gemaakt. Hier kan iedereen een profiel aanmaken, posten en reageren op bijdragen van de redactie. Het is een poging om een ‘social network’ en een nieuwssite tot een geheel te maken. Of het werkt moet nog blijken, het wordt hier in ieder geval geprobeerd. Interessant is dat de koppeling met LeMonde alleen in de allerkleinste lettertjes is terug te vinden. LePost wil een jong, open en brutaal merk zijn.

Waar LeMonde.fr nu al in uitblinkt is nieuwe dingen uitproberen. En daarmee weet men veel gebruikers aan zich te binden. De oplage van de papieren Le Monde is ongeveer 135.000. Die hebben allemaal gratis toegang tot LeMonde.fr, maar ze moeten zich er wel voor aanmelden. Dat hebben ongeveer 50.000 abonnees gedaan. Die vormen de helft van alle abonnees van de site, die daarnaast dus nog eens 50.000 betalende klanten heeft die de papieren krant niet lezen. Van alle abonnees houden er zevenduizend een blog bij op LeMonde.fr. Op de gratis inhoud komen dagelijks 1,7 miljoen bezoekers af. Ook een niet te versmaden hoeveelheid. Die gratis pagina’s staan dan ook bomvol met reclame. Ook zijn er inmiddels anderhalf miljoen iPhone-apps geïnstalleerd door gebruikers. Op de home page is pas geleden het aparte tabblad multimedia verdwenen en zijn dergelijke onderdelen geïntegreerd in het aanbod.

Subsidiëring
Het economische model van LeMonde is al in 2002 ingevoerd, als een van de eerste kranten ter wereld. Vanaf 2004 levert het de uitgeverij al geld op. En elk jaar meer. LeMonde.fr maakt gebruik van nieuwsgaring van de papieren krant maar betaalt daarvoor. Van subsidiëring door de krant is dus geen sprake. Wel is de site kandidaat voor de subsidiepot die Sarkozy onlangs voor on line media instelde.

Met een abonnement van 6 euro per maand kan je de hele papieren krant on line lezen als je wil. Dat doe ik trouwens niet, net zomin als de meerderheid van de abonnees van de site dat doen. Min of meer ongemerkt verdwaal ik regelmatig in artikelen die voor print gemaakt zijn, maar meestal gebruik ik de speciale on line inhoud: de korte filmpjes, de koppen, de verschillende nieuwsbrieven per dag, en de push-berichten op mijn iPhone. Overigens heb je voor die zes euro ook een abonnement op ElPais.com, de website van de beste Spaanse krant, handig om mijn Spaans een beetje bij te houden.

Freemium
Het business-model van LeMonde.fr is het beste te omschrijven als ‘freemium’, deels gratis, deels betaald. En het is dus allang ingevoerd voordat Rupert Murdoch de knuppel in het hoenderhok gooide met zijn voorstel om voortaan geld te vragen voor content. Thans zijn vrijwel alle kranten aan het nadenken over (deels) betaalde inhoud. In Frankrijk overweegt Le Figaro dat terwijl ook de New York Times binnenkort weer terugkeert naar een betaalmodel.

Ruim een jaar geleden voerde LeMonde.fr een nieuw redactioneel model in. Het is in wezen chronologisch georiënteerd. Bij ‘Desk Un’ worden real time berichten geplaatst. ‘Desk Deux’, de tweede trap wordt, na selectie door de ‘chef d’emission’, het recente nieuws uitgewerkt, aangevuld en verrijkt. Dan is er een derde groep die tussen een week tot enkele maanden aan stukken werkt en een vierde die thematisch werkt aan onderwerpen als technologie (belangrijk voor de site), cultuur, reizen en — in ontwikkeling— sport.

Open mind
Gevraagd naar de eisen aan jonge on line journalisten is Boris Razon duidelijk: het moeten goede journalisten zijn, afgestudeerd aan de Hogeschool met een open mind voor de nieuwste ontwikkelingen òf goede kenners van het web, met grote affiniteit voor nieuws. En het liefst allebei.

Ook vanuit die hoek bekeken is LeMonde.fr een interessant studie-object voor een docent aan de SvJ. Met Boris Razon zelf zijn nog zeven of acht redactieleden parttime docent aan journalistiek-opleidingen. Stagiaires komen er veel en graag. En omdat ik zelf toe ben aan een impuls in mijn educatieve praktijk, bespreek ik met Razon de mogelijkheid een paar weken mee te komen werken op zijn redactie en zo aan den lijve te ervaren hoe het eraan toe gaat in de stoere nieuwe wereld van on line journalistiek. Een totaal andere wereld dan die onder het gedrukte gothische logo. Al was het maar omdat de meeste redacteuren hier in stilte hun lunch achter het scherm nuttigen in plaats van aan rumoerige en met wijn besprenkelde cafétafel.

Met uw welnemen (en dat van de directie van LeMonde.fr natuurlijk) bericht ik hier binnenkort van het naadje van de kous van de meest vooruitstrevende on line journalistiek. Tot dan.

Carel Kuitenbrouwer

Carel F H M Kuitenbrouwer is docent School voor Journalistiek in Utrecht.

Alle artikelen van Carel Kuitenbrouwer op De Nieuwe Reporter.

  • Mark

    Kan LeMonde.fr ook stand alone draaien, zonder de (betaalde) content van de papieren krant? Zo niet, dan ben ik benieuwd of ze online winstgevend verder kunnen als de papieren krant om zou vallen.

  • Die advertenties erbij vind ik nogal smakeloos. Het staat zo haaks op de content.