“Romantic involvement with a news source would create the appearance and probably the reality of partiality. Staff members who develop close relationships with people who are likely to figure in coverage they prepare or oversee must disclose those relationships privately to a responsible newsroom manager. In some cases, no further action may be needed. But in other instances staff members may have to recuse themselves from certain coverage. Sometimes assignments may have to be modified or beats changed” (The New York Times Company Policy on Ethics in Journalism 2010).

De meeste journalisten of programmamakers houden niet van ethiek als het henzelf betreft. Dat banken Chinese Walls hebben om bedrijfsadviseurs en beleggers uit elkaar te houden, geldt als vanzelfsprekend. Dat ministers hun financiële belangen in een blind trust moeten stoppen, evenzeer. Maar wie verslaggevers zou vragen hun eventuele aandelen op te geven bij de hoofdredactie, zal naar alle waarschijnlijkheid de vraag krijgen of journalisten dan geen privacy hebben. Bij sexuele liaisons doet zich hetzelfde voor. Uitgevers en directeuren doen het met zijn of haar hoofdredacteuren, hoofdredacteuren met zijn of haar redactieleden. Wie daar vraagtekens bij zet geldt als ‘moraalridder’, ‘waar bemoei je je mee?’ ‘Dat is privé.’ Soms is dat waar en soms niet want die verhoudingen zijn – mogelijk – in strijd met basale journalistieke regels, nog los van gezonde arbeidsverhoudingen.

Geklets over wie het met wie doet
De wereld van de Bekende Nederlanders en Bekende Hilversummers bestaat grotendeels bij de gratie van het geklets over wie het met wie doet en waarom niet. I lick your arse you lick mine. Jij vraagt mij in jouw babbelrubriek, plug ik je liedje/boekje/bandje/showtje. Ik vind je goed, hoe vind je mij. Journalistiek in Hilversum is daarom bijna een contradictio in terminis: hoe houd je journalistieke normen over waarheid, onafhankelijkheid, onpartijdigheid, nieuws-in-proportie-met-zijn-belang, overeind in een milieu waarin ijdeltuiterij, kijkcijferdwang, vriendjespolitiek, onbenulligheid, lolbroekerij en profileerlust om de eerste plaats vechten?

De zaak Jinek-Moskowicz is een mooi voorbeeld van de frictie tussen de ene en de andere wereld. In de rubrieken en programma’s van Knabbel & Babbel is Eva een leuke ‘blondine’ die vrolijk met haar ‘boobies’ zwaait en een ‘setje’ heeft gevormd met ‘topadvocaat’ Bram Moskowicz, een andere BN-er. Romantiek in optima forma, ‘ik hoop dat ze geweldige sex hebben,’ zei collega-BN-er en ‘topadvocaat’ Gerard Spong. Wat kan daar nu mis mee zijn?

Journalistiek gezien was Eva Jinek een nieuwspresentator in opkomst die in Nieuwsuur misschien kon uitgroeien tot een van de anchors die zo’n programma nodig heeft; een presentator in wie kijkers vertrouwen hebben, naar wie ze graag kijken, wier woorden gewicht hebben. Door wie ze is, door wat ze kan, door kennis van zaken, door professionele vakbekwaamheid. Zoals dat bijvoorbeeld gold en geldt voor Jaap van Meekeren, Joop van Tijn, Frits Thors, Koos Postema, Rob Trip, Paul Witteman toen hij nog journalist was. Anchors die het gezicht van het programma zijn en het programma dragen.

Twijfel
Als kijker wil ik niets weten over wat die mensen thuis doen of juist niet thuis. Het kan me ook niets schelen als ze hun journalistieke werk maar professioneel doen. Dat is moeilijk genoeg. In hun rol als anchorman of anchorwoman van een journalistiek programma past het niet om wekelijks over hen te lezen in de roddelbladen, om hen dagelijks in kletsprogramma’s als RTL Boulevard over de tong te horen gaan of bij Wilma Nanninga te lezen over de dolle cocktailparty’s waar ze zich vertoond hebben. Al helemaal niet in gezelschap van een advocaat die enerzijds graag onderdeel uitmaakt van dat BN-ers circuit, en over wie anderzijds twijfel bestaat of zijn relaties met criminele cliënten niet de neiging hebben de grenzen van een normale advocaat-cliënt verhouding te overschrijden. Of het nu waar is of niet, Bram Moskowicz heeft de schijn tegen. En of Eva Jinek nu alles fantastisch uit elkaar kan houden of niet, ze heeft de schijn tegen. Dat is genoeg om haar ongeschikt te maken als anchorwoman voor Nieuwsuur.

De Franse televisie-presentatrice Anne Sinclair had meer dan tien jaar lang een gezaghebbend politiek programma op TF1, Sept sur sept. In 1997 werd haar echtgenoot, Dominique Strauss-Kahn, benoemd tot minister van Financiën onder president Mitterand. Ze trok zich onmiddellijk terug uit het programma. De Amerikaanse nieuwspresentatrice Barbara Walters bekende twee jaar geleden dat ze jarenlang een verhouding had gehad met een Republikeinse senator uit Massachusetts, ‘zowel hij als Walters wisten dat als de verhouding bekend zou worden, hun beider carrière verwoest zou zijn.’ Hij omdat, in het pseudo-puriteinse Amerika, zou blijken dat hij overspelig was, zij omdat ze geen nieuwspresentator meer zou kunnen zijn. Los Angeles’ newsanchor Mirthala Salinas, zo kwam in 2007 aan het licht, had een verhouding met burgemeester Antonio Villaraigosa. TV station Telemundo veroordeelde haar tot de woestijn ten oosten van LA. Journaliste Jessica McBride schreef een lovend portret over politiecommissaris Edward A. Flynn voor de Milwaukee Magazine begin 2009. De andere verslaggevers vergeleken het met een lange liefdesbrief. Dat bleek het ook te zijn. McBride doceerde journalistieke ethiek aan de Universiteit van Wisconsin in Milwaukee. Of de studenten haar daarna nog over dat onderwerp wilden aanhoren, heb ik niet terug kunnen vinden.

Sex op en rond de televisie: leuk misschien maar er zijn ook grenzen.

“Production and editorial staff are required to declare any personal interest or relationships which may effect their work” (BBC Producers Guidelines 2005)