Ze is naar eigen zeggen de eerste sociale mediaredacteur bij een nieuwsorganisatie op het Europese vasteland. Journaliste Heleen van Lier heeft van het Stimuleringsfonds van de Volkskrant 70.000 gekregen om in een jaar de krant aan zijn haren de eenentwintigste eeuw binnen te slepen.

Wat ga je precies doen?

Ik ga mij tien maanden lang uitsluitend op sociale media storten. Dat is uniek op het Europese vasteland. Alleen grote organisaties als Sky News, BBC en CNN hebben tot nu toe een sociale mediaredacteur.

Als sociale mediacorrespondent zal ik in de krant gaan schrijven over wat er gebeurt op internet. Dat zal aan de ene kant gaan over trends: wat zijn nieuwe populaire netwerken, privacy op Facebook, dat soort dingen. Aan de andere kant ga ik ook schrijven over waar mensen op sociale netwerken mee bezig zijn, zoals een correspondent in Afrika beschrijft wat er daar speelt. Ook zal ik sociale media zichtbaarder maken op onze website.

Mijn correspondentschap neemt de helft van de tijd in beslag. De andere helft ga ik besteden aan het intern opleiden van collega’s om meer gebruik te maken van sociale netwerken. De collega’s die dat willen krijgen workshops in sociale media voor journalisten, zodat zij er voor hun specifieke deelgebied het maximale uit kunnen halen en zichtbaarder kunnen zijn bij mensen die aansluiten bij hun onderwerp.

Zitten ze daar wel op te wachten?

Zo’n tien a vijftien journalisten zijn op eigen initiatief al goed bezig met Twitter. Als ik afga op de reacties die ik krijg in de wandelgangen denk ik dat zo’n 20 redacteuren het graag willen, maar niet weten waar te beginnen. Op de groep ga ik me in eerste instantie richten. Er zijn ook journalisten die totaal geen interesse in het onderwerp hebben. Dit is zonde, want iedere journalist heeft er iets aan. Ik ga mijn best doen ze daarvan te overtuigen, maar als ze niet willen, dan willen ze niet.

Het kost ook veel tijd. Tijd die ze misschien beter aan het echte werk kunnen besteden?

Nee hoor, efficiënt gebruik van sociale netwerken scheelt juist tijd. Als journalist ben je om maar iets te noemen vaak op zoek naar bepaalde mensen. Bijvoorbeeld mensen die achttien jaar geleden op 9 juni zijn geboren en nu voor het eerst mogen stemmen. Nu sturen mijn collega’s dan vaak een interne mail, ‘ken jij nog mensen die’ etc. Daardoor vissen ze elke keer in dezelfde vijver van kinderen en vrienden van journalisten. Als je dezelfde oproep op Twitter plaatst krijg je veel sneller veel meer en veel diversere reacties.

Dat is toch niet zo moeilijk, een oproepje plaatsen?

Je moet wel eerst een netwerk opgebouwd hebben, anders werkt het niet. Als je geen volgers hebt, is er niemand die het oproepje leest. Ook moet je een bepaalde bereidwilligheid bij jouw volgers hebben om je te helpen.

Een journalist kan een heel specifiek publiek bereiken dat erg geïnteresseerd is in een bepaald onderwerp. Dat is goed voor de kliks op de website en het bereik van de Volkskrant. Ook komen mensen met onderwerpen bij jou aankloppen als je zichtbaar bent op sociale netwerken en mensen je kennen. Een goed voorbeeld is sportverslaggever en columnist Bert Wagendorp. Hij heeft een enorme wielrencommunity rond zichzelf opgebouwd.

Veel journalisten er niet wat voor mogelijkheden sociale media bieden. Wat een rijkdom aan mensen die makkelijk te vinden zijn omdat ze informatie over zichzelf prijsgeven op internet. Je moet weten waar je moet zijn.

Gaat het alleen om de kliks?
Het gaat onder andere om het bereiken van een groter publiek. 70 procent van de doelgroep van de Volkskrant weet de website niet te bereiken. Daar moet verandering in komen. Een manier om dat te doen is de mensen opzoeken daar waar ze zitten. Miljoenen mensen zitten op Facebook, Hyves en Twitter. Je ziet het aan de DagInDagUit-pagina van de Volkskrant op Facebook. Mensen laten er reacties en foto’s achter, reageren op oproepjes, geven tips. En dat terwijl ik nog geen tijd heb gehad om er veel bezig te zijn.

Is een van je doelen ook het creëren van een specifieke doelgroep voor de marketingafdeling?

Nee, dat is geen onderdeel van mijn plan. Misschien kan het een gevolg zijn.

Volkskrantuitgever De persgroep staat niet bekend om zijn liefde voor internet. Zit hij wel te wachten op een sociale mediawijsneus?

Onze baas is helemaal niet zo tegen internet als mensen vaak denken, hij heeft alleen op sommige vlakken andere ideeën van wat werkt. Een van zijn Belgische kranten, Het Laatste Nieuws, plaatst al langere tijd handmatig spraakmakende artikelen door naar Facebook. Dat heeft 5 procent meer verkeer vanuit Facebook opgeleverd. Christian Van Thillo is een zakenman die dit soort dingen op waarde kan schatten.

De Persgroep is meer van het de kat uit de boom kijken. Ik hou zelf ook niet van theoretisch geneuzel over wat er allemaal mogelijk is, ‘we moeten iets doen met sociale netwerken’. Ik ben meer van het doen, plannen uitvoeren. Ik ben blij dat ik daar nu de tijd voor krijg. Mijn plan is aangenomen door het Stimuleringsfonds omdat het zo concreet is. Ik kan meteen aan de slag.

Wat wordt je eerste project?

Voor de verkiezingen houd ik een reeks Twitterinterviews met politici. Via Twitter en een chatbox kunnen mensen vragen stellen. De vraag wordt live beantwoord via een webcam en op de site van de Volkskrant getoond. Er komt een samenvatting van in de krant. Onder andere Pechtold, Rouvoet, Samson, Verhagen en Van Bommel doen mee.