De Amerikaanse hoogleraar en pers-kenner Michael Schudson (Columbia University) ziet journalisten nog net niet met de pet in de hand op straathoeken staan. Maar dat ze hoofdzakelijk van filantropische gunsten afhankelijk zullen zijn staat wel vast.
Schudson is een gezaghebbend man in de Amerikaanse perswereld. Zo schreef hij samen met Leonard Downie, de voormalige hoofdredacteur van The Washington Post, onlangs het rapport The Reconstruction of American Journalism.
Tijdens een jubileumcongres van de Master opleiding Journalistiek (UvA) schetste hij gisteren hoe internetjournalistiek en low budget werk in de VS de norm worden. Sites als de Voice of San Diego of Propublica worden gerund door kleine groepen jonge mensen die zich tegen een schamel loon uit de naad werken om de journalistieke verhalen van hun dromen te maken. Letterlijk “van hun dromen”: het vak gaat drijven op het “endless enthousiasm” van degenen die het beoefenen. Budgetten voor hoge onkostenrekeningen en torenhoge hypotheekverplichtingen horen bij bijna vervlogen tijden, de norm wordt passie: ”Journalists got to make their adrenalin going”.
Ethic of sharing
Volgens Schudson moeten we onze teleurstelling over deze ontwikkeling van ons afschudden. Of het nu om strijkkwartetten of dansensembles gaat, er zijn genoeg maatschappelijk en cultureel waardevolle activiteiten die geen business model kennen. Noch is hij somber over de toekomst van de journalistiek. Uitgerekend het medium – internet – dat de pers voor een deel ontmantelde (Craigslist, Ebay, Google etc.) verschaft haar ook een fantastische basis. Behalve de lage investeringskosten die dit medium eigen zijn, zijn het de hogere produktiviteit en de ethic of sharing die het vak van de ondergang redden.
Wat die produktiviteit betreft, Schudson citeerde de New York Times journalist David Carr die ooit zijn laptop omhooghield en triomfantelijk uitriep dat dit ene apparaat meer “rearchable en downloadable resources” bevatte dan alle redactielokalen waarin hij ooit gewerkt had.
Tegelijkertijd wordt de traditionele ethic of exclusivity vervangen door een ethic of sharing *. Deze neiging tot professioneel samenwerken-en-delen-via-internet is in de ogen van Schudson een revolutionaire ontwikkeling die de waarde en het bereik van de journalistiek verhoogt.
Voor het overige hield Schudson een pleidooi voor concentratie op wat het wezen van de journalistiek uitmaakt: het vertellen van verhalen die pakkend verteld zijn maar ook, en dat vooral, antwoord geven op de vraag naar de betekenis van wat er om ons heen gebeurt.
* In The Reconstruction of American Journalism citeert Schudson Alan Rusbridger, editor van de Britse krant The Guardian, die een “mutualized newspaper” voor zich ziet en zegt: “I have seen the future, and it is mutual”.
Zie ook deze publicatie van USC Annenberg.