Regionale dagbladen schieten tekort als het gaat om de berichtgeving over provinciale politiek. Als er al over de provincie geschreven wordt, is het in korte nieuwsberichten, waarbij de burger niet wordt betrokken. Dat blijkt uit onderzoek van vier studenten aan Fontys Hogeschool Journalistiek (FHJ).

De conclusie lijkt in de tendens te passen: het draagvlak voor de provincie neemt af. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) pleit voor afschaffing van de provincie als bestuurslaag. Uit eerder onderzoek van FHJ-studenten bleek ook dat provinciale politiek geen prioriteit is voor regionale media. Opvallend, aangezien de journalistiek de waakhond van de democratie beweert te zijn.

In het vorige onderzoek was niet duidelijk, hoeveel en wat voor aandacht er precies is voor de provinciale politiek. De vier FHJ-studenten gingen daarom een stap verder. Hun onderzoek richtte zich op elf regionale dagbladen uit alle provincies en de studenten onderzochten daarbij de berichten op onderwerpen, betrokkenen en gebruikte bronnen. Over een periode van vier willekeurige dagen, van 11 tot en met 17 september 2009, zijn er in totaal 279 berichten over provinciale politiek gevonden. Goed nieuws dus: er is wel degelijk aandacht voor de provincie.

Bovendien schrijven de regionale kranten ook daadwerkelijk over datgene waar de provincie over gaat. Volgens het boek Traditie en transformatie van Ron van Dooren zijn de hoofdtaken van het provinciale bestuur het vaststellen van provinciale verordeningen, het bepalen van de hoofdlijnen van het beleid en op dat beleid toezien. Dat blijkt. In iets meer dan de helft van de in het onderzoek gevonden berichten ging het over ‘economie, handel en financiën’. In de meeste gevallen ging het dan om een subsidieverstrekking. Verder stonden er in de top-drie ook nog ‘milieu, natuur en dieren’ (28 procent) en ‘recreatie, cultuur en sport’. Overigens is er, in tegenstelling tot wat men zou verwachten, weinig sprake van poppetjespraat: persoonlijke zaken komen niet tot nauwelijks aan bod.

Human interest
Dat er in regionale kranten aandacht is voor provinciale politiek en dat het dan ook daadwerkelijk over de taken van de politiek gaat, is leuk en aardig. Burgers komen echter maar in één op de tien berichten aan het woord. Deze bevinding spreekt beweringen van journalisten uit het vorige onderzoek tegen, waarin gezegd werd dat de koers van ‘saaie berichtgeving is verlegd naar een wat meer human interest-achtige benadering’. Ruimte voor human interest in de vorm van opiniestukken, achtergrondverhalen en interviews blijkt er echter niet te zijn: het nieuwsbericht is met zeventig procent alleenheerser, gevolgd door het achtergrondverhaal (negen procent), opinie (acht procent), reportage (zeven procent) en als hekkensluiter het interview (vijf procent). Deze alleenheerschappij van het nieuwsbericht zorgt er ook voor dat er weinig diepgang in de berichtgeving te constateren is.

Zelden centraal
In die vele nieuwsberichten staat de provincie ook nog eens zelden centraal. In 69 procent van de berichten werd er naast de provincie nog een andere bestuurslaag genoemd, zoals de gemeente of het Rijk. Daarnaast maken regionale kranten weinig ruimte vrij voor politiek nieuws en ontwikkelingen. In twaalf procent van de onderzochte berichten ging het over ‘democratie, bestuur en politiek’. Dit zijn bijvoorbeeld strubbelingen in de partij en de kloof tussen politiek en burger. Verder werd in slechts een kwart van de gevallen een politicus geciteerd of geparafraseerd. Er wordt dus wel over de provincie gesproken, maar nauwelijks mét.

Wie schrijft het meest?
Uit het onderzoek blijkt ook dat er tussen de regionale dagbladen zelf verschillen zijn. Zo zijn er in De Gooi- en Eemlander slechts vijf berichten geteld, gevolgd door AD/Haagsche Courant met zes. Ter vergelijking: de Leeuwarder Courant heeft de meeste, met 42 berichten, gevolgd door het Dagblad van het Noorden met 36 stuks. Dat is goed nieuws, maar daarbij moet wel in het oog gehouden worden dat er in Friesland rond die tijd een bonnetjesaffaire speelde, waarbij provinciale politici betrokken waren.

Bijdrage aan afname draagvlak provincie
Samenvattend: hoewel er wel degelijk media-aandacht is voor provinciale politiek en het daarbij gaat over de taken van de politiek, zijn er ook minpunten. Zelden staat de provincie centraal in een artikel, er is weinig ruimte voor nieuws uit de politiek en er wordt niet mét de politiek gepraat. Daarnaast komen burgers niet aan het woord en hebben nieuwsberichten de overhand, waardoor er geen sprake is van diepgang of van een human interest-benadering.

Als journalisten zo doorgaan, worden burgers nooit enthousiast over de provincie en dragen ze indirect bij aan de afname van het draagvlak onder het publiek voor de provincie. Journalisten slagen er nu niet in een goed beeld van de provincie te schetsen of de burger bij de provincie te betrekken. De vraag is alleen of dat erg is, aangezien het voortbestaan van deze overheidsvorm nu al flink ter discussie staat.