Legio media zijn momenteel bezig met het uitdenken van applicaties voor tabletcomputers als de iPad. Dagblad De Pers komt met een opmerkelijke zet. Hoofdredacteur Jan-Jaap Heij legt uit wat het plan is en waarom ze voor deze strategie kiezen.
Zo nu en dan moet je op je werk een besluit nemen waarvan je op voorhand weet: hier gaan we minstens een jaar om uitgelachen worden, maar we gaan het toch doen. Zo’n moment had ik toen Dagblad de Pers in mei een besluit nam over de wijze waarop we een iPad- dan wel tablet-applicatie zouden gaan lanceren.
We hadden daar drie uitgangspunten bij:
1. De app moet volledig platform-onafhankelijk kunnen werken. Op de iPad, maar ook op Android-tablets, en liefst ook onder Windows 7. Een gratis medium heeft een massabereik nodig, en gezien de ontwikkeling van het marktaandeel van Apple versus met name Android op smartphones is alleen een app voor de iPad niet genoeg.
2. Zowel de app als de content die met die app beschikbaar komt moeten gratis zijn. Wat je in print weggeeft, kun je digitaal niet verkopen. In ieder geval niet zelf (zie ook verderop). Los van de ontwikkelkosten moet het budget dan ook minimaal zijn: niet of nauwelijks extra content bovenop wat De Pers al maakt, liefst geen aanvullende software en plug-ins om te kunnen publiceren, en geen of zo min mogelijk inzet van menskracht.
3. Distributie via de App Store en de Android Market is leuk, maar het moet ook zonder kunnen. Want anders lever je je distributie compleet over aan een externe partij, en die zal er altijd voor zorgen dat eventuele inkomsten (waar de eerste jaren toch al nauwelijks sprake van zal zijn) grotendeels in zijn zakken belanden.
Web app
Met die drie uitgangspunten in het hoofd kwamen we tot een wat excentrieke conclusie, die ons door iedereen die we erover spraken van harte werd afgeraden: Dagblad De Pers moet een zogeheten web app uit gaan brengen, voor niet-ingewijden: een website die doet alsof hij een app is.
Die web app is zo rond half november af. En we zijn er heel tevreden over. Sinds de komst van HTML5 (de details zal ik u besparen) zijn veel (niet alle) van de foefjes die de iPad en andere tablets zo leuk maken in elke website in te bouwen. Die websites kunnen op alle moderne systeemsoftware draaien, en alle bekende browsers kunnen HTML5 aan of kunnen dat binnenkort. Wie De Pers op een tablet wil lezen, hoeft slechts een webadres in te tikken, een icoon op zijn beginscherm te zetten (op de iPad, Android is wat gecompliceerder) en voila: de ‘app’ is ‘geïnstalleerd’. Net zoiets als een snelkoppeling op je bureaublad zetten.
Als uitgever heb je er, zeker zolang je louter werkt met bewerkte versies van bestaande content, na de ontwikkeling en het netjes koppelen van alle benodigde databases, in principe geen omkijken naar. Dat is, kan ik u verzekeren, bij inmiddels beroemde spektakelstukken als de apps van Wired, Sports Illustrated en (in Nederland) Autoweek, wel anders.
Flink uitgelachen
Als het zo simpel is, waarom doet niet iedereen het dan? Geen van de apps van de drie grotere nieuwsmedia in Nederland die tot op heden een iPad-app gelanceerd hebben (NRC Handelsblad, Nu.nl, De Telegraaf) en (voor zover ik weet) geen van de apps die eraan zitten te komen, zijn pure web apps. Sommigen maken weliswaar gebruik van internet om content op te halen, maar de apps zijn allemaal tailor made voor de iPad.
Daar hebben uitgevers goede redenen voor, vandaar dat we de afgelopen maanden inderdaad al flink zijn uitgelachen. Een web app kan (nu nog) minder dan een ‘echte’ app (offline lezen is met een web app lastig bijvoorbeeld, zij het niet onmogelijk). Er zijn weinig programmeurs in Nederland zo goed ingevoerd in HTML5 dat ze mooie en goede web apps kunnen maken, dus veel designproblemen kunnen pas gaandeweg worden opgelost.
Apple laat vrijwel geen web apps in de App Store toe, waardoor je als uitgever weliswaar in je distributie onafhankelijk bent maar in je marketing wel een probleempje hebt: hoe vinden lezers je app als die niet in de Store staat? Content verkopen is ook lastig, want je kunt niet meeliften op het Apple-betaalsysteem.
Alleen Apple verdient
Voor De Pers zijn die problemen niet zodanig dat ze opwegen tegen de voordelen van een web app. Content verkopen doen we niet (behalve sinds kort via Pressreader, maar dat is omdat zij dat ondanks enig zeuren onzerzijds niet anders willen). Er zijn listen te verzinnen om in de App Store te komen, en het is niet erg als dat wat langer duurt: goede businessmodellen voor het uitgeven van tablet-applicaties zullen nog wel even op zich laten wachten, dus voorlopig laten we geen omzet liggen. En de technische en visuele beperkingen van een web app zijn er met een jaar of twee (zo tegen de tijd dus dat tablets in Nederland op grote schaal door gaan breken) wel uit. Dus op het moment dat de massa binnen bereik komt, hebben we de zaak op orde.
Rationele argumenten, lijkt me zo, maar de lachers zijn er niet mee te overtuigen. Binnen zes maanden na het op de markt komen van de iPad is er namelijk voor uitgevers een standaard-aanpak ontstaan, en daarvan afwijken is nu al not done.
Die standaardaanpak ziet er ongeveer als volgt uit. Men neme een duur bureau om een applicatie te ontwikkelen. Dat bureau maakt een prachtapplicatie, die vereist dat er fiks in software wordt geïnvesteerd. Voor die applicatie moet content op maat worden gemaakt waar geen budget voor is en waar al helemaal geen mensen voor zijn, en waarvan de kosten niet kunnen worden terugverdiend. Als er al iemand geld verdient aan de verkoop van de apps en de bijbehorende content, dan is dat Apple. De eerste resultaten zijn vervolgens commercieel zo teleurstellend dat bijvoorbeeld Android-apps maar even moeten wachten.
Exact dezelfde fout als de muziekindustrie
Waarom dan gekozen voor deze werkwijze? Omdat je dat nu eenmaal zo doet. En omdat deze werkwijze zekerheid biedt: als je haar volgt, dan verdien je weliswaar de komende jaren niks, maar je hebt toch maar mooi een app, en vaak nog best redelijk op tijd ook. Dat is makkelijk uitleggen aan de directie, en misschien nog wel belangrijker: in deze tijden van tablet-hype is het gewoon cool.
Ik chargeer misschien, maar ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat uitgevers daarmee exact dezelfde fout maken als de muziekindustrie een paar jaar geleden. Uit angst om achter te blijven bij half begrepen digitale ontwikkelingen (ha, eindelijk een soort van internet-ding waarop we content kunnen verkopen!) investeren ze in nieuwe technologie waarmee ze zich uitleveren aan de distributie, sales en marketing van Apple, Google en misschien Microsoft. Alternatieve mogelijkheden van die technologie blijven onopgemerkt omdat ze nog niet helemaal uitontwikkeld zijn en omdat ze niet behoren tot de standaard praktijk.
Ons niet gezien. En daar willen we ons best een jaartje om laten uitlachen.
Een eerste, behoorlijk rafelige versie van een deel van de web app die Dagblad de Pers gaat uitbrengen is te zien op www.i-pers.nl (werkt alleen op sommige tablets, op een pc of een smartphone ziet u heel andere dingen). Het is, voor de goede orde, op z’n best een alfa-versie, dus wees niet verbaasd als er nog flink wat te mopperen valt.
Update maandag 11 oktober 18.05 uur
“Kijk, zo wordt ie echt. Slideshows, video, de hele rataplan…”, laat Jan-Jaap Heij vandaag weten.
Pingback: Waarom De Pers uitkomt met een Web-app, en geen iPhone/iPad App | Lykle de Vries