Dieptepunten 2010

2011Traditiegetrouw blikt ook De Nieuwe Reporter op het einde van het jaar terug. Wat was het hoogtepunt van het afgelopen mediajaar? Wat het dieptepunt? En wat zijn de voorspellingen voor 2011? Een eerste aanzet wordt gegeven door enkele mediamensen die dit jaar in de spotlight stonden. Het reactiepaneel staat – zoals altijd – open voor aanvullingen.

Gisteren de hoogtepunten, vandaag de dieptepunten.

Pieter Broertjes
stopte afgelopen zomer als hoofdredacteur van De Volkskrant

Het dieptepunt in journalistiek Nederland is de wijze waarop Wegener vakkundig wordt vermoord door allerlei bestuurlijke intriges. Mecom doet mij erg aan Apax denken en we weten hoe het met PCM is afgelopen (Leeggeroofd en uit elkaar gevallen).

En het ergste is dat er niet behoorlijk over wordt geschreven. Iedereen spreekt erover en kijkt ernaar en gaat over tot de orde van de dag. Waar blijft het goede uitgezochte onderzoeksverhaal over de teloorgang van een (ooit) mooi, bloeiend uitgeversbedrijf van regionale en huis aan huis kranten?

Jan Dijkgraaf
vertrok als hoofdredacteur bij HP/De Tijd, werd hoofdredacteur Powned en vertrok weer.

De stekker uit Yes. De stekker uit Llink. De stekker uit de Madiwodovrijdagshow (binnenkort). Om even drie losgetrokken stekkers te noemen. Volstrekt willekeurig gekozen. En ook geen echte dieptepunten, want we drinken een glas, we doen een plas en alles blijft zoals het was. Voor mij was het echte journalistieke dieptepunt van 2010 de column van Youp van ‘t Hek in NRC Handelsblad over Telegraaf-journaliste Jolande van der Graaf. Van ‘t Hek wenste: “Een klein precisiebombardement op het huis van Telegraaf-journaliste Jolande van der Graaf. Met gewonden? Van mij mag het gezin dood. Hoewel? Misschien is het leuk als haar kind van negen het overleeft. Liefst zwaargewond.” Van ‘t Hek een columnist en geen journalist? Daar denkt de man zelf anders over als er perskaarten voor een WK voetbal moeten worden verdeeld (1990)… Bovendien: hij verwoordt wat veel van zijn vakbroeders denken. En dat in wat zo graag een Fatsoenlijke Courant wil zijn.

Persoonlijk dieptepunt
Audax-directeur Roland van Geest vroeg zich (bij wijze van geintje, op Twitter) af waarom we geen roddelblad over Den Haag gingen maken, want met Wilders zouden er unieke verkiezingen aankomen. Het politieke was meer dan ooit persoonlijk geworden. Weekend-hoofdredacteur Wim Schaap, Weekend-verslaggever en Royalty-hoofdredacteur Marc van der Linden en ik zetten er eendrachtig de schouders onder. BINNENHOF zag het levenslicht. En de emmers stront kwamen, van buiten én van binnen Audax, natuurlijk vooral op de inmiddels toch vertrokken hoofdredacteur van HP/De Tijd (en diens gezin) af. Eigen schuld. Te eager om geld te verdienen voor Audax (en dus HP/De Tijd).

Arjan Dasselaar
publiceerde dit jaar het ‘Handboek Crossmediale Journalistiek & Redactie’

Het onvermogen van journalisten om kritiek te incasseren. Concreet voorbeeld: Joris Luyendijk schrijft een boek waarin hij de Haagse politieke verslaggeving onder de loep neemt. Het boek scoort goed bij leken, maar niet bij vakgenoten die al die kritiek al zeggen te kennen. Daarbij dus voorbijgaand aan de doelgroep van dat boek: media*consumenten* en niet -*producenten*. Het zijn die consumenten die ons bestaansrecht geven, niet ons vermogen tot interne en/of onderlinge verantwoording.

Frits van Exter
won de Mercur d’Or met de vernieuwde Vrij Nederland

Het interview met de 9-jarige overlevende van de vliegtuigramp in Tripoli in De Telegraaf.
En wat VN betreft: De Raad voor de Journalistiek achtte in februari een klacht van het Openbaar Ministerie en enkele officieren van justitie gegrond. Het is nooit leuk op de vingers getikt te worden, als je meent dat dat grotendeels onterecht is.

vlebesqueVictor Lebesque
sinds 1 oktober voorzitter van De Raad voor de Journalistiek

En nu de irritatie. Waarom schreven niet al die voetbalverslaggevers inclusief mijn Willem Vissers vanaf de eerste wedstrijd van Oranje in Zuid Afrika dat de ploeg abominabel slecht speelde, niet om aan te zien, en bovendien vaak vuil spel. Waarom werd een agressieveling als Nigel de Jong niet van meet af aan weggeschreven omdat de man voortdurend anti-reclame voor het voetbalspel vertoonde? En was ik nou de enige die zag dat Van Persie geen bal goed aannam of afspeelde?
Zo: dat was dus de kat.
Vooruit, nog een irritatie.
De advertentie van Rolex waarmee de halve voorpagina van NRC Handelsblad werd afgedekt. Dat noem ik: als redactie je smoel verkopen aan de commercie. Schande. Gelukkig legde de hoofdredacteur later uit waarom hij het had goedgevonden, namelijk om geld te verdienen om kwaliteitsjournalistiek te kunnen blijven bedrijven. Maar ik hoop toch dat ze niet nog meer ziel en zaligheid van de NRC gaan verpatsen onder het mom van kwaliteitsvergroting.

advanliemptAd van Liempt
presenteerde dit najaar de ‘Canon van de journalistiek’

Het journalistieke dieptepunt vond ik de verkiezingsavond van RTL Nieuws op 9 juni. Toen de spanning op haar hoogtepunt was en VVD en PvdA nek-aan-nek lagen, besloot RTL de uitzending rond half een ‘s nachts te stoppen. Waarom is nooit bekend gemaakt, vermoedelijk omdat ze de zaal te kort hadden gehuurd. Onbegrijpelijk dat RTL met deze blunder in de publiciteit is weggekomen.

bertbrussenBert Brussen
Moest zich melden op het politiebureau wegens het herpubliceren van een haatzaaiende tweet

Tsja, het journalistieke dieptepunt in 2010 was NRC Handelsblad, NRC Handelsblad, NRC Handelsblad en NRC Handelsblad. Het is onvoorstelbaar dat die mensen totaal niets willen weten van een nieuwe generatie of jongerencultuur en zonder enige gene al hun zo geroemde normen en waarden der journalistiek negeren om consequent hun haat tegen alles wat met internet en de vrije mening te maken heeft te etaleren. Toen bekend werd dat ik als een misdadiger door de politie was verhoord omdat ik iemand had geciteerd en daarbij ook nog eens het misdadige stijlmiddel ironie had gebruikt, sprak iedereen daar terecht zijn afschuw over uit. Zeker in de journalistieke wereld begreep men dat het verhoren van een ironische citaatverspreider een afgrijselijke vorm van meningsuitingbeknotting was die desastreuze gevolgen voor het toekomstige open debat en de journalistiek kan hebben.

NRC Handelsblad niet. Lees verder op DeJaap…

apleijterAlexander Pleijter
sinds september hoofdredacteur van DNR

De Netwerkuitzending over Mark Rutte in de aanloop naar de verkiezingen was ronduit slecht. Zoals ik destijds op mijn weblog schreef: onevenwichtig, ongenuanceerd, oppervlakkige research, en gericht op commotie en emotie. Het enige positieve was dat iedereen zich ging afvragen wat de VVD-plannen daadwerkelijk zouden betekenen voor de minima. Dat had Netwerk dus gewoon meteen goed moeten uitzoeken.

apleijterFleur Besters
Journalistiek projectleider innovatieproject NeRo (Eindhovens Dagblad)

Ethische missers rond met name de vliegtuigramp in Tripoli en de verslaggeving rond de moord op Milly Boele zijn wat mij betreft dieptepunten. In het eerste geval zat de Telegraaf er natuurlijk enorm naast door te citeren uit het telefoongesprek met de enige overlevende: een negenjarig zwaargewond jongetje.

Als voormalig politieverslaggever erger ik me echter net zo zeer veelvuldig aan het gemak waarmee journalisten prive-details prijsgeven van slachtoffers, verdachten of andere betrokkenen. Gewoon omdat het kan, lijkt vaak het motto. Juist in deze tijden waar je met enig online speurwerk vrijwel alles van mensen kan vinden, moet je je als individuele verslaggever en als hoofdredactie steeds opnieuw afvragen waarom je het wilt publiceren. Een verslag vanuit de rechtszaal waarin je alle details van het seksueel misbruik van Milly Boele in 140 tekens twittert, gaat daarbij wat mij betreft ook zijn doel voorbij. Die details zijn onnodig kwetsend voor de nabestaanden en niet nodig om de impact van het misbruik aan je publiek duidelijk te maken. Zorgvuldigheid en integere verslaggeving is in dit soort zaken ontzettend belangrijk. En wat mij betreft belangrijker dan 1 minuut eerder dan je concurrent via twitter te kunnen melden dat het stoffelijk overschot van een jong meisje in de tuin van haar buurman is gevonden.

Lees ook: Dieptepunten 2006 | Dieptepunten 2007 | Dieptepunten 2008 | Dieptepunten 2009

15 reacties

  1. Emile Schrama schreef op 31 december 2010 om 11:53

    Mijn journalistiek dieptepunten:

    1 Met veel bombarie en pretenties een NEUTRAAL en gezaghebbend nieuwsprogramma aankondigen (Nieuwsuur) en dan schaamteloos de linkse hoofdredacteur (Carel Kuyl), het overgrote deel van de linkse VARA redactie en zelfs nog enige tijd Clairy Polak te handhaven, terwijl Eva Jinek met pek en veren wordt uitgekotst omdat ze een rechts vriendje heeft.

    2. De schandalige campagnejournalistiek van de MSM waarbij met veel plezier de onrust in het CDA werd uitvergroot en mastodonten op een schild werden gehesen met als doel om het huidige kabinet te voorkomen. Met name dagblad Trouw zou onmiddellijk het label kwaliteitskrant moeten verliezen.

    3. Jeroen Wielaert (NOS) die met instemming van de leiding zijn journalistieke functie misbruikt om op NOS Weblogs permanent strijd te voeren tegen het rechtse kabinet, tegen Wilders en tegen iedereen die het maar waagt om de subsidiestroom voor de kunst- en cultuursector te verminderen. Een absolute doodzonde en een schande voor een journalist in dienst van de neutrale en onbevooroordeelde NOS, waarbij politieke stellingname natuurlijk helemaal niet past! En dat hij elke discussie daarover uit de weg gaat en tot overmaat van ramp critici jent en sart met het verwijderen en aanpassen van hun reacties, maakt hem helemaal tot journalistiek uitschot. Maar ook de NOS leiding is natuurlijk van alles kwalijk te nemen die hier willens en wetens niets tegen doet en Wielaert niet de behandeling geeft die ook Rutger van Santen heeft ondergaan.

  2. Emile Schrama schreef op 31 december 2010 om 12:25

    Slechts 1 voorbeeld (van vele) waarin de journalist Jeroen Wielaert zijn functie bij een neutrale nieuwsorganisatie misbruikt om activisme te plegen. Hij mag natuurlijk vinden wat hij vindt, maar alleen als hij dat bij de VARA of bij JOOP doet, natuurlijk niet in dienst van de NOS. De hoofdredactie vindt het prachtig, ze kunnen zich mooi achter hem verschuilen. Jeroen die het vuile werk voor hen opknapt!

    “Gedoogregering. Nederlands woord van het jaar. In Kunststof hoorde ik de dichteres Albertina Soepboer zeggen dat het niet zo’n dichterlijk woord is. Daar was ik het niet helemaal mee eens. Spontaan doken er bij mij een aantal rijmwoorden op die het woord in poëtische zin alle kanten op kunnen laten kantelen. Ontbering. Ontering. Deregulering. Jules Deelder zou niet aarzelen met tering. Het blijft toch vooral een prozaïsch woord, het roept allerlei gevoelens op, maar het is niet het heerlijke, fantastische Verlossende Woord waar Freek de Jonge naar op zoek is in zijn conference over het beladen jaar 2010. Er zijn allerlei woorden voor 2010. Ik denk aan hard en harteloos, maar dat heeft dan weer te maken met dat woord van het jaar.”

  3. Dieptepunt van 2010 zijn toch wel de mensen die, toch al zo goed lopende, kranten bekritiseren die nu eindelijk eens langzaam durven te proberen geld te verdienen om een redactie aan te kunnen houden. Schande, inderdaad!

  4. Emile Schrama schreef op 31 december 2010 om 13:01

    @Lex (en anderen van redactie en bestuur (Frank van Vree?):

    Regaeer hier nu ook eens op (en niet alleen als het je/jullie uitkomt). Welke redelijke en beargumenteerde verdediging is er bijvoorbeeld mogelijk voor Jeroen Wielaert? Of vind je (vinden jullie) dat een NOS journalist op een officiele NOS site zijn functie zodanig mag misbruiken dat hij in vele columns, verkapt en onverkapt, zijn politieke afkeer en voorkeuren mag ventileren? Wat is het verschil met Rutger van Santen bij de Wereldomroep, die na herhaalde waarschuwing terecht op non-actief werd gezet?

  5. Lex Boon schreef op 31 december 2010 om 13:27

    @emile zoals ik je eerder hebt verteld, ik kan me niet zo druk maken over die links/rechts discussie. Zo helder is dat onderscheid niet en ik weet geeneens zelf wat ik ben geloof ik. Gelukkig draait het het in de journalistiek om meer dingen dan politiek. En gelukkig doet Jeroen Wielaert dan ook weinig parlementaire journalistiek, want hij is moeilijk een onbevooroordeeld journalist te noemen.

    Ik kan daar niet zo mee zitten, van zijn radioverhalen kan ik altijd wel genieten. Het is een meester in het vertellen van een verhaal en het scheppen van een sfeer. Ook dat is een deel van de journalistiek. Daarnaast ben ik blij dat hij niet krampachtig de schijn probeert op te houden dat hij wel objectief is. Dat doet hij niet in zijn reportages en klaarblijkelijk dus ook niet op zijn weblog. Dat is ook het mooie van een weblog, het geeft een inkijkje in de persoon achter de microfoon. Je weet waar het verhaal vandaan komt. Ah…een Jeroen Wielaert reportage…

    Dat betekent niet dat de NOS daar niet kritisch naar moet kijken. Want sport en politiek gaan ook hand in hand en dit is bijvoorbeeld een voorbeeld waar hij – gesteld dat het klopt – over de rand gaat als NOS-journalist: http://wielrennen.blog.nl/algemeen/2008/11/21/jeroen-wielaert-is-een-slecht-verliezer

  6. Lex Boon schreef op 31 december 2010 om 13:28

    PS: Overigens was ik al bezig met dit antwoord, voordat je dringen oproep om te reageren verscheen.

  7. @Emile Prima als jij hier ook je dieptepunten van de journalistiek in 2010 noteert. Graag zelfs. Maar waarom vind je dat wij op jouw dieptepunt moeten reageren? En waarom vind je dat wij Jeroen Wielaert zouden moeten verdedigen? Waarom ga je er voetstoots vanuit dat wij achter zijn blogs zouden staan? Het lijkt me zinniger om die vragen aan de NOS te stellen.

  8. Emile Schrama schreef op 31 december 2010 om 13:58

    @Alexander:

    Waarom??? Omdat dit een DISCUSSIE platform is, dat je zo graag wenst uit te bouwen en te stimuleren. Daarom!
    Ik vind niet dat je Jeroen Wielaert moet verdedigen, ik wil weten wat je er (beargumenteerd) van vindt. En over vragen stellen aan de NOS…heb je het al eens geprobeerd? Veel succes! De NOS is legendarisch om zijn niet open en eerlijk omgaan met kritiek. Het is namelijk nooit waar en altijd volgt er een lachwekkende en zeer slecht onderbouwde krampachtige tegenreactie op…als ze al reageert! DNR is mede daarom – en omdat het over de journalistiek gaat, natuurlijk – bij uitstek het medium om de discussie daar dan maar te doen.

    @Lex: Dat jij je er niet druk over kan maken, verbaast me niet. De journalistieke elite laat het ook koud, al was het maar omdat het geventileerde geluid zo mooi in hun straatje past.
    Maar het is natuurlijk een schande dat een instituut dat claimt neutraal, objectief, onbevooroordeeld te zijn, zo’n overduidelijke en herhaalde overtreding onaangepakt en onbestraft laat. En er zijn nog meer voorbeelden van dergelijk NOS gedrag.

    Du moment dat er een rechste columnist bij de NOS zijn functie zou misbruiken, is het land te klein. Mark my words! De NOS staat ergens voor – althans dat claimt zij steeds – en haar legitimiteit als staatsomroep is er zelfs volledig op gebaseerd. Dan is het natuurlijk absoluut not done dat een functionaris zijn functie misbruikt om voortdurend activisme te plegen. Zo niet, dan heeft de NOS als taakomroep geen enkele waarde meer en is het gewoon een filiaal van de VARA. En ja, ik verwacht van jullie een ondubbelzinnige stellingname tegen deze praktijken. Maar ik vrees dat dat er (weer) eens niet in zit.

  9. Het absolute journalistieke dieptepunt van 2010 was de berichtgeving over Israël

  10. @Emile: Een discussieplatform wil niet zeggen dat de redactie voortdurend zijn mening moet geven. Die zorgt zoveel mogelijk voor stukken waarover gediscussieerd kan worden. En mengt zich bij tijd en wijle natuurlijk ook wel in het gesprek, maar de redactie hoeft niet steeds op stel en sprong meningen over andere journalisten te ventileren.

  11. Emile Schrama schreef op 31 december 2010 om 16:52

    @Alexander:

    Nee, natuurlijk hoef je niet steeds te reageren en je hebt gelijk dat jouw hoofdtaak het plaatsen van artikelen betreft. Maar dat neemt niet weg dat je best af en toe mag meedoen en daarbij ook niet steeds heikele onderwerpen omzeilt. Wat ik werkelijk niet begrijp is dat in artikelen en commentaren vaak wel steeds collega’s van Telegraaf en GS ongeremd worden bekritiseerd (populair onderwerp bij MSM journalisten), maar dat snoeiharde krtiek op meer gelijkgestemde media en zijn kopstukken uit den boze is. En al helemaal als het de bias van de kwaliteitsjournalistiek betreft. Opvallend gewoon!
    Ik vraag je bovendien helemaal niet steeds om commentaar, maar heb dat hooguit een of twee keer gedaan. Daarbij gaat het in dit geval om een zeer pricipiele zaak die velen al lang bezighoudt. Sterker nog, de grote afkeer die horden(rechtsgeorienteerde) burgers hebben van de kwaliteitsjournalistiek is juist gelegen in dit simpele, maar hardnekkige feit (hoewel de VK de laatste tijd inderdaad goed bezig is!). Ook DNR heeft dit gedrag lange tijd weerspiegeld.

    Het is natuurlijk logisch dat je je vingers niet wil branden aan representanten van de kwaliteitsmedia. Het zou je linksom of rechtsom opbreken, het is immers een klein wereldje. Wie de NOS of de publieke omroep aanvalt op dit overbekende en supergevoelige thema, kan het verder schudden. Maar van enig lef of politieke incorrectheid getuigt het natuurlijk niet. Omdat je hoe dan ook zal weigeren om erop in te gaan, ga ik er vanuit dat je het prima vindt wat de NOS doet. Dan kan jij op jouw beurt mooi zeggen: omdat ik er niets over zeg, wil dat nog niet zeggen dat ik de handelwijze van de NOS onderschrijf.
    Onthoud echter een ding: dit is een weblog over de journalistiek, waarbij zelfkritiek en kritiek op vakbroeders juist is gewenst!
    Maar goed, Arjan Dasselaar schreef het al…journalisten zijn allergisch voor kritiek. Niet allen om het te ontvangen, maar ook om het uit te delen aan (gelijkgestemde) vakbroeders.

    Niettemin een prettige jaarwisseling gewenst…ook gericht aan de (onderbetaalde) Lex Boon . Geef die jongen eens opslag!

  12. @Emile: Lees de dieptepunten even die in het stuk hierboven worden genoemd. Ik lees geen kritiek op De Telegraaf of GS, maar wel op NRC en Netwerk. Kritiek dus op een kwaliteitskrant en een publieke omroep. Jouw kritiek snijdt dus geen hout.

    Dat we hier niet uitgebreid gaan debatteren over de weblogs van de NOS, is omdat dit topic daar niet over gaat. Het gaat over de dieptepunten van 2010 en daarover kan je van mening wisselen: ik vind dit meer een dieptepunt dan dat.

    Als jij de weblogs van de NOS een issue vindt dat aan bod moet komen op DNR, dan kan je daar een stuk over schrijven. Je zet daarin het standpunt uiteen dat je vindt dat die weblogs politiek gekleurd zijn en illustreert dat met voorbeelden. En dan publiceren we dat op DNR en kan erover gediscussieerd worden.

  13. Emile Schrama schreef op 1 januari 2011 om 18:12

    @Alexander:

    Je weet mijn woorden weer mooi te verdraaien. Nee, in het bovenstaande artikel geen melding over Telegraaf en GS. Maar mijn opmerking had – en dat weet je maar al te goed – een heel andere context en bovendien betrekking op veel voorbeelden in het verleden (en daarbij horende selectieve verontwaardiging). En als er bovendien al kritiek is op de kwaliteitsmedia (zoals hierboven) dan is dat vaak omdat ze als te populistisch worden bestempeld. Nooit of vrijwel nooit vanwege hun legendarische bias en selectieve verontwaardiging. De volstrekt eenzijdige benadering van journalistieke issues door DNR is echt geen verzinsel.

    Dat je veel woorden en slappe uitvluchten nodig hebt om niet op het gedrag van Wielaart in te gaan is kenmerkend. Het gaat om hooguit een eenmalige vraag, die toevallig in het kielzog van dit artikel aan de orde komt. Daar ga je dan heel procedureel op reageren. Nee, het is duidelijk…je brandt je vingers liever niet. De vorige redactie paste overigens geregeld politieke censuur toe en weigerde op welke vraag of opmerking dan ook in te gaan. Jij krijgt nog het voordeel van de twijfel , omdat je tenminste reageert. Maar het resultaat van die inspanningen kan ik nog niet als bemoedigend ervaren. Als je volhardt in het negeren van en zwijgen over mijn kritiek op bijvoorbeeld de NOS, draag je bij aan de legitimatie van overduidelijke overtredingen van een neutrale nieuwsorganisatie, die overigens ten ene male weigert daarover een goed onderbouwde verantwoording af te leggen. Juist als DNR – een journalistiek forum bij uitstek – dit soort zaken consequent onbecommentarieerd laat, is dat een onmiskenbaar teken van instemming, hetgeen met vreugde in bekende kringen wordt begroet. Hoe je je ook verschuilt achter creatieve verweren.

    Een artikel schrijven over deze zaak? Dat heb ik een keer gedaan en de reacties en onderbouwing van opponenten was om te janken. Parels voor de zwijnen. Het artikel ging over het feit dat de NOS van het internet af moet. Het zou voor mij pas interessant zijn als de NOS en redactieleden van DNR er beargumenteerd op reageren. Maar de NOS doet dat echt niet of komt met belachelijke verweren, overduidelijk ingegegevn door bescherming van eigen belangen. Ik heb geen enkel vertrouwen in een serieus en eerlijk debat hierover.

  14. Emile Schrama schreef op 1 januari 2011 om 18:33

    Correctie: heb het nog eens nagelezen. De reacties op mijn artikel van destijds waren niet zo beroerd, maar gingen vaak wel het principiele punt uit de weg. Gewoon omdat de NOS een instituut is waar je niet aan schijnt te mogen komen.

  15. René Lukassen schreef op 15 januari 2011 om 10:48

    Ik lees hierboven wél kritiek op De Telegraaf. Frits en Fleur noemen de krant expliciet.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>