Traditiegetrouw blikt ook De Nieuwe Reporter op het einde van het jaar terug. Wat was het hoogtepunt van het afgelopen mediajaar? Wat het dieptepunt? En wat zijn de voorspellingen voor 2011? Een eerste aanzet wordt gegeven door enkele mediamensen die dit jaar in de spotlight stonden. Het reactiepaneel staat – zoals altijd – open voor aanvullingen.

Vandaag de eerste aflevering: de hoogtepunten.

Pieter Broertjes
stopte afgelopen zomer als hoofdredacteur van De Volkskrant

Het hoogtepunt in 2010 is ongetwijfeld de publicatie van Wikileaks in de maand december. De stroom aan ‘verboden’ berichten ontregelden de politiek, maar ook de media. Het maakt politici en het publiek nogmaals bewust hoe dun het lijntje is tussen beeld en werkelijkheid. De dreiging dat alles altijd openbaar kan worden is niet slecht voor de zorgvuldigheid in het onderlinge (diplomatieke) verkeer. Het zal de communicatie tussen politici en diplomaten uiteindelijk op een hoger plan brengen. En de publicaties houden de media scherp omdat zij zich er nog meer van bewust worden dat hun functie van primeurbrenger eenvoudig kan worden overgenomen door burgerjournalisten. Het dwingt ons na te denken over onze functie en rol in het publieke debat. Een fundamentele discussie daarover is noodzakelijk.

Jan Dijkgraaf
vertrok als hoofdredacteur bij HP/De Tijd, werd hoofdredacteur Powned en vertrok weer.

Wikileaks: veel kwantiteit, weinig kwaliteit. Beste tijdschrift van Nederland: Glamour. Nieuwe mediaheld bij DWDD: Peter Vandermeersch. Geen lintje wegens strafblad: Pieter Broertjes. Hoeder van de kwaliteitsjournalistiek: Pieter Storms. De Raad voor de Journalistiek: niet opgeheven. Ik raak er niet heel erg opgewonden van…

Persoonlijk hoogtepunt
Ik was vaak te gast bij radioprogramma’s om oneliners te poepen. En dat was wel geinig. Maar dat een eigen programma zó leuk kon zijn, dat weet ik pas sinds 6 september. Toen begonnen bloedgabber Jan Roos en ik op Radio 1 (nacht van zondag op maandag, van 00.00 tot 02.00 uur) met Echte Jannen (van PowNed). Elke week een feest! En die undercoveroperatie bij de PVV, waaruit al bleek dat het bij die club van Geert Wilders een amateuristische bende is, was ook wel aardig…

Arjan Dasselaar
publiceerde dit jaar het ‘Handboek Crossmediale Journalistiek & Redactie’

Ik vond het eerlijk gezegd een nogal mat jaar. Wat wel, in algemene zin, lof verdient is het werk van de RTL Nieuws-redactie. Die scoorden met een relatief zeer beperkte redactie in 2010 toch flink wat primeurs, zeker vergeleken met hun buren op het Mediapark.

Frits van Exter
won de Mercur d’Or met de vernieuwde Vrij Nederland

Ondanks veel geweeklaag bleek de journalistiek ook in 2010 nog springlevend. Een voorbeeld is natuurlijk het werk van Robert Chesal (Wereldomroep) en Joep Dohmen (NRC) over seksueel misbruik in de katholieke kerk. Daarvoor zijn ze terecht al gelauwerd.

Wat Vrij Nederland betreft: In het jubileumjaar (VN is 70 geworden) is vastgesteld dat ons weekblad ‘weer helemaal terug is’.

Victor Lebesque
sinds 1 oktober voorzitter van De Raad voor de Journalistiek

Ik zal geen antwoord geven op de vragen wat het journalistieke hoogtepunt en wat het journalistieke dieptepunt was van 2010. Ik zou de antwoorden ook niet zo een-twee-drie kunnen geven, omdat ik daarvoor te kort van memorie ben. En ik ben te lui om het hele 2010-archief te gaan uitvlooien. Maar de ware reden voor mijn weigering mee te doen aan dit soort kul – dat evenwel kennelijk door een aantal beroepsgenoten erg leuk wordt gevonden – is dat ik me het vanuit mijn positie als voorzitter van de Raad voor de Journalistiek niet kan veroorloven in het openbaar een bepaald journalistiek product te prijzen dan wel te misprijzen. Het zou mijn onbevooroordeelde en onafhankelijke houding jegens de media en journalisten in twijfel kunnen trekken.

Om niet helemaal spelbreker te zijn wil ik wel iets zeggen over wat me in 2010 in journalistiek opzicht geplezierd heeft en wat me geïrriteerd heeft.

Daar gaan we.

Ik ben bepaald geen groot liefhebber van voetbal. Toch heb ik als miljoenen andere Nederlanders die echt de ballen verstand van het spelletje hebben, gekeken naar een aantal wedstrijden van het Nederlands elftal in het toernooi om het wereldkampioenschap. En dan las ik de dag erna de krant(en) om te onderzoeken of de ginds aanwezige verslaggevers hetzelfde hadden gezien als ik en wat zij daarvan vonden.

Eerst dit. Ik las de voetbalverhalen van Willem Vissers in de Volkskrant met groot plezier. Hij heeft een mooie pen, uitmuntende taalvaardigheid, scherp waarnemingsvermogen.

Zo: dat was het compliment.

Ad van Liempt
presenteerde dit najaar de ‘Canon van de journalistiek’

Het journalistieke hoogtepunt was voor mij het werk van Joep Dohmen en Robert Chesal, inzake het misbruik van jongens in rooms-katholieke internaten. De serie onthullingen vormde het sterkste staaltje onderzoeksjournalistiek van de laatste jaren.

Bert Brussen
Moest zich melden op het politiebureau wegens het herpubliceren van een haatzaaiende tweet

Ik ben niet zo van de hoogtepunten, meer van de dieptepunten. Maar ik doe een poging: de komst van Philippe Remarque als hoofdredacteur van de Volkskrant is, op z’n zachtst gezegd, veelbelovend. Wie de krant (als “redder van de democratie”) zelf wil redden moet krachtige beslissingen nemen. Beslissingen die zijn gebaseerd op de realiteit, zoals die zich afspeelt in het hier en nu. Dat betekent een stuk traditie inleveren en nieuwe filosofieën omarmen. Remarque doet dat tot nu toe uitstekend. In plaats van angstig voor de boze nieuw mediale buitenwereld weg te kruipen achter nog meer betaalmuren in torens van nog dikker ivoor, kiest hij voor een strategie die de toekomst juist uitnodigt.

De krant is frisser en fruitiger dan ooit. Het weerzinwekkende en haaks op open journalistiek staande anonieme hoofdredactionele commentaar is afgeschaft: in plaats daarvan zijn de commentaren voorzien van auteursnaam en ziedaar, het “commentaar” is meteen minder bevoogdend en paternalistisch, minder 1873 en veel meer 2010.

Online heeft de Volkskrant het al helemaal begrepen, en dat is een verademing in de nog immer volledig dichtgetikte en verzuurde jaren 70-mentaliteit van de Nederlandse oude media. Wie denkt dat helemaal niets uit je krant op de site zetten tot een hogere verkoop van printedities zal leiden, houdt vooral zichzelf voor de gek.

Voor mij is het ronduit een genot om te merken hoe een voorheen “azijnbode” vol zurige linkse dwingelandij die vooral oorlog leek te voeren tegen “dat internet dat toch nooit iets gaat worden” tegenwoordig voorop loopt in innovatie, openheid en noodzakelijke herprofilering. Maar ach, mischien scheelt het dat Remarque zo’n beetje de eerste hoofdredacteur in Nederland is die ook de humor van Geenstijl kan inzien…

Alexander Pleijter
sinds september hoofdredacteur van DNR

Het journalistieke hoogtepunt is zonder twijfel de bom die barstte over seksschandalen in de Katholieke kerk. Volledig terecht werden de grote gravers Robert Chesal (Radio Nederland Wereldomroep) en Joep Dohmen (NRC Handelsblad) door Villamedia uitgeroepen tot dé journalisten van 2010. Journalistiek zoals journalistiek bedoeld is: onthullend en onthutsend.

En natuurlijk een eervolle vermelding voor Mariëlle Tweebeke die ervoor zorgde dat het politiek demasqué van voormalig premier Balkenende een memorabel televisiemoment werd.

Fleur Besters
Journalistiek projectleider innovatieproject NeRo (Eindhovens Dagblad)

Ik heb niet erg ver gezocht, maar wat mij betreft: Project Nero! Hierbij worden alle derdejaars studenten journalistiek van de FHJ op de redacties van het ED en BD opgeleid tot crossmediale verslaggevers. Stagiaires van de opleiding ICT en Media Design (IMD) van Fontys maken ook deel uit van de 20-koppige teams, waarmee we in ruim vier maanden tijd al hele nieuwe journalistieke producties en werkwijzes hebben kunnen opzetten en testen.
Het aanstekende enthousiasme van de studenten blijkt een gouden combinatie met de gedegen journalistieke ervaring en kennis van de redacteuren van de kranten. Beiden worden over en weer voor hulp en ideevorming steeds weer met open armen ontvangen. Vernieuwend is het projectdenken, waarbij de kranten leren om onderwerpen niet alleen diepgaand en breed uit te zoeken, maar om ze ook zo te presenteren.

We maakten bijvoorbeeld een week lang dagelijks een uur live radio in een aansprekende straat in Helmond, brachten toen dagelijks een verhaal in de krant en maakten een website met foto’s van vroeger en alle podcasts. Ook presenteerden we tijdens de Dutch Design Week speciale designroutes met kaarten in de krant, interactieve kaarten op de site en maakten we voor het eerst audiotours via layar. Met de applicatie ‘een Rondje Clubliefde’ brachten de studenten de supporters van Helmond Sport in hun eigen virtuele stadion in beeld. In Den Bosch bouwden de studenten een complete community voor een nieuwbouwwijk, waarmee ze de krant in die nieuwe gemeenschap introduceerden.

Lees ook: Hoogtepunten 2006 | Hoogtepunten 2007 | Hoogtepunten 2008 | Hoogtepunten 2009