Met verdwijnen Vkblogs miskent de Volkskrant het belang van online archieven

vkblogGrote beroering afgelopen vrijdag onder de bloggers op de site van de Volkskrant nadat hoofdredacteur Philippe Remarque hen had medegedeeld dat op 1 maart de Vkblogs ten grave zullen worden gedragen. De krant ziet er geen brood meer in om lezers de mogelijkheid te bieden om te bloggen op de Volkskrantsite. En dus spoelt de krant de blogs door het doucheputje weg. Gek eigenlijk, dat een nieuwsmedium zo lichtvoetig omgaat met dit blogarchief. Hebben rechters onlangs immers niet gewezen op het maatschappelijke belang van online archieven? En was het ook niet de Volkskrant die zo in zijn nopjes was met die uitspraken?

Allereerst maar eens checken of de Volkskrant inderdaad van plan is om de Vkblogs door de digitale versnipperaar te halen. Hoofdredacteur Remarque geeft uitsluitsel in een email: “De blogs verdwijnen per 1 maart van de site. Of ze ook niet meer vindbaar en beschikbaar zijn, hangt van de gebruikers af. Ze kunnen hun blogs elders parkeren. We hebben enkele tools aangeraden om de overgang naar een andere omgeving te vergemakkelijken, en zoeken nog naar handiger methoden.” Kortom, de Volkskrant ziet het niet als haar plicht om koste wat kost de blogs te archiveren.

Het belang van online archieven

Dat is op zijn minst opmerkelijk te noemen. Want in de afgelopen jaren hebben de Raad voor de Journalistiek en de rechterlijke macht gewezen op het belang van volledige en betrouwbare archieven (zie het overzicht dat Marnix Kreyns afgelopen jaar voor De Nieuwe Reporter maakte). In deze zaken ging het om mensen die nieuwsmedia verzochten om hun naam uit het online archief te halen, omdat ze daar last van hadden, bijvoorbeeld als ze gingen solliciteren. De betreffende media wonnen deze zaken vanwege het maatschappelijke belang van goede archieven.

Bij een van de betreffende rechtszaken speelde de Volkskrant een hoofdrol. Toen de krant aan het langste eind trok schreef de Volkskrantombudsman Thom Meens (onder de kop ‘Het archief is heilig, zegt de rechter’) triomfantelijk: “Nu ligt voorlopig vast dat een online-archief dezelfde bescherming verdient als een gewoon ouderwets papieren archief.”

Blogs hebben andere status

Vreemd dus dat diezelfde krant het Vkblogarchief zo makkelijk bij het oud vuil zet. Toch? Hoofdredacteur Remarque vindt van niet: “Nee, dat is niet in strijd met de regel dat archieven in tact moeten blijven. Die regel geldt alleen voor de artikelen van Volkskrant-redacteuren. Die blijven behouden. Blogs van niet-redacteuren hebben een andere status dan artikelen van de Volkskrant op papier of online. Gebruikers kunnen ze immers naar hartelust zelf aanpassen of compleet verwijderen.”

Dat is gek, want ombudsman Meens vond dat ook lezersbrieven niet uit het archief mogen worden verwijderd, want “de ingezonden brieven maken deel uit van de krant, het zijn geen losgeslagen eilanden.” Blijkbaar vindt de hoofdredacteur bij nader inzien dat de Vkblogs toch wel losgeslagen eilanden zijn die net zo goed kunnen worden afgezonken naar de bodem van de oceaan.

Online archieven om zeep

Bloggers op Vkblog maken zich terecht boos over het besluit van de Volkskrant. De krant interpreteert het belang van online archieven wel heel eenzijdig. En ook kortzichtig: in een vloek en een zucht verdwijnt weer een klein stukje internetgeschiedenis naar de eeuwige jachtvelden. En dat is in het verleden al veel te vaak gebeurd. Want we zijn al een groot deel van de geschiedenis van de internetjournalistiek kwijt geraakt. Denk maar eens aan Planet Internet, een van de pioniers in de Nederlandse internetjournalistiek. Er is niets meer van terug te vinden. En zo ontstaat de kromme situatie dat we hoog opgeven over het belang van volledige krantenarchieven en ondertussen de online archieven om zeep helpen.

Update, 9 januari 2011, 14.30 uur
Na het tikken van dit blog zat ik later te denken: als media zich het recht toe-eigenen om niks te veranderen of verwijderen uit hun archief vanwege het maatschappelijk belang, zouden ze dan ook niet een zorgplicht moeten hebben om archieven in stand te houden? Met andere woorden, zou de Volkskrant eigenlijk niet de plicht moeten hebben om het blogarchief online en toegankelijk te houden? En had KPN niet verplicht moeten worden om het Planet Internetarchief in de lucht te houden?

Alexander Pleijter –

Alexander Pleijter is hoofdredacteur van De Nieuwe Reporter. Hij werkt als universitair docent internetjournalistiek aan de opleiding Journalistiek en Nieuwe Media van de Universiteit Leiden.

Alle artikelen van Alexander Pleijter op De Nieuwe Reporter.

  • Alsof een krant op het internet niet naar hartenlust artikelen kan wijzigen of wissen.

    http://www.toekomstvandejournalistiek.nl/2008/11/transparante-volkskrantjournalistiek/

    (@Alexander: eigenlijk zocht ik op je website naar de blogpost “vloeibare Volkskrantjournalistiek” maar die was blijkbaar verwijderd LOL )

    Dankzij het rubriekje “Correcties en aanvullingen” is zelfs de inhoud van de papierenkrant achteraf te wijzigen.

    Het probleem zit dan ook niet in het wijzigen.

    Een amateurclub als Wikipedia biedt de mogelijkheid revisies van begin tot eind te doorzoeken. Die functionaliteit zou je ook bij het Volkskrant Blog kunnen gebruiken zodat naderhand precies is na te gaan hoe een artikel of blog tot stand is gekomen.

  • M

    @Alexander: Bedankt voor de link! Ik gebruikte nog een link naar pleijter.blogspot.com. Die link wordt ook in je artikel ‘Transparante Volkskrantjournalistiek’ gebruikt.

  • @M: Ik heb mijn blog inderdaad overgezet destijds. Dus alle blogposts zijn nog online, alleen niet meer via pleijter.blogspot.com.

  • Interessant. En raar. Wat kosten die blogs nou aan ‘benodigde aandacht en ondersteuning’? Ik snap er eigenlijk geen biet van.

  • Ik ben een van de vele volkskantbloggers: eigenaar van het fotoblog Zwollywood.

    De brief die we van de hoofdredacteur ontvingen staat in de meegezonden link.
    Ik lees daarin ‘dat we onze blogs maar beter elders op kunnen slaan’. Ik lees nog niet dat al onze blogs ook daadwerkelijk vernietigd gaan worden, terwijl dit al wel enigzins doorschemert.

    De rechten van de bloggers zijn zeker aan de orde. Niet de voortgang van de mogelijkheid om te kunnen blijven bloggen bij VK, maar wel het onderzoek naar het behoud van hun cultureel kapitaal van die bloggers is hartstikke van belang.

    De term ‘ de stekker eruit’ is door de volkskrant nog niet voldoende verfijnd.

    De Hoofdredacteur is nog op zoek is naar een oplossing om alle VK blogs op te slaan.
    Of we daaruit mogen afleiden dat de blogs in de toekomst – als historisch podium – voor de bloggers en lezers toegankelijk blijven, is maar zeer de vraag.

    Mocht de Volkkrant de link naar alle blogs en de gehele bloghistorie definitief willen vernietigen, dan zal zij een oordeel dienen te vormen over ‘ het vernietigen van ons cultureel kapitaal’ : Dit zijn alle blogs als geheel.

    Voor studenten journalistiek recht ligt hier een huzarenstukje lesstof.
    Ik hoop dat maandag een Universiteit het initiatief neemt om het voorgenomen besluit van de volkskant in haar studiefocus op kan nemen.

  • Hugo Arlman

    Die VKBlogs waren toch van de lezers/schrijvers zelf en niet van de Volkskrant? Iedere lezer kon er toch zijn eigen diepe gedachtes of scheldpartijen in kwijt? Wie zijn eigen schrijfsels belangrijk vindt voor het nageslacht, kan dan toch zelf zorgen voor het overhevelen naar een andere dienstverlener? Wie het daarbij heeft over ‘vernietigen van cultureel kapitaal’ verliest de proporties uit het oog. En met verschuldigde achting: met het bewaren van online krantearchieven hebben deze blogverzamelingen weinig te maken.

  • kees smit

    Ik ben met bloggen begonnen op verzoek van de Volkskrant zelf. Dat kan in een eventuele rechtszaak (die er komen moet!) van belang zijn. Wie is er nog meer begonnen na een email van de krant? En bovendien heb ik ooit van de krant 40 euro gekregen. Ik neem aan dat er nog meer Vk-bloggers zullen zijn die dat kunnen getuigen.

  • Den Herder

    Ook ik heb geld van de krant ontvangen, bedrag, zo rond de veertig euro en ook ik kreeg een mail van de krant waar ik toch vooral werd uitgenodigd bij hen te komen schrijven, ik heb na maanden denken dit gedaan, januari 2006 begonnen en nu zie ik dat duizende artikelen straks weg zijn, net zoveel foto’s, ik had gedacht dat het altijd zou blijven staan, hoe naief ben ik geweest.

    We hebben ook reklame op onze blogs gekregen, soms dingen waar ik fel tegen was, maar ik had geen inspraak, maar er werd wel aan ons verdiend.

    Men moet ons iets geven waar we het makkelijk kunnen bewaren.

    We hebben zelfs met zijn alle een prijs gewonnen, maar met ons werd niks gevierd, we werden geroepen en weer verlaten, heel apart.

  • oliphant

    Dat heb je verdomd goed neergezet. Ik heb 250 Euro ontvangen voor het publiceren van een log in de papieren krant. Was dus even medewerker want ik moest het opgeven bij de belasting. kees Smit heeft gelijk.

    En alles weg? het is om te huilen.

  • Als lid van het lezerspanel heb ik een week lang de voorpagina van de Volkskrant becommentarieerd, ik heb een paar keer in de krant gestaan en ik heb met de redactie van het vkblog gediscussieerd over het VKblog.
    Het VKblog in zijn totaliteit laat zich lezen als een sociologische verkenning van het fenomeen bloggen.
    http://www.vkblog.nl/bericht/363908/Het_VKblog_is_een_uniek_tijdsdocument

  • Als dichter begon ik een zo’n vijf jaar geleden mijn weblog bij de Volkskrant en bouwde ik deze op tot een soort van interactieve website om mezelf en mijn werk voor te stellen.
    Het groeide uit tot een mooi presenteerkaartje, waarvan de de utrl-websitenaam ondertussen bij verschillende publicaties in tijdschriften en bundels alsook op affiches staat genoteerd. Geïnteresseerden wisten mij daar te vinden, zowel lezers van binnen en buiten het VK-blog, als mensen die gedichten van mij wilden publiceren of mij vragen om voordrachten te doen.

    Vrij naïef waarschijnlijk, geloofde ik dat dit een blijvende site zou zijn. Blijkt dus niet, straks verdwijnt vijf jaar werk – ik heb momenteel zeker niet de extra tijd om alles over te zetten, de gedichten heb ik natuurlijk in mijn eigen bestanden staan, maar de site op zich, met vijf jaar weergave van mezelf als dichter, zal dus straks gewoon verdwijnen.

    Ik trek hieruit twee conclusies :
    – niets is voor eeuwig
    – de Volkskrant heeft weinig respect voor het volk (misschien moeten ze hun naam gewoon maar omzetten naar ‘de Krant’ ?)

  • Bram van Kersbergen

    Als de volkskrant voorstelt dat bloggers verder kunnen bloggen op WordPress, kunnen ze tenminste de overstap faciliteren, zoals ze bij Windows Live Spaces ook gedaan hebben: http://techcrunch.com/2010/09/27/windows-live-blogging/

  • Heel goed stuk! In september 2005 ben ik als blogger begonnen en heb me daardoor ontwikkeld als schrijver. Ik heb zelfs ruim een jaar elke maand geld gekregen om blogs over het volkskrantblog te schrijven (http://driessche.vkblog.nl) als zogenaamde ‘parelduiker’. Door deze ontwikkeling ben ik zelfs de cursus Wetenschapsjournalistiek gaan volgen en ben ik nu freelance journalist. Ik meen dat veel van mijn bijdragen het goed zouden doen in de papieren krant. Omdat ik dacht dat de Volkskrant een krant was die kwaliteit hoog in het vaandel heeft staan, heb ik zowel op mijn ‘persoonlijke’ blog met nickname ‘Solvejg’ als op het blog in opdracht van GJ Bogaerts, die hoge kwaliteit altijd nagestreefd. Beetje raar dat de Volkskrant dit nu allemaal wil doorspoelen. Alsof het een fluitje van een cent was wat ik al die jaren heb gedaan.
    Ik hoop dat Philippe Remarque de moeite neemt uw bijdrage goed tot zich door te laten dringen.

  • Als blogger heb je ineens het idee dat je op wachtgeld staat.Dat je uren staat te wachten. Op niks. Iedereen meewachten. Zelfgemaakte gestoofde zandhaas uit het vuistje erbij.

  • Pingback: Overleg met Vk-redactie over toekomst VK blog gewenst | Wonen in Wonderland()

  • Pingback: Sanoma neemt VK-blogs over van De Volkskrant /  Weblog – Hans van Goor()

  • Peter

    De uitingen op de Volkskrant blog waaren duidelijk te vrij voor de eigenaren van de Volkskrant. Het was een vrijplaats zoals die voor moet komen in een vrij land. Echter de Volkskrant is geen vrije krant (meer) maar wordt beheerd door geinfiltreerde stichtingen. Zie onderaan deze email.
    Sowieso een stichting als “Stichting ter Bevordering van de Christelijke Pers” kan nooit akkoord gaan met het vrije woord op het VK blog, want het was rauw, on dogmatisch, on religieus vaak, spiritueel – dus anti-christelijk en anti-islam. Iets wat mensen die zich Christenen noemen elke dag zullen proberen te vernietigen: het vrije woord.

    Aandeelhouders
    De activiteiten van de organisatie vinden plaats onder de naam van de Persgroep Nederland BV. Aandeelhouders zijn De Persgroep NV (België), Stichting Democratie en Media, Stichting de Volkskrant en Stichting ter Bevordering van de Christelijke Pers in Nederland’.

    De verdeling is als volgt:
    De Persgroep – 58,5 procent
    Stichting Democratie en Media – 38,8 procent
    Stichting de Volkskrant – 2 procent
    Stichting ter Bevordering van de Christelijke Pers 0,7 procent

  • Beste Kees,

    Dacht vanavond aan je en ging op zoek.
    Heb dit nooit gelezen….

    Vr, groet, Annette