Verandert het NRC van een zogeheten kwaliteitskrant in een roversbende? Daar lijkt het wel op, als we de geslepen messen van het ANP mogen geloven. NRC heeft het ANP-abonnement opgezegd en het persbureau reageert daarop met het instrueren van zijn frontsoldaten, zo meldt Villamedia. Alle ANP-redacteuren ontvingen de opdracht om jatwerk onmiddellijk te melden bij een ‘intern meldpunt’. Volgens Villamedia had ANP-hoofdredacteur Erik van Gruijthuijsen eerder ook al aangekondigd oneigenlijk gebruik van ANP-materiaal door NRC “scherp in de gaten” te zullen houden.

De vraag is natuurlijk wat het ANP kan doen als het NRC (delen van) berichten overneemt van bijvoorbeeld NU.nl of andere nieuwssites. Klikken bij het ‘intern meldpunt plagiaat’ is leuk, maar dan? Voor de rechter slepen?

De kans is groot dat het ANP dan geen poot heeft om op te staan. Immers, zo schrijft Henk Blanken op zijn Mediablog, er bestaat zoiets als de persexceptie. Dat is een uitzonderingsregel in de auteurswet.

Nieuwsberichten overnemen mag

Kort gezegd houdt die uitzonderingsregel in dat nieuwsmedia berichten van elkaar mogen overnemen als dat gebeurt met bronvermelding en de naam van de auteur. Wie het precies wil weten kan het nalezen op de website Ius Mentis van de internetjurist Arnoud Engelfriet.

Afgelopen jaar nog heeft Geen Stijl zich nog met succes beroepen op deze persexceptie. Het weblog had een interview overgenomen uit de Nijmeegse Stadskrant. De rechter oordeelde dat Geen Stijl in zijn recht stond, want het interview was te beschouwen als een nieuwsbericht, Geen Stijl viel te beschouwen als een nieuwsorgaan en bovendien had het weblog keurig de bron vermeld. Niks aan de hand dus.

Einde van uitzonderingsregels

Blanken concludeert dat de uitzonderingsregels van de auteurswet niet goed passen in het internettijdperk. Maar die persexceptie schrappen zou betekenen dat nieuwsmedia geen nieuws meer van elkaar zouden mogen overnemen. Bizar natuurlijk als media zonder ANP-abonnement het nieuws niet meer mogen melden dat het ANP de wereld in brengt. Of zou het dan nog wel mogen als je wat zinnen herschrijft zodat de tekst niet letterlijk hetzelfde is?

Maar wellicht is NRC ook wel blij als de persexceptie wordt geschrapt. Dan kunnen concurrerende media hun artikelen ook niet meer overnemen en moeten mensen het NRC Handelsblad of de nrc.next kopen om alle NRC-primeurs te kunnen lezen. Precies wat de nieuwe NRC-strategie volgens uitgever Hans Nijenhuis behelst: “Lees de krant!”