De discussie over hoever je als fotojournalist mag gaan met Photoshop is niet nieuw. En ook het debat over de waarde van telefoonfotografie kennen we. Nieuw is echter de discussie die New York Times fotograaf Damon Winter teweeg heeft gebracht. Vorige week won hij met ‘A Grunt’s Life’ de derde prijs in de prestigieuze POYi competitie. De foto maakt onderdeel uit van een serie waarin hij Amerikaanse militairen in Afghanistan volgt. Niks discutabels aan, ware het niet dat Winter de foto’s heeft gemaakt met de iPhone-app Hipstamatic.

De foto van Winter op de site van POYi.

Instant kunstzinnig
Voor wie het niet weet, Hipstamatic is een populaire iPhone-app, die je telefoon ombouwt tot een ouderwetse camera. Hun slogan? ‘Digital photography never looked so analog’. Als gebruiker heb je zelf de keuze tussen verschillende objectieven, films en flitser. De effecten worden achteraf digitaal toegepast, je moet zelfs even wachten totdat de foto is ‘ontwikkeld’. Het resultaat zijn vierkante foto’s met een korrelig, jaren 70 effect. Instant kunstzinnig, Flickr staat er vol mee.

Werkelijkheid
Prachtige plaatjes, maar volgens de critici geen fotojournalistiek. Zo schrijft fotograaf Chip Litherland dat applicaties als Hipstamatic de werkelijkheid transformeren. De toegepaste effecten bestaan niet in de realiteit, maar beïnvloeden wel het effect van de foto. Dit soort fotografie serieus nemen is volgens hem de doodsteek voor de professionele fotojournalistiek.

Op het blog van The New York Times verdedigt Winter zich. Hij ziet de keuze voor het gebruik Hipstamatic vooral als een technische keuze, te vergelijken met het besluit om met een bepaalde camera, objectief of film te werken. Effecten worden niet achteraf toegepast, maar worden ingecalculeerd. Het is een esthetische keuze, aan de inhoud verandert niks. Zonder gebruik te maken van zijn mobiele telefoon had hij de foto’s zelfs niet kunnen maken, zo beweert hij.

Using the phone is discreet and casual and unintimidating. The soldiers themselves often take pictures of one another with their phones and that was the hope of this essay: to have a set of photos that would almost look like those snapshots — but through a professional eye.

Het is een vorm die je vaker ziet bij oorlogsfotografie. Ook de fotojournalist David Guttenfelder maakte er vorig jaar gebruik van. Foto’s van gevechtshandelingen maakte hij met professionele apparatuur, maar de iPhone kwam tevoorschijn om het dagelijkse leven van de soldaten vast te leggen.

Esthetiek
Volgens Winter draait de discussie vooral over esthetiek, en dat heeft volgens hem nu eenmaal altijd een rol gespeeld in de fotojournalistiek. Zo nieuw is de discussie ook weer niet dus.

We are being naïve if we think aesthetics do not play an important role in the way photojournalists tell a story. We are not walking photocopiers. We are storytellers. We observe, we chose moments, we frame little slices of our world with our viewfinders, we even decide how much or how little light will illuminate our subjects, and — yes — we choose what equipment to use. Through all of these decisions, we shape the way a story is told.

Bekijk de hele serie van Winter hier en oordeel zelf: is het fotojournalistiek of niet?

Update 15/2 – 17.10
In dezelfde categorie: kan Google Streetview fotojournalistiek zijn? (via @Martkleppe)