Het journalistieke vak zit vol met dilemma’s. Elke journalist loopt wel eens aan tegen de vraag: hoe zit dat eigenlijk? Bijvoorbeeld als iemand vraagt of je zijn foto van je weblog wil halen, omdat die foto opeens overal op internet opduikt. Wat doe je dan, vroeg freelance journalist Kees Crone zich af.

Ik ben professioneel journalist van de schrijvende pers; behalve voor (vak)bladen schrijf ik ook voor weblogs. Enige tijd geleden interviewde ik iemand voor een weblog. De persoon in kwestie stelde een foto ter beschikking, welke werd gepubliceerd bij mijn tekst. So far, so good. Hij was tevreden over zowel mijn tekst als (uiteraard) zijn foto.

Nu wil deze man echter dat zijn foto van dat weblog wordt verwijderd. Hij komt zijn beeltenis namelijk regelmatig op internet tegen, waarbij wordt gelinkt naar het betreffende weblog (de originele bron). Hij wil dat niet, onder meer omdat bij die nieuwe internetpublicaties soms een commerciële boodschap staat. De man heeft bij de bron van de eerste publicatie, het weblog, gevraagd of zijn beeltenis kan worden verwijderd. Dat weblog weigert mee te werken. Ergo, de foto blijft in die database staan.

Mijn vraag is: wie staat in zijn recht? Het weblog of de geïnterviewde?

Aan deze kwestie kleven mijn inziens een aantal aspecten:

Commerciële aspecten. Weblogs zijn commerciële organisaties die juist gevonden willen worden door Google en andere zoekmachines. Dat moge zo zijn, mijn geïnterviewde heeft daar niets mee te maken. Hij gaf deze foto voor eenmalige weergave, althans dat was zijn bedoeling. Voorts wijst hij er op, dat kranten, zowel de papieren versies als hun digitale tegenhangers, anders handelen dan dat weblog. Zijn foto stond in De Volkskrant alsook op www.vk.nl. Hij kwam via zoekmachines nooit zijn beeltenis tegen, die eerder op de Vk-site, of in de Volkskrant stond. Kortom, zijn foto stond op het weblog (de originele bron), maar hij wenst niet dat zijn portret commercieel door dat weblog wordt gebruikt. Kranten zijn eveneens commercieel, maar schermen portretten kennelijk af voor zoekmachines.

Beeldrecht. Iedereen mag toch weigeren dat zijn gezicht zomaar, zonder toestemming, wordt geopenbaard? Zoiets geldt, geloof ik, niet voor publieke personen, zoals ministers en leden van het koninklijk huis.

Auteursrecht. Kan/mag de fotograaf van de geïnterviewde eisen opnieuw te worden betaald voor de nieuwe openbaarmaking?

Privacy. De geïnterviewde claimt – bij de volgende openbaarmaking(en) – in zijn privacy te zijn aangetast. Wat zegt het College ter Bescherming van de Persoonsgegevens hierover? Geïnterviewde is verbolgen over het feit dat bij nieuwe openbaarmaking, zijn gezicht feitelijk commercieel gebruikt wordt.

Ten slotte nog dit. In bovenstaand geval stond de geïnterviewde zijn foto af. Ik maak echter bij mijn blogstukjes regelmatig zelf foto’s. Die worden dan bij het blog in kwestie geplaatst. Moet ik de persoon die ik portretteer er op wijzen dat zijn beeltenis eventueel commercieel gebruikt gaat worden? Moet ik er op wijzen dat dit portret tot het einde der tijden in cyberspace kan blijven rondzweven? Moet ik om die reden de door mij te fotograferen persoon niet minstens om toestemming vragen?