De Nieuwe Reporter staat vandaag in het teken van de Dag van de Persvrijheid. Vanaf 14.30 streamen we de Persvrijheidslezing van Birgitta Jonsdottir, lid van het IJslandse parlement en drijvende kracht achter het Icelandic Modern Media Initiative. Vanaf 19.00 doen we doormiddel van een liveblog – gevuld door enkele jonge journalisten – verslag van de Avond van de Persvrijheid.

Welke gevaren bedreigen een journalist op internet? Hoe ontkom je aan internetcensuur? Het zijn enkele vragen die centraal staan op de avond en waar Sacha van Geffen, een expert op het gebied van internetveiligheid, het antwoord op weet. Hij schrijft deze week mee aan een handboek over online veiligheid. Het is in eerste instantie bedoeld voor de pers. “Niet alle journalisten zijn zich bewust van de gevaren die ze lopen.”

In vijf dagen een boek schrijven: het kan. Sinds afgelopen woensdag werkt een kleine groep internetexperts in Berlijn aan een handboek dat journalisten moet helpen veilig te communiceren op het web. Is dat nodig? Volgens Sacha van Geffen wel. Hij is expert op het gebied van internetveiligheid en oprichter van Greenhost, de duurzame hostingprovider die het idee voor het boek lanceerde. “Niet alle journalisten zijn zich bewust van de gevaren die ze op internet lopen. Je kunt jezelf veilig wanen, maar als jouw digitale adresboek wordt gehackt door een kwaadwillende overheid lopen jouw lokale bronnen wel gevaar.”

Boycot bewaarplicht
Het plan is om hét boek te maken waar geen enkele journalist zonder kan en dat antwoord geeft op allerlei vragen over internetveiligheid. Wat moet je wel en niet doen met sociale media? Hoe verstuur je e-mails zonder je locatie te verraden? Een mooi streven, maar waarom is een directeur van een webhostbedrijf zo begaan met journalisten? Van Geffen: “Persvrijheid en meer in het algemeen vrijheid van informatie staan aan de basis van een open en democratische samenleving. Deze moeten verdedigd worden in landen waar ze bestaan.” Greenhost deed dit eerder door af te rekenen met de bewaarplicht voor e-mailverkeer. Klanten kunnen sinds 2010 zelf aangeven of ze willen dat hun e-mailgegevens worden bewaard.

Slechte beveiliging
Waar hebben we nu meer van te vrezen: overheden of bedrijven? “Van allebei. Bij beide is een grote zorg de onbedwingbare aandrang naar het opslaan van grote hoeveelheden informatie over individuen en deze databases met elkaar te koppelen. Het probleem is dat die koppeling van informatie zorgt dat bedrijven en overheid meer over ons weten dan wij over onszelf. Het is vrijwel nooit mogelijk om zelf in te zien welke informatie over jou bewaard wordt, laat staan te bewerken. Ondertussen zijn databases slecht beveiligd en meer dan eens belandt informatie – ongemerkt – in de handen van de derden.”

De zwakste schakel
De tips en trucs die het handboek biedt zijn leuk, maar Van Geffen weet zelf dat geen enkele technologie ultieme veiligheid biedt. “De mens is en blijft de zwakste schakel. Je mail en internetverbinding kunnen nog zo goed beveiligd kunnen zijn, maar als de ontvanger gearresteerd en gemarteld wordt of in een dronken bui sterke verhalen gaat ophouden in de kroeg, liggen al je gegevens alsnog op straat. Er wordt terecht gezegd: ‘Amateurs vallen computers aan. Profs vallen mensen aan.’ Daarom moet je ervoor zorgen dat de menselijke factor in beveiligingssystemen zo klein mogelijk is. Beveiliging moet geen verantwoordelijkheid zijn van de gebruiker, maar van het systeem.”

Het handboek over data-veiligheid wordt vanavond gepresenteerd. Onder leiding van Alexander Klöpping zal Sacha van Geffen debatteren met Birgitta Jonsdottir (Icelandic Modern Media Initiative) William Echikson (persvrijheidbeleid Google), Mogib Hassan (Jemenitische journalist) en Marianne Nagui (Egyptische journaliste) over de donkere kant van het web en mogelijkheden om aan internetcensuur te ontkomen. Medewerkers van Greenhost staan met een helpdesk klaar om je smartphone of laptop zo veilig mogelijk in te stellen. Meer info over het open source-handboek vind je hier.