“Studenten journalistiek moet ondernemerschap bijgebracht worden”

Jeroen Smit verliet de Rijksuniversiteit Groningen in 1986 als bedrijfskundige. Nu is de onderzoeksjournalist terug op zijn alma mater als hoogleraar journalistiek. Hij wil zijn studenten ondernemergeest bijbrengen en leren dat economie allesbehalve saai is.

Gefeliciteerd met uw aanstelling. Hoe kwam u weer in Groningen terecht?

“Bij de opleiding journalistiek moest men nadenken over een opvolger voor Marc Chavannes. Hij blijft nog wel even aan de opleiding verbonden, maar is bijna 65. Zodoende is men bij mij terecht gekomen. In het verleden heb ik al een jaar les gegeven aan de PDOJ in Rotterdam en dat beviel erg goed. En natuurlijk heb ik ook veel lezingen gegeven en daarbij kennis overgedragen, dus daarom leek dit mij ontzettend leuk om te doen.”

Wat kunnen de studenten van u verwachten?

“Ik zal mij op twee dingen in het bijzonder richten. Allereerst op onderzoeksjournalistiek, maar ook op ondernemerschap in de journalistiek. Ik ben ervan overtuigd dat studenten in de komende decennia niet alleen opgeleid moeten worden voor redacties, zoals in het verleden, maar ook ondernemerschap bijgebracht moet worden.”

“Natuurlijk ben ik ook financieel econoom, terwijl veel studenten journalistiek een alfa-achtergrond hebben. Zij vinden geld, bedrijfsleven en economie vaak saai, maar ik wil hun laten zien dat het juist ontzettend leuk is. Er staan mensen centraal, mensen met macht die soms verkeerde dingen doen en die je kunt ontmaskeren.”

Denkt u dat je onderzoeksjournalistiek kan leren in de collegebanken?

“Onderzoeksjournalistiek moet je doen, dat is een feit. Binnen de master in Groningen krijgen studenten een jaar college en mijns inziens is dat vooral bedoeld om hen te inspireren, om hen te laten fantaseren over wat mogelijk is. Onderzoeksjournalistiek is op redacties nog steeds een onderschoven kindje. Het is duur en tijdrovend en journalisten vinden het soms ook eng. Ik wil een nieuwe generatie inspireren om die kant op te gaan, want onderzoeksjournalistiek heeft de toekomst.”

Gaan de Groningse studenten ook daadwerkelijk op onderzoek uit?

“Ik ben net een week bezig, dus ik moet de mogelijkheden daarvoor nog uitzoeken. Maar het zou heel mooi zijn als studenten afstuderen met een portfolio van publicabele stukken, waaronder onderzoeksjournalistiek.”

U gaat zich daar dus voor inzetten?

“Ik ga er in ieder geval over nadenken. Ik moet natuurlijk ook realistisch zijn.”

Thomas van Aalten, die crossmediale journalistiek doceert aan de Hogeschool van Amsterdam, betoogde eerder op DNR dat onderzoeksjournalistiek voorbehouden moet zijn aan universitaire opleidingen, terwijl HBO-opleidingen zich richten op de alledaagse content. Wat vindt u daarvan?

“Ik moet er nog goed over nadenken, maar ik kan mij er wel iets bij voorstellen. Onderzoeksjournalistiek vereist dat je van hoed en rand weet en wil weten. Studenten die aan de master beginnen hebben daarvoor al een bachelor gevolgd, bijvoorbeeld in economie, recht of geschiedenis. Dat geeft je kennis en bagage en maakt je ook zelfverzekerd. Dat is ontzettend prettig en een bijkomend voordeel is dat je wat ouder bent.”

U ziet uzelf ook als ondernemer. Welk profijt haalt u uit uw nieuwe aanstelling?

“Mijn ervaring is dat je dingen moet doen waar je ontzettend veel zin in hebt, dus materiele zaken kun je niet vooropstellen. Lang geleden was ik consultant en toen ik overstapte naar het Financieel Dagblad halveerde mijn inkomen, maar de lol in mijn werk vertienvoudigde.”

Foto: Marco Derksen

Jan Kruidhof

Jan Kruidhof is student aan de master Journalistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen

Alle artikelen van Jan Kruidhof op De Nieuwe Reporter.

  • http://www.eyeofthereporter.nl Mathias de Graag

    Om even in te gaan op het betoog van Thomas van Aalten en Smits reactie daarop:

    Is het niet zo dat iedere student journalistiek van hoed en rand wil weten? Althans, de studenten die echt voor het vak willen gaan? Geef de HBO-studenten daarin dan ook de kans.

    Van Aalten’s stelling dat studenten op een HBO journalistiek zich vooral richten op de dagelijkse content nadert misschien redelijk de realiteit, maar het gaat voorbij aan de (onderzoeks)capaciteit van sommige studenten.

    Mijn advies? Kom met deze ideeën over onderzoeksjournalistiek en ondernemersschap ook eens langs op de HBO-instellingen. Zelf zou ik het in Tilburg namelijk goed kunnen gebruiken. En met mij vele anderen gok ik zo.

    Gegroet!

  • Paul Disco

    Dat onderzoeksjournalistiek de toekomst heeft valt te bezien, vooral ook omdat het duur en tijdrovend is. Ik zie het nog maar heel mondjesmaat en dan nog meestal in retrospectief. Het gaat wel in potentie om waardevolle content, die via meerdere media te gelde gemaakt kan worden. Dat het verstandig is dat een onderzoeksjournalist vertrouwt is met ondernemerschap lijkt mij inderdaad geen overbodige luxe. Dat denk ik als docent, maar ook als uitgever. Anders zie ik -in elk geval in dit klimaat- weinig perspectief voor onderzoeksjournalistiek.

    Eerlijk gezegd denk ik dat bijbrengen van ondernemerschap en kennis van marketing nodig is voor iedereen die nu een journalistieke/redactionele HBO/WO opleiding volgt. Ook voor degenen die in loondienst terechtkomen: dan weet je in elk geval hoe de baas van je baas denkt.