Belichamen liveblogs wellicht de toekomst van de journalistiek? Gespreksleider Bert Kok vroeg het zich gisteren hardop af aan het einde van de debatavond over livebloggen, die was georganiseerd door De Nieuwe Reporter en het Centrum voor Communicatie en Journalistiek. David Haakman van nrc.nl had een mooi antwoord op deze vraag: “Liveblogs maken eigenlijk eindelijk alle beloften waar die ooit geuit zijn over internetjournalistiek. Want liveblogs zijn hoogst actueel door de voortdurende updates over de laatste ontwikkelingen, ze linken naar alle mogelijke relevante informatiebronnen die elders op internet zijn te vinden, en ze zijn multimediaal door de combinatie van tekst, audio, foto’s, videos, tweets en noem maar op.” Kortom, het liveblog is misschien wel de ultieme vorm van internetjournalistiek. 

In de kelder onder het Utrechtse café-restaurant Toque Toque had een select gezelschap zich verzameld om ervaringen uit te wisselen over livebloggen. De avond werd afgetrapt met presentaties over de liveblogs van nrc.nl (David Haakman), EnDanDit.nl (Robert Engel), ED.nl (Paul Vereijken en Erika Massuger) en nos.nl (Jens Kraan). Over één ding waren de aanwezigen het in elk geval snel eens: 2011 mag dan het jaar zijn van de grote doorbraak van het livebloggen, nieuw is deze vorm van journalistiek geenszins. Tijdens alle presentaties werd gerefereerd aan experimenten uit het verleden, zoals een liveblog over de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2008 op nrc.nl en een liveblog over de uitreiking van de Dutch Bloggies in 2007 op Endandit.nl.

CoverItLive

Bij die eerste experimenten maakten redacties vaak gebruik van CoverItLive, een gratis tool waarmee je heel makkelijk updates met tekst, audio en beeld kan embedden op een website. Maar voor de meeste redacties is het geen ideale tool. Zo is de kolom van CoverItLive erg smal en de vormgeving detoneert met de lay-out van een website. Daarom houden EnDandit.nl, nos.nl, nrc.nl hun liveblogs tegenwoordig gewoon bij op een normale artikelpagina.

De internetredactie van NRC heeft daarbij het voordeel dat ze heel makkelijk hulp kunnen inroepen van ontwikkelaars, vertelt Haakman. “We zitten in dezelfde ruimte met ontwikkelaars. En die kunnen we dus heel makkelijk vragen om iets voor ons te maken. Zo hebben ze bijvoorbeeld een hele handige tool gemaakt waarmee we heel eenvoudig tweets kunnen embedden.”

Hoewel de internetredactie van het Eindhovens Dagblad nog wel eens gebruik maakt van CoverItLive, is men eigenlijk ook niet erg gecharmeerd van CoverItLive. “Als er groot nieuws is, gebeurt het wel eens dat de servers van CoverItLive eruit vliegen”, vertelt webmaster Massuger. “En het is een gratis dienst, dus je kan je ook weinig eisen. Daarom gebruiken we liever ScribbleLive. Dat is weliswaar een betaalde dienst, maar hun service is heel erg goed, ze reageren meteen als je een probleem hebt.”

Updates

“Een goed liveblog moet regelmatig met updates komen, dat is de stelregel van nrc.nl”, vertelt Haakman. “Minimaal elke vijf á tien minuten moet je nieuwe informatie geven. De reden dat je live gaat is dat er veel te melden is en dat er veel ontwikkelingen zijn, dus dan moet je om de zoveel minuten ook wel met een update komen.”

Dat klinkt logisch, maar het blijkt in de praktijk niet voor iedereen even makkelijk. Neem de NOS. “Eigenlijk zijn onze systemen helemaal niet berekend op livebloggen”, vertelt Jens Kraan. “Het duurt gewoon een tijd voordat het materiaal dat we uploaden daadwerkelijk online staat. Ook omdat die liveblogs vaak behoorlijk zwaar zijn, met foto’s en video’s. Dus een update is op het moment dat die op nos.nl verschijnt, al snel zo’n vier minuten oud.”

Volgorde van updates

Er onstaat tijdens het debat nog wat onenigheid over de volgorde waarin updates zouden moeten worden gepresenteerd op liveblogs: chronologisch (dus de oudste informatie bovenaan) of omgekeerd chronologisch (dus de recentste meldingen bovenaan). Robert Engels van EnDanDit.nl is ervan overtuigd dat de chronologische volgorde logisch is: “Als mensen na een dag werken thuis komen en ze gaan zo’n liveblog lezen, dan beginnen ze bij het begin. Anders kunnen ze er geen touw aan vast knopen.”

David Haakman is het daar niet mee eens: “Mensen lezen zo’n liveblog toch juist omdat ze het nieuws live willen volgen? Dan willen ze dus het laatste nieuws bovenaan kunnen vinden.” Jens Kraan komt ter plekke met een ingeving: “Eigenlijk zouden mensen dat zelf moeten kunnen kiezen, in welke volgorde ze het liveblog willen lezen. Daar zouden we gewoon een knop voor moeten hebben, waarmee mensen de volgorde kunnen veranderen.”

Interactiviteit

De interactiviteit met het publiek is op liveblogs van NRC en NOS volledig afwezig. Wat Robert Engel verleidde tot de uitspraak dat er dan ook geen sprake is van echte blogs. “Alles wat je online zet en waarop mensen niet kunnen reageren, dat zijn geen blogs. Een blog betekent per definitie dat je mensen de kans biedt om te reageren.”

Voor het Eindhovens Dagblad zit een groot deel van de toegevoegde waarde juist in de mogelijkheid om reacties van mensen toe te laten. Paul Vereijken: “Wij zijn erg te spreken over de input van het publiek. Mensen komen vaak met relevante informatie die iets toegevoegt aan wat wij al wisten. Wij kunnen daar weer verder mee door te checken of het klopt. En ook de vragen die mensen stellen zijn nuttig voor ons. Zo komen we te weten wij wat ons publiek wil weten.”

In bepaalde gevallen is moderatie echter wel nodig. “We hadden een tijdje geleden een brand”, vertelt Vereijken, “en het gerucht deed de ronde dat een brandweerman zou zijn omgekomen. Wij hadden dat gecheckt en we wisten honderd procent zeker dat dit niet klopte, er was geen brandweerman omgekomen. Maar mensen bleven er maar vragen over stellen op ons liveblog. Toen hebben we besloten: dit verstoort het liveblog veel te veel, we laten niet ons liveblog vollopen met vragen over een dode die er niet gevallen is. We hebben toen heel gedoseerd af en toe nog zo’n vraag doorgelaten, onmiddelijk gevolgd door de opmerking dat we dit gerucht gecontroleerd hadden en dat het niet klopte.”

Journalistieke normen

Hoewel alle redacties in hun liveverslaggeving zo betrouwbaar mogelijk wil zijn, zorgt het livebloggen wel voor het oprekken van de traditionele journalistieke normen. Zo vertelt Jens Kraan dat de NOS in een liveblog soms zaken meldt, die niet betrouwbaar genoeg worden gevonden voor uitzending op radio of televisie. “Zo kwamen we tijdens de opstanden in Libië in contact met een Libische vrouw die in Nederland woont, en die beweerde dat Benghazi was gevallen. Zij zei dat te weten omdat ze in contact stond met de leiding van de Libische opstandelingen. Maar de persbureaus meldden nog niks over de val van Benghazi. We hebben die informatie van die mevrouw toen wel op het liveblog gezet, maar we hebben er geen apart nieuwsbericht van gemaakt. Dat hebben we pas gedaan toen twee uur later ook de internationale persbureaus dit nieuws meldden.”

De conclusie van de avond is aan Herwin Thole, internetredacteur bij Wegener, die met verkleumde vingers via Twitter liet weten: “Conclusie van vanavond: livebloggen is here to stay. Goed debat in een te koude kelder.”