Onderzoek: ANP.nl is betrouwbare nieuwssite en GeenStijl burgerjournalistiek

Altijd interessant, onderzoek naar het vertrouwen van mensen in nieuwsmedia. Maar het persbericht dat Newcom vandaag de wereld in stuurde over een eigen onderzoek, roept vooral vragen op over de betrouwbaarheid van dit onderzoeksbureau. Neem de eerste zin van het bericht: “Nederlanders hebben van de nieuwssites het meeste vertrouwen in NOSnieuws.nl (7,3), ANP.nl (7,3) en NOSteletekst.nl (7,3).” Weliswaar is het slechts een detail dat met NOSnieuws.nl vermoedelijk gewoon NOS.nl wordt bedoeld, maar vooral ANP.nl wekt bevreemding. Want op ANP.nl presenteert Nederlands grootste persbureau informatie over zijn diensten en producten, maar nieuws is er niet te vinden (een enkel berichtje uitgezonderd). Met andere woorden, ANP.nl is helemaal geen nieuwssite, gek dus om mensen te vragen of dit een nieuwssite is die mensen vertrouwen. 

Dan de volgende alinea van het persbericht: “Opvallend is dat alle gratis dagbladen voor wat betreft vertrouwen een onvoldoende krijgen.” Opvallend genoeg wordt er niet bij gezegd waarom Newcom dat opvallend vindt. Wellicht omdat ze vermoeden dat gratis kranten voor een groot deel worden gevuld met berichten van het ANP, bekend van ANP.nl dat door veel mensen heel erg wordt vertrouwd?

Ook opvallend is de bevinding dat “sites waar burgerjournalistiek centraal staat” een onvoldoende scoren op vertrouwen van het publiek. Niet zozeer die bevinding is niet opvallend, maar wel dat Geenstijl.nl als voorbeeld wordt gegeven. GeenStijl een burgerjournalistieke site? Niet echt. De site wordt immers  niet volgeschreven door burgers, hobbyisten of amateurs, maar door betaalde journalisten en columnisten.

Kortom, er valt nog wel wat huiswerk te doen bij Newcom. Dat had ik ook best willen doen om me wat te verdiepen in het onderzoek, maar helaas heeft Newcom de geneugte van het online zetten van een pdf van het onderzoeksverslag nog niet ontdekt. Na het invullen van een bestelformulier (inclusief het verplicht aanvinken van een abo op de nieuwbrief, grmbl) kreeg ik het bericht dat binnen twee dagen het rapport wordt thuisbezorgd. Even geduld dus.

Update woensdag 26 oktober 2011, 17.40 uur

Inmiddels heb ik via e-mail het rapport als pdf-bestand ontvangen. Net als in het persbericht staat ook in het rapport ANP.nl op nummer 2 als nieuwssite die het meest vertrouwd wordt. GeenStijl wordt in het rapport aangeduid als ‘fora sites’ die “worden geschreven door bloggers in plaats van door journalisten”.

Grafiek uit het rapport van Newcom: Vertrouwensindex 2011

 

Update donderdag 27 oktober 2011, 15.40 uur

Korte reactie ontvangen van Newcom:

Over ANP.nl: “Het gaat om het vertrouwen dat Nederlanders hebben in de nieuwsberichten afkomstig van ANP.” Maar in het rapport lijkt het dat mensen gevraagd is naar het vertrouwen in ANP.nl. Wat is precies de vraag die mensen krijgen? Op mijn vraag of ik de vragenlijst mag inzien blijft Newcom vooralsnog het antwoord schuldig.

Over GeenStijl: “Op GeenStijl.nl is veel interactie met burgers, gezien de reactie op elkaar, vandaar dat we de site onder die noemer in het rapport hebben opgenomen.”

Newcom Vertrouwensindex 2011

24 reacties

  1. Paul Disco schreef op 26 oktober 2011 om 15:55

    De site van De Stentor meldt: Het gemiddelde rapportcijfer voor kranten is gestegen van een 6,3 in 2010 naar een 6,4 dit jaar. Nederlandse nieuwssites krijgen dit jaar gemiddeld een 6,3 als rapportcijfer, dat was vorig jaar nog een 6,2. Dat is niet significant en moet dus NIET in de krant. Overtikkoelies !

    Ben zeer benieuwd naar de verantwoording van de steekproef en de opzet van het onderzoek.
    Laat ons ook bijhouden hoeveel nieuwsmedia dit onderzoek klakkeloos overnemen. Dat zegt dan ook wat over de echte betrouwbaarheid van die media.

  2. Bas de Vries schreef op 26 oktober 2011 om 16:15

    Alexander, Newcom al om een reactie gevraagd?

  3. @Bas Ja. Inmiddels wel het rapport ontvangen. Maar nog geen reactie op mijn vragen.

  4. Het rapport is inmiddels te downloaden bij de NOS: http://www.bit.ly/vFwStL

    Zou bij de hbo-opleiding waar ik docent ben beslist een onvoldoende hebben gekregen…

  5. @Paul: Ik heb het rapport hier ook toegevoegd, zie boven.

  6. Pytrik schreef op 27 oktober 2011 om 10:34

    Ik ben heel benieuwd naar de vragenlijst en hoe daarin vertrouwen gemeten is en hoe er gevraagd is naar het gebruik van de diverse media (inclusief de nieuwssites die geen nieuwssites zijn). Een snelle blik in het rapport geeft daar geen enkel uitsluitsel over.

  7. Bas de Vries schreef op 27 oktober 2011 om 14:48

    @Alexander Ik heb het bericht op NOS.nl niet gemaakt, maar als ik het rapport doorblader, dan krijg ik sterk de indruk dat het hier eigenlijk gaat om de betrouwbaarheid van merken. Zo hebben de respondenten de vragen kennelijk geinterpreteerd Anders had het ANP ook niet zo hoog gescoord, terwijl dat inderdaad helemaal geen nieuwssite is. Wat dat betreft is dit weer een typische discussie tussen journalisten onderling over betrekkelijke details, het grote publiek kijkt breder.

  8. Arnoud schreef op 27 oktober 2011 om 15:13

    Hoe kun je nu vertrouwen hebben in Facebook of Twitter als het op nieuwsvoorzining aankomt?

    Enne… Googlenieuws.nl is geeneens een bestaande nieuwssite. Het wel bestaande news.google.nl is aggregatie, geen nieuwssite op zich :)

  9. @Bas Dat lijkt me in elk geval een goede suggestie aan de onderzoekers: onderzoek het vertrouwen in merken.

  10. Pytrik schreef op 27 oktober 2011 om 16:03

    Nog een vraag dan:
    Hoe wil men van een trend spreken wanneer:
    - er maar twee meetpunten zijn;
    - de gevonden verschillen (zie boven) wel eens niet significant zouden kunnen zijn…

  11. @Bas: Uit het rapport blijkt trouwens wel heel duidelijk dat de onderzoekers niet gevraagd hebben naar ‘mediamerken’, maar onderscheid maken tussen nieuwssites en kranten. De Telegraaf en telegraaf.nl komen beide in het onderzoek voor: de eerste scoort 4,4, de tweede 4,7.

    @Pytrik: In het rapport worden toch vermeld welke items significant zijn?

  12. Pytrik schreef op 27 oktober 2011 om 16:49

    @ Alexander: Misschien kijk ik niet goed, maar ik zie enkel een soort power point verslag en daar lees ik maar weinig antwoord op de vragen die ik (en jij) had(den).

  13. Pytrik schreef op 27 oktober 2011 om 16:50

    Herstel, pas bij de derde keer kijken zie ik het ook. Blijft over het eerste punt.

  14. Paul Disco schreef op 27 oktober 2011 om 17:44

    @Bas de Vries
    Ik krijg ook de indruk dat het gaat om de betrouwbaarheid van merken. Het onderzoek roept wel wat vragen op ten aanzien van de betrouwbaarheid van het onderzoek zelf.
    De een noemt dat details.
    Ik noem dat de essentie van het onderzoek: dat nieuwsmerken zonder te controleren het persbericht overnemen. En dan ook nog verkeerd.

    Voorbeeld van de publicatie op NOS.nl:
    1. ‘Ze gaven beide nieuwsorganisaties een 7,3 als rapportcijfer.’,
    - dat staat nergens in het rapport. De sites krijgen een 7.3.
    2. ‘Het gemiddelde rapportcijfer voor kranten is opgeklommen van een 6,3 naar een 6,4. Nederlandse nieuwssites krijgen dit jaar gemiddeld een 6,3 als rapportcijfer, dat was vorig jaar nog een 6,2.’
    - Bij mij staat geen sterretje bij de percentages. Dat betekent dat er helemaal geen meetbaar verschil is. Dus de term ‘opgeklommen’ lijkt mij niet terecht.
    3. ‘Ook de manier waarop nieuwssites gebeurtenissen weergeven wordt gewaardeerd, 45 procent van de ondervraagden is tevreden.’
    - Volgesn mij is dat het percentage van 2010. In 2011 zou dat 43% zijn.
    4. ‘Sociale media als Facebook, Hyves en Twitter kunnen op weinig vertrouwen rekenen van Nederlanders, alle drie de platformen scoren een onvoldoende.’
    - Bedoeld wordt: de organisaties, dat staat ook in het rapport. Lijkt mij nogal een verschil of ik mijn ‘vrienden’ vertrouw of Facebook als organisatie.

    Afijn, ik zou het geen details durven noemen.

  15. @Paul, @Bas: Over punt 3: ‘Ook de manier waarop nieuwssites gebeurtenissen weergeven wordt gewaardeerd, 45 procent van de ondervraagden is tevreden.’ Ook al moet dat 43% zijn, het blijft een minderheid die tevreden is. Gek om dan te concluderen dat “de manier waarop nieuwssites gebeurtenissen weergeven wordt gewaardeerd”.

  16. Er zijn vast mensen die het een betrekkelijk detail vinden, maar als je respondenten de stelling “Ik ga ervan uit dat wat ik lees op een (nieuws)site klopt” voorlegt, betekent dat volgens mij dat je ze vraagt naar de betrouwbaarheid van sites en van nieuwssites. Het kan best zijn dat iemand nieuwssites betrouwbaar vindt, maar sites in het algemeen niet. Of andersom natuurlijk. Wat heb je aan antwoorden als de stelling niet eenduidig is?

    Zo vertoont dit rapport wel meer grilligheden, om in termen van Newcom te blijven. Ik vind het verbazingwekkend dat een professioneel onderzoeksbureau met zoiets op de proppen komt. Onderzoek en rapportage (“Geeft de media een volledig verslag?”) geven mij niet veel vertrouwen…

  17. goed om al deze reacties te krijgen! Ik kan me voorstellen dat sommige punten vragen oproepen. Vertrouwen is ook een lastig begrip. Sterker nog; het wordt al snel verward met ‘betrouwbaarheid’. Dat is helaas ook gebeurt bij het overnemen van het persbericht. Journalistieke vrijheid zeg maar. Noch in het persbericht, noch in de rapportage gebruiken wij betrouwbaarheid, maar juist ‘de mate van vertrouwen’. En dan gaat het om het vertrouwen van het algemeen publiek; dus het gaat per definitie om het vertrouwen wat je krijgt toegedicht (perceptie).

    De steekproef zelf is voldoende groot om uitspraken over te doen. Het betreft een a-selecte representatieve steekproef, gewogen conform de gouden standaard. Op de vraag waarom we geen regionale titels hebben meegenomen kunnen we kort zijn; wil je daar betrouwbare uitspraken over doen, dan moet de steekproef groter qua aantallen zijn. Alleen dan is de ‘celvulling’ op deelgebieden voldoende groot. Maw; alleen dan heb je voldoende respondenten binnen de afzonderlijke provincies om iets te kunnen zeggen over regionale titels. Misschien een volgende editie?

    Er werd ook nog gesuggereerd dat we het verschil tussen een 6.3 en 6.4 hebben benadrukt. Bewust niet, juist omdat het niet significant is. Hierbij de letterlijke zin uit ons eigen persbericht en rapport: ‘Het vertrouwen in kranten en nieuwssites (rapportcijfers respectievelijk een 6,4 en 6,3) is vergelijkbaar met het niveau van 2010′. We praten daar niet over een stijging.

    Bij overige vragen houd ik mij graag beschikbaar!

    Zelf heb ik ook nog een vraag.
    We zien dat vertrouwen een steeds grotere rol krijgt in veel facetten van de samenleving. of het nu om Media gaat, reputaties van organisaties of het producenten/consumenten vertrouwen wat weer belangrijker dan ooit is. We leven in een democratie en het is denk ik goed dat de Nederlander enig wantrouwen heeft richting media. Dat schept alleen maar condities om het maatschappelijk debat op gang te houden. Maar mijn vraag is wel: wat vinden jullie van het signaal wat uit het rapport naar voren komt? Is het relatief lage vertrouwen juist een goed teken in deze tijd? Of vinden jullie het wellicht een belemmerende factor? Welke rol speelt de media zelf bij het klaarblijkelijk lage vertrouwen, welke elementen zorgen daarvoor? Of misschien zelfs wel ‘hoe belangrijk is vertrouwen momenteel’?

  18. Paul Disco schreef op 28 oktober 2011 om 13:15

    @Neil van der Veer
    Dank voor de inhoudelijke reactie !
    Vertrouwen lijkt mij een essentieel onderdeel van de waarde van een merk in het algemeen. Ik zou niet snel geneigd zijn om media te lezen, laat staan kopen, die ik niet vertrouw.
    Dat kan 2 kanten op. Ofwel ik vertrouw het niet, omdat
    - de informatie niet compleet is, ofwel
    - omdat er wat anders achter de berichtgeving schuilt (zoals sluikreclame, vooringenomenheid).
    Daar is niet naar gevraagd in het onderzoek. Ik kan me goed voorstellen dat een mediumtype of mediamerk niet meer compleet informeert in een wereld die zo complex is. En dat lezers/kijkers dus afhaken. Misschien is dat een verklaring voor het feit dat gratis kranten weinig vertrouwen genieten, terwijl een behoorlijk deel wordt gevuld door het vertrouwenwekkende ANP? Afijn, onderzoek doe je toch om vragen te beantwoorden, niet om ze te krijgen?

    Ik heb nog wel wat vragen over het internetonderzoek.
    1.
    In het onderzoek staat dat het gaat om een panel. Maar ik lees nu dat het gaat om een a-selecte representatieve steekproef. Hoe zit dat nu precies?
    2.
    Is dat online onderzoek niet in het voordeel van websites? Wordt de respons niet beïnvloed doordat juist sitebezoekers makkelijker dit soort formulieren invullen?
    3.
    Is een vraag als: ‘Ik ga ervan uit dat wat ik lees op een (nieuws)site klopt’ niet vragen om moeilijkheden? Want a. je vraagt naar sites in het algemeen en naar nieuwssites in het bijzonder (dus 2 vragen ineen) en b. blijkt al niet dat er een groot verschil is tussen wat in het onderzoek nieuws- en forasites heten? Wat moet ik als uitgangspunt nemen om zo’n vraag te beantwoorden? Geenstijl of NOS.nl?
    En raakt dit niet de kern van de betrouwbaarheid en de nauwkeurigheid van de uitkomsten?

  19. Neil van der Veer schreef op 28 oktober 2011 om 18:12

    @ Paul Disco
    Dank voor uw reactie. Ik ben blij dat u dit ook een relevant onderwerp vindt. Om te verklaren waarom het vertrouwen in media over het algemeen laag is en welke elementen nog meer een rol spelen, is een diepere inhoudsanalyse nodig. Elk onderzoek levert inderdaad antwoorden op, maar ook, als het goed is, fundamentele vragen. Ik ben blij dat u hierin meedenkt. Als bureau vinden we dit thema zeer relevant en zullen hier zeker onderzoek naar blijven doen.

    Om in te gaan op uw specifieke vragen. We hebben een a-selecte steekproef getrokken uit ons panel en ervoor gezorgd dat dit een representatieve afspiegeling is van Nederlanders ouder dan 18 jaar. Uiteraard houden we altijd rekening met de methodiek. De discussie of bij online methodiek de juiste mensen worden geincludeerd is uiteraard belangrijk. Door de jaren heen zijn de kwantitatieve methodieken geanalyseerd en vergeleken. Verschillende onderzoeken bevestigen dat bij een dergelijke steekproef de ingezette methodiek de uitkomsten niet beïnvloed. Wij nodigen u graag uit op ons kantoor om verder over dit thema mee te denken.

  20. @Neil van der Veer
    Dank voor je reactie, goed dat je reageert. Goed ook dat je het onderscheid tussen betrouwbaarheid en vertrouwen benadrukt, er is inderdaad een belangrijk verschil tussen deze twee termen.

    Ik zie het matige vertrouwen in nieuwsmedia niet direct als een probleem. Naar mijn idee is het alleen maar goed als mensen kritisch naar de media kijken en niet alles voor zoete koek slikken.

    Anderzijds heb ik het vermoeden dat de cijfers kunstmatig laag zijn. Ik kan het niet goed uit het rapport halen, maar volgens mij hebben jullie alle respondenten gevraagd hoeveel vertrouwen ze hebben in de verschillende media. Daardoor geven mensen ook oordelen over kranten die ze nooit lezen en websites die ze nooit bezoeken. Ik vraag me af of lezers van De Telegraaf hun krant ook beoordelen met een 4,4.

    Door mensen niet slechts de media te laten beoordelen die ze daadwerkelijk lezen, meet je dus niet vertrouwen dat mensen hebben in bepaalde media, maar je meet hun perceptie van een bepaald nieuwsmerk. Daardoor krijg je het resultaat dat ANP behoorlijk wat vertrouwen krijgt toegedicht, terwijl NU.nl en de gratis kranten lager scoren, terwijl die voor een belangrijk deel gebruik maken van het ANP.

    Het lijkt mij interessant om in jullie data te bekijken welke verschillen in vertrouwen er bestaan tussen echte lezers/gebruikers van een krant/nieuwssite en de niet-lezers/-gebruikers. Maar ik weet niet of jullie die data hebben.

    Overigens valt het me op dat ook jij weer niet ingaat op de vraag waarom jullie ANP.nl hebben opgenomen in de lijst met nieuwssites.

  21. Paul Disco schreef op 29 oktober 2011 om 15:02

    @Neil van der Veer
    Ik maak graag gebruik van het aanbod.
    Ben zeer benieuwd. Enerzijds naar het volledige onderzoek, anderszijds naar jullie beoordeling van de verschenen nieuwsberichten. Miischien niet relevant voor het vertrouwen in nieuwsmedia, maar wel voor hun betrouwbaarheid.

  22. @AlexanderPleijter.
    Helemaal eens! Het zou waarschijnlijk niet goed zijn dat de Nederlanders de media een 9 geven voor vertrouwen. In een democratie is het goed voor het maatschappelijke debat dat de media enigszins worden gewantrouwd. Maar er is wel een ondergrens. Wel lijkt het in de afgelopen twee jaar waarin we het meten (en juist in deze periode van banken t/m schuldencrisis) redelijk laag. Het gaat te kort door de bocht om te zeggen dat het ‘te’ laag is. Daarvoor is een verdere (inhouds)analyse voor nodig, maar we kunnen niet ontkennen dat het signaal uit het onderzoek helder is; elk medium afzonderlijk zou eens moeten analyseren of het huidige vertrouwen gewenst is en zo nee, wat dan de elementen/handvatten zijn om het vertrouwen te vergroten.

    over ANP kan ik me voorstellen dat dit verwarring oplevert. Uit de studie vooraf (inventarisatie met kwalitatief onderzoek onder publiek) kwam deze nieuwsbron zo vaak naar voren dat we deze niet konden negeren. We hebben deze dan ook opgenomen.

    En je hebt trouwens gelijk dat lezers de betreffende media anders waarderen. We wilden niet inzoomen op de lezers; onze hoofdvraag was ‘hoeveel vertrouwen dicht het publiek de afzonderlijke media toe. We wilden dus uitspraken doen over de ca. 12 Mln Nederlanders (18 plus minus internetpenetratie) in plaats van over de ca. 600.000 lezers van bijvoorbeeld de Telegraaf. (even onderzoekstechnisch; juist bij dit medium zie je overigens idd dat de standaarddeviatie wat groter is. M.a.w.; op basis van de data kun je zien dat het verschil tussen degene die er wel/geen vertrouwen in hebben is wat groter dan bij de andere titels).

    Maar of we nu alleen de lezers hadden ondervraagd of juist de cirkel wat groter hebben getrokken (zoals nu; ook de niet-lezers erbij): we meten per definitie de perceptie. Met geen enkel survey onderzoek is de daadwerkelijke betrouwbaarheid niet vast te stellen. Dat claimen we ook op geen enkele manier. We hebben het vertrouwen gemeten en dat is de mate van vertrouwen die je krijgt toegedicht. Perceptie is weer voor iedereen anders (en gebaseerd op de verwachtingen die je hebt en de prestaties die je ervaart). Maar we weten ook 1 ding zeker; perceptie is juist heel belangrijk. (kijk maar naar je zelf; het gaat er niet om wat iemand daadwerkelijk presteert, maar wat jij er van vindt (alhoewel de prestaties de uiteindelijke perceptie wel weer beïnvloeden, maar dat is een nieuwe discussie).

    Al met al een boeiend thema en ik ben blij om te zien dat jullie dat ook zo ervaren. Wat mij betreft nodig ik iedereen graag uit om mee te denken in de volgende editie! Dit belangrijke thema moet per definitie vanuit verschillende perspectieven worden bekeken. En vooral met de bril: wat gaan we er mee doen wat mij betreft!

    @PaulDisco: leuk! Stuur even wat data voorstellen naar http://www.twitter.com/neilvanderveer. Dan spreken we af en kunnen we er wat dieper op ingaan. de volgende editie zal in 2012 zijn; wellicht begin 2012 afspreken om daar direct over na te denken?

  23. Paul Disco schreef op 31 oktober 2011 om 20:26

    @Neil van der Veer
    Data komen zo in de twitter-DM.
    Ik wil natuurlijk best meedenken over het onderzoek 2012, maar ik zou het vooral willen hebben over
    1. wat dit onderzoek van 2011 nou precies gemeten heeft. En
    2. wat uw perceptie is van de verschenen publicaties, met de gehanteerde betrouwbaarheids- en nauwkeurigheidsmarges in het achterhoofd.

    Ik geloof dat ik al kan concluderen dat in ‘de media’ de begrippen betrouwbaarheid en vertrouwen doorelkaar zijn gehaald. En dat er tenminste 2 foute berichten de wereld in zijn geslingerd, want:
    1. de rapportcijfers zijn niet significant anders dan vorig jaar en
    2. niet het vertrouwen in nieuwsorganisaties is gemeten, maar in nieuwssites. Het is dan curieus, dat mensen ANP.nl als goed beoordelen, terwijl dat geen nieuwssite is.
    Saillant is het feit dat juist het vertrouwenwekkende NOS een aantoonbaar onjuist bericht heeft gepubliceerd over de onderzoeksresultaten. Niet erg, kan gebeuren, maar dus wel opvallend in de context van het onderzoek.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Meer over Blog (186 van 980 artikelen)


De koers van kranten wordt steeds vaker ingegeven door commercie. Dat was ...