Opnieuw voorbarige overlijdensadvertentie voor kranten

Begin deze week was het weer zover. De dood van de krant werd weer eens aangekondigd. Deze keer was het beurt aan Francis Gurry, hoofd van de World Intellectual Property Organization, die in een interview met de Zwitserse krant La Tribune de Genève gezegd zou hebben dat in de VS het nog zes jaar zou duren terwijl in 2040 de allerlaatste vis in de allerlaatste krant verpakt zou worden…

Het volledige citaat:

“in a few years, there will no longer be printed newspapers as we know them today”. “It’s an evolution – it’s neither good nor bad – there are studies showing that [newspapers] will disappear by 2040. In the United States by 2017.”

Het bericht is ondertussen op honderden, zo niet duizenden websites en blogs doorgeplaatst, en ontelbaar vaak geliked en ge-retweet. Maar is het waar?

Slecht geheugen

2017… 2040… waar hebben we die jaren meer gehoord in dit verband? En dan de passage “there are studies…”

Gelukkig zijn journalisten, bloggers en twitteraars gezegend met een slecht geheugen waardoor ze moeiteloos oud nieuws kunnen recycelen, want oud nieuws was het zeker.

Het onderzoek – de bron – is een blogpost van de Australische ‘futurist’ Ross Dawson van 31 oktober 2010. Bijna een jaar oud dus. Toen ook al duizenden keren herplaatst, en toen gingen er ook al stemmen op (onder andere op DNR) dat het allemaal fake was, er was namelijk helemaal geen onderzoek dat aan deze gegevens ten grondslag lag. Iedereen met een beetje gezond verstand kon dat zien. Er waren geen cijfers, geen bronnen en geen methode. Het kwam allemaal uit Dawsons dikke duim.

Voor een presentatie op de conferentie The Future of Journalism in Cardiff heb ik zelf uitgerekend waar het met de kranten naartoe gaat. Onderstaande twee grafieken zijn ontleend aan dat verhaal.

Eerst de oplage in 2000, 2005 en 2009 (over 2010 zijn nog geen volledige gegevens).

In Europa stijgt de oplage in 2005 en daalt licht in 2009. Die eerste stijging komt deels door de opkomst van gratis kranten en voor een ander deel door groei in sommige landen. In 2009 is er dus weer een daling, maar uitsterven binnen 10 jaar lijkt er niet in te zitten.

Op het Amerikaanse continent hetzelfde patroon, maar hier is iets anders aan de hand. De eerste stijging komt vooral omdat in 2000 voor minder landen oplagecijfers bekend zijn. Tussen 2005 en 2009 daalt de oplage in de VS en Canada, in veel Latijns- Amerikaanse landen stijgt deze juist.

Ook in Azië zijn de cijfers over 2000 gebaseerd op een lager aantal landen (15), maar in 2005 en 2009 gaat het in beide gevallen om 44 landen, een forse stijging dus in de markt die al het grootste was.

In de rest van de wereld worden betrekkelijke lage oplages gerealiseerd, alhoewel de oplage in Afrika stijgt. Tussen 2005 en 2009 stijgt de totale krantenoplage met 7.6%. Het lijkt niet echt op een sterfhuis.

Een andere manier om naar de cijfers te kijken is het aantal kranten per 100 inwoners te analyseren. De grootste dalingen zijn in Noord-Amerika en Europa, maar dat wordt voor een deel gecompenseerd door gratis kranten. In Afrika, Zuid-Amerika en Azië stijgt het aantal kranten per 100 inwoners tussen 2005 en 2009.

In Europa en Noord-Amerika worden nog steeds zo’n 20 kranten per 100 inwoners verspreid – omdat elke krant door twee à drie mensen gezien wordt, ziet in die gebieden de helft van de bevolking nog steeds elke dag een krant. In Azië, Latjns-Amerika en Afrika is dat minder – maar daar neemt het gebruik wel toe.

Als in 2017 de laatste Amerikaanse krant gedrukt wordt of in 2040 de laatste wereldwijd, eet ik die zelf op!

4 reacties

  1. Joost Schellevis schreef op 7 oktober 2011 om 13:25

    Als er iets is waarvan de toekomst moeilijk te voorspellen is, dan is het wel die van de media. Wie had 20 jaar geleden überhaupt gedacht dat kranten anno nu grote moeilijkheden zouden hebben?

    De laatste Amerikaanse krant in 2017 lijkt me wat overdreven, maar feit is dat er steeds meer kranten verdwijnen en het lijkt er niet op dat dat anders wordt. Dat de laatste krant ter wereld in 2040 wordt gedrukt, lijkt me dan ook wél een realistische schatting.

  2. Sjaak Baars schreef op 7 oktober 2011 om 14:09

    In hoeverre geldt deze ‘geruststelling’ ook voor de betáálde Nederlandse papieren krant? Zijn er duidelijke verschillen tussen de situatie in Nederland en andere Europese landen?

  3. @Joost De Amerikaanse markt is één van de meest problematische, o.a. vanwege een specifiek probleem. Amerikaanse kranten zijn voor een zeer groot deel (tot 80%) afhankelijk van advertenties, die bron is grotendeels weggevallen waardoor kranten financieel in de problemen komen. Er zijn er eigenlijk heel weinig omgevallen, maar er zijn wel veel kranten met forse schulden. In 2017 zijn er nog gewoon kranten in de VS, maar wel minder en met minder lezers. Over 2040 doe ik geen uitspraken, dat is te ver weg… als ik er nog ben eet ik wel die krant op natuurlijk.

    @Sjaak Op http://krantenstatistiek.tumblr.com/ ook grafieken over betaalde Nederlandse kranten. Daar is de daling zo’n 3% per jaar, wat ongeveer het Europese gemiddeld is, in Zuid-Europa is het wat minder (omdat daar al weinig kranten werden gelezen) en in West-Europa soms wat meer (maar oplages zijn nog steeds hoog – in Finland en Noorwegen worden ±60 kranten per 100 inwoners verspreid). 3% is niet lekker natuurlijk maar niet dramatisch, bovendien geldt het niet voor alle titels.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Meer over Blog (743 van 1533 artikelen)


[caption id="attachment_19883" align="alignleft" width="510" caption="Guikje Roethof vertrok na een jaar als ombudsman ...