Hanteren media 2 maten bij het verwijderen van artikelen uit archieven?

Op Ius Mentis, een website over internetrecht, staat in het artikel Verwijdering uit online archieven:

Steeds meer (kranten)archieven zijn online beschikbaar. Niet iedereen vindt het leuk zichzelf daarin terug te vinden. Verwijdering, weghalen of opschonen van berichten daaruit, is juridisch echter zeer lastig.’

Huh? De laatste tijd zijn aan de lopende band artikelen uit allerlei online archieven verwijderd, en rap ook, en vooral ook heel geruisloos. Maar ja, dat waren dan ook blunders van de betrokken media zelf. Twee maten?

Elfstedentocht en RamBam
VARA televisieprogramma RamBam – zo bleek achteraf – had vlak voor de persconferentie over het doorgaan of niet van de Elfstedentocht 2012 een persbericht verstuurd ‘Digitaal stempelen tijdens Elfstedentocht’. Strekking: het stempelen gaat vervangen worden door chipkaarten, mede mogelijk gemaakt door de makers van de OV-chipkaart (the horror!) en studenten van de TU Delft (voor de geloofwaardigheid, een groot compliment). ‘Schaatsers moeten vooral niet vergeten uit te checken’.
Kijk vooral naar het filmpje, briljant gewoon.

Get Microsoft Silverlight
Bekijk de video in andere formaten.

De NOS hapte gretig, zie dit bericht op de website:

Net als De Telegraaf:

Tsja, zoals ook blijkt uit het filmpje van RamBam, na een storm van LOL-tweets over de hoax was de delete-knop snel gevonden bij beide redacties.

Zelfverzekerde vrouw

De Volkskrant plaatste maandag 5 maart 2012 een filmpje op de website: ‘Vrouw zelfverzekerder door verzorgde huid’. Over een onderzoek van Dove, over hoe vrouwen met hun huidverzorging omgaan, hoeveel tijd ze aan huidverzorging besteden en hoe tevreden ze met zichzelf zijn. Vorm was de standaard gemakzuchtige voxpop-vrouw-in-de-straat-journalistiek, maar dan van stagiairekwaliteit. Een storm van Twitter- en mailprotest stak heel snel op, in ieder geval van diverse wetenschapsjournalisten die ik volg. Dat De Volkskrant zich zo kon verlagen!

Het betreffende filmpje is hier terug te zien:

De bijbehorende excuustweet van Corine de Vries (@CorineVries), managing editor in hoofdredactie de Volkskrant:

Geheugen
Nu weer terug naar de website Ius Mentis:

In het algemeen kan niet worden geëist dat een bericht wordt verwijderd uit een archief. Het opschonen of weghalen van berichten uit een archief tast de kwaliteit daarvan aan, en het geheugen van de pers wordt gezien als zó belangrijk dat ze eigenlijk altijd intact moeten blijven. Een rectificatie bij het artikel plaatsen kan soms wel.

Yeah right.

Het is vast juridisch helemaal correct (lees het hele stuk op Ius Mentis voor alle nuances) om dergelijke berichten te verwijderen als ze niet blijken te kloppen. En soms zijn wij als voorlichters natuurlijk wel erg blij als de deleteknop gebruikt kan worden wanneer de onzin over ons gaat. Maar bij dit soort voorbeelden is het feit dat media zelf zo’n fout hebben begaan ook gewoon nieuws, toch?

Rectificatie?

Waarom niet het bericht of het filmpje laten staan en vervolgens rechttrekken met een rectificatie en een bedankje aan het alerte publiek? Of weet men zelf ook wel dat zo’n rectificatie niet echt veel impact heeft?

Of weegt het (commerciële?) belang en/of imago van het medium zelf zo zwaar? En waarom telt dat dan niet voor andere benadeelde partijen? De redactie weet inmiddels wel hoe het voelt blijkbaar: als de archieven niet kloppen, doet dat pijn. Ik kan me niet aan het akelige idee onttrekken dat hier ergens iets met ‘met twee maten meten’ aan de hand is.

Oh ja, lees even dit uitgebreide gerelateerde artikel Moeten de media kunnen vergeten? dat in 2007 werd gepubliceerd op De Nieuwe Reporter, maar dan even met bovenstaande bril op. Leest toch anders, toch?

Lees ook
Met verdwijnen Vkblogs miskent de Volkskrant het belang van online archieven

Dit artikel is eerder gepubliceerd op het weblog van Roy Meijer.

Roy Meijer

Roy Meijer werkt als wetenschapsvoorlichter aan de TU Delft.

Alle artikelen van Roy Meijer op De Nieuwe Reporter.

  • Goed gezien. En helemaal terecht, deze kritiek. Het zou veel beter zijn als media eenmaal online gepubliceerd materiaal zouden laten staan en online met een rectificatie of een naschrift zouden laten weten dat er iets is met een artikel of filmpje. Daaruit zou vooral blijken dat die media zichzelf en hun online publicatie serieus nemen, want het meten met twee maten lijkt mij vooral betrekking te hebben op het onderscheid dat media maken tussen hun ‘echte’ product – de krant, het tv-programma – en dat ‘andere’, online dus.

  • Charme19

    maar er moet wel van geleerd worden zodat journalistiek niet blijft vast haken met deze feiten. Een journalist blijft altijd afhankelijk van verschillende bronnen

    Maar wat ik zelf ook zag op dat filmpje aan het eind . Je kan
    deze soort mensen gewoon overhalen zonder dat ze het zelf nachecken .

    De ene kant is het gevaarlijk voor hun , want als de kijkers zelf achter komen dat het onzin was . Je verliest toch vertrouwen over het nieuws op de tv of in de krant .

    Het nieuws /shownieuws moet toch blijven draaien , maar de waarheid blijft toch op een randje staan op zo manier . Ik geloof ook dat ze dingen erbij doen waar ik zelf aan denk .Who cares deze dingen gebeuren dagelijks .

    journalisten zijn toch soort vissenvangers om de meeste vis uit het water te halen om hun brood te verdienen en ook om hun presentatie`s te verhogen .natuurlijk gaan journalisten tegen elkaar op om dat artikel voor hun zelf te houden en uit eindelijk wordt het toch gedeeld ?

    Voor alle media lees dit goed wat ik nu schrijf .

    A): let goed op waar de bronnen vandaan komen
    B:) Ga niet te snel ,want soms kan er een herhaling onstaan en van elkaar afpikken
    (C): deel een belangrijk artikel samen
    zodat ieder krant hun stuk krijgt van een deel van een belangrijk nieuws . misschien minder ,maar wel beter , want journalisten blijven toch hetzelfde en ook voor hun doelen waar ze voor strijden .
    D) wordt nooit boos als mensen klagen , maar leer ervan om beter van te worden . wees wijs en niet machtig

    Veel succes

  • Pingback: Een niet-bestaande naald in de hooiberg | KCollet()