Het Joop-verbod van de Volkskrant

Het blijft toch een beetje aparte ervaring: Voor de tweede keer in korte tijd is er in de Tweede Kamer gepleit voor het verbieden van Joop. De eerste keer gebeurde dat door de PVV, gisteren werd het toch wat onnederlandse verzoek herhaald door de hoofdredacteur van de Volkskrant Philippe Remarque.

Het komt in de vrije wereld niet vaak voor dat een journalist pleit voor het verbieden van een ander medium maar Remarque draait er zijn hand niet voor om. Hij zegt ‘last’ te hebben van Joop. De internetgebruikers moeten van hem namelijk naar de site van de Volkskrant en niet naar een opiniesite van de Vara. Want dat is oneerlijke concurrentie.

Hetzelfde vindt hij gelden voor de nieuwssite van de NOS. Moet ook weg. Of op z’n minst zo summier worden dat de site voor de bezoeker niet meer interessant is. Over weggooien van belastinggeld gesproken. De publieke omroep mag volgens deze visie alleen maar dingen maken die niet te populair zijn. Als ze dat wel zijn moeten ze weg want ‘vals’ concurrerend met de commercie.

Trek die lijn door en je raadt het al. Als de publieke omroep weinig publiek heeft dan kun je de omroep makkelijker wegbezuinigen. Dat is de strategie achter de woorden van Remarque.

Drogreden

Zijn collega Volmer van De Telegraaf beweerde dat de omroepen stammen uit de tijd dat etherruimte schaars was, vanwege het beperkte aantal frequenties. Nu zijn ze eigenlijk niet meer nodig is de redenering en is het al helemaal uit den boze als de overheid ze financiert. Dat is een drogreden. De publieke omroep is er ook om er voor te zorgen dat er een zogeheten pluriform medialandschap is. Oftewel: dat de media elkaar niet alleen maar nadoen in de strijd om de kijk- en oplagecijfers maar dat verschillende stromingen aan het woord komen. Dat hoort bij een gezonde democratie.

Het is overigens al de tweede poging die Remarque cum suis ondernemen om Joop te verbieden. De eerste keer heb ik al duidelijk gemaakt dat het probleem van de kranten niet bij de publieke omroep ligt. Kijk naar landen waar er geen of een heel kleine publieke omroep is, zoals de Verenigde Staten, en je ziet dat kranten ook daar  met precies dezelfde problemen kampen als in Nederland. De oorzaak schuilt dus ergens anders in dan in concurrentie van de publieke omroep.

Krantenmensen onder hun druksteen

Krantenmensen zijn dol op papier en van internet moeten ze weinig hebben. NOS-journalist Jeroen Wollaars verzuchtte onlangs op Twitter dat het mooi zou zijn als de dagbladjournalisten eens op dezelfde manier hun liefde voor een app zouden betuigen als ze doen voor de drukpers. Die woorden waren me uit het hart gegrepen. Bij kranten geloven ze inmiddels wel dat internet de toekomst is maar willen ze die toekomst liefst zo lang mogelijk uitstellen. Daarom mogen omroepen van hen niets op internet doen. Dat medium is later voor hen. Omroepen zijn er alleen maar voor radio en televisie, beweren ze met droge ogen. Levend onder hun druksteen zijn ontwikkelingen als streaming en tweede scherm kennelijk aan ze voorbijgegaan. Wees eerlijk: Internet is het enige medium met toekomst. Verbied iemand daar een plek en je ontneemt hem of haar het recht op een mening.

Joop is opgezet omdat een progressief links geluid op internet amper aan bod kwam. Het is de publieke taak van de Vara daarvoor te zorgen. Voorheen kon je dat geluid inderdaad ook wel bij de Volkskrant horen, maar Remarque is nu juist de man die er trots op is dat hij zijn krant ‘ontlinkst’ heeft. Onlangs nog beweerde hij met grote stelligheid dat er door zijn toedoen bij de Volkskrant geen enkele journalist meer werkt die het kapitalisme afwijst. Nou ben ik zelf geen anti-kapitalist maar ik vind het wel belangrijk, zeker in deze tijd, dat er uiterst kritisch naar het systeem gekeken wordt. Dan kan het helemaal geen kwaad mensen in je omgeving te hebben die het systeem an sich afwijzen. Dat houdt je fris en alert. En kritisch.

Natoeteren

Over dat kritisch: Toevallig werd juist vandaag een mooi voorbeeld aangereikt. Elsevier publiceerde een nogal tendentieus interview met Diederik Samsom. Omdat Samsom daarin stelde dat hij samenwerking met de SP niet uitsluit en constateerde dat D66 en GroenLinks naar rechts op zijn geschoven, maakte het opinieblad ervan dat de PvdA-leider een coalitie met SP wil. Dat werd vervolgens door alle media nagetoeterd. Hier op Joop kon je lezen hoe het echt zit.

Vanochtend kwam de Volkskrant met een artikel over dat interview waarin het SP-spook ook weer van zolder werd gehaald. Ja, als je trouw zweert aan het kapitalisme dan is de SP natuurlijk de schrik van de ontlinkste redactieburelen. Toch vond ik het raar dat de Volkskrant het Elsevier-frame zo overnam. Tot ik zag wie de auteur was: Remco Meijer, oud-Elsevier journalist. Ooit binnengehaald bij de eerste ontlinksingsgolf in 2001, toen Paars nog heerste in Nederland. Kortom: je leest in de Volkskrant precies dezelfde pavlov-reactie als bij Elsevier. Dat moet de Volkskrant zelf weten. Maar Remarque wil voorkomen dat je daar als lezer achter kunt komen. Ik ben digitaal maar dat wil ik je best op een papieren briefje geven.

[Foto: Marco Raaphorst]

Dit artikel verscheen eerder op Joop.nl.

Francisco van Jole

Francisco van Jole is eindredacteur van Joop.nl.

Alle artikelen van Francisco van Jole op De Nieuwe Reporter.